- Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν μπορεί πλέον να κλείνει το Στενό του Ορμούζ όποτε το επιλέξει, αποκτώντας ένα ισχυρό νέο μέσο πίεσης κατά της παγκόσμιας οικονομίας
- Σύμφωνα με το CNN, η κυβέρνηση Τραμπ υποτίμησε την προθυμία της Τεχεράνης να προχωρήσει σε αποκλεισμό του Στενού, θεωρώντας ότι μια τέτοια κίνηση θα έπληττε περισσότερο το ίδιο το Ιράν
- Η Τεχεράνη διατηρεί σημαντικό μέρος του στρατιωτικού της οπλοστασίου και έχει αποδείξει ότι μπορεί να απειλεί κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές οδούς χωρίς να εξαντλεί τις δυνατότητές της
- Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι το Ιράν θα μπορούσε, σε περίπτωση κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων, να αξιοποιήσει και τους Χούθι για να απειλήσει το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στο παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια
Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ανέδειξε μια νέα στρατηγική πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή, καθώς, σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις πληροφοριών που επικαλείται το CNN, το Ιράν απέδειξε ότι διαθέτει τόσο τη βούληση όσο και την ικανότητα να διακόπτει τη λειτουργία μιας από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής αγοράς.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν είναι πλέον σε θέση να διακόπτει αποτελεσματικά τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ όποτε το επιλέξει, αποκτώντας έτσι ένα ισχυρό νέο εργαλείο πίεσης κατά της παγκόσμιας οικονομίας μετά τον πρόσφατο πόλεμο, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές αξιολογήσεις.
Όπως σημειώνει το CNN, παρά τη συμφωνία-πλαίσιο που αναμένεται να υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή και προβλέπει την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού ως προοίμιο για πυρηνικές συνομιλίες, το Ιράν απέδειξε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ότι μπορεί να εμποδίσει την πρόσβαση στο Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις, κάτι ανάλογο θα μπορούσε να επαναληφθεί στο μέλλον.
«Έχουμε πλέον παραχωρήσει στο Ιράν de facto έλεγχο του Στενού, ένα όπλο ισχυρότερο από οποιοδήποτε πυρηνικό», δήλωσε στο CNN μία από τις πηγές που έχουν γνώση των αξιολογήσεων των αμερικανικών υπηρεσιών, υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος έχει μεταβάλει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται τη χρήση τέτοιων μέσων πίεσης.
Σύμφωνα με δεύτερη πηγή, το Ιράν έχει επίσης διαπιστώσει ότι μπορεί να αξιοποιεί στοχευμένα πλήγματα κατά ενεργειακών υποδομών χωρών του Κόλπου ως ασύμμετρο μέσο ισχύος. Η εμπειρία του πολέμου έδειξε ότι τέτοιες επιχειρήσεις μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο, προσφέροντας στην Τεχεράνη ένα ακόμη εργαλείο στρατηγικής πίεσης για το μέλλον.
Οι εκτιμήσεις αυτές αναδεικνύουν τις ανησυχίες στην Ουάσιγκτον ότι, ακόμη και εάν επιτευχθεί συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η περιφερειακή ισορροπία ισχύος έχει μεταβληθεί, καθώς η Τεχεράνη διαθέτει πλέον νέα μέσα για να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και το διεθνές εμπόριο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγκάστηκαν να διαπραγματευτούν εντατικά με το Ιράν προκειμένου να επιτευχθεί η πλήρης επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, γεγονός που, σύμφωνα με το CNN, υπογραμμίζει τότι η Τεχεράνη έχει διατηρήσει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο δίκτυο ότι το Ιράν δεν θα μπορεί να αποκομίσει «κανένα όφελος» από τη συμφωνία-πλαίσιο εάν το Στενό δεν παραμείνει ανοιχτό και εάν δεν τηρήσει τα υπόλοιπα σημεία που έχει αποδεχθεί. Ο ίδιος δεν διευκρίνισε ποια είναι αυτά τα οφέλη, ωστόσο ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα άρουν σταδιακά τον αποκλεισμό τους ανάλογα με την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό από την ιρανική πλευρά.
«Εάν το Ιράν τηρήσει τις δεσμεύσεις του, θα ακολουθήσει η ελάφρυνση των μέτρων και η αμερικανική επιρροή θα διατηρηθεί σε όλη τη διαδικασία», σημείωσε ο αξιωματούχος.
Την ίδια ώρα, δεύτερη πηγή με γνώση της συμφωνίας αναγνώρισε ότι το Ιράν επιχείρησε να διαταράξει την ελεύθερη ροή ενέργειας μέσω του Στενού του Ορμούζ, ωστόσο η κίνηση αυτή προκάλεσε δυσαρέσκεια στην Κίνα και στις χώρες του Κόλπου.
«Το Ιράν πληρώνει τίμημα όταν προχωρά σε τέτοιες ενέργειες», ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια ουσιαστικού κλεισίματος του Στενού θα είχε και σοβαρές συνέπειες για την ίδια την Τεχεράνη.
Η αβεβαιότητα γύρω από το περιεχόμενο της συμφωνίας, καθώς και άλλοι παράγοντες κινδύνου, εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν τη διέλευση πλοίων από το κρίσιμο Στενό του Ορμούζ σε πολύ χαμηλά επίπεδα για εβδομάδες ή και μήνες, σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας και ειδικούς που παρακολουθούν τις θαλάσσιες μεταφορές.
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους το Ιράν θεωρεί ότι μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιεί το Στενό ως μέσο πίεσης είναι ότι εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό μέρος του στρατιωτικού του οπλοστασίου. Σε αυτό περιλαμβάνονται πύραυλοι, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εκτοξευτές πυραύλων και εκατοντάδες μικρά ταχύπλοα σκάφη, τα οποία συνεχίζουν να παρενοχλούν εμπορικά πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν την περιοχή και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και για την πόντιση ναρκών.
Παράλληλα, σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες του CNN, το Ιράν ανασυγκροτεί τη στρατιωτική βιομηχανική του βάση ταχύτερα από ό,τι ανέμεναν οι Ηνωμένες Πολιτείες και έχει ήδη επανεκκινήσει την παραγωγή drones.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι έχουν γίνει συζητήσεις για το ενδεχόμενο συμμαχικές χώρες να αναλάβουν κάποιον ρόλο στην επιτήρηση του Στενού μετά την επαναλειτουργία του. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα τέτοιο σχέδιο, ενώ οι τελευταίες εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών λαμβάνουν ήδη υπόψη αυτό το ενδεχόμενο.
«Η Τεχεράνη επεξεργάζεται ένα οικονομικό πυρηνικό όπλο»
Την ίδια στιγμή, παρά τη συμφωνία που φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και τον τερματισμό της τρέχουσας σύγκρουσης, πολλές πηγές υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη επεξεργάζεται ένα οικονομικό «πυρηνικό όπλο» σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ καταρρεύσουν.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Ιράν θα μπορούσε να αξιοποιήσει τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, τον σημαντικότερο περιφερειακό σύμμαχό του, προκειμένου να κλείσει το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό. Πρόκειται για ένα ακόμη στρατηγικής σημασίας πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο, το οποίο έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα κατά τη διάρκεια των μηνών που το Στενό του Ορμούζ παρέμενε ουσιαστικά κλειστό.
Οι πρόσφατες αξιολογήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών αναδεικνύουν τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο της απόφασης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να εμπλακεί στη σύγκρουση χωρίς να έχει υπολογίσει πλήρως την προθυμία του Ιράν να κλείσει το Στενό του Ορμούζ. Παράλληλα, εγείρουν νέα ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της Τεχεράνης να χρησιμοποιεί την παγκόσμια οικονομία ως μέσο πίεσης στο μέλλον, ένα ζήτημα που υπερβαίνει το πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών για την επαναλειτουργία της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές εκτιμήσεις, από τη στιγμή που το Ιράν προχώρησε στο κλείσιμο του Στενού, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών επανεξετάζουν διαρκώς με ποιον τρόπο και υπό ποιες συνθήκες η Τεχεράνη θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ξανά το ίδιο μέσο πίεσης στο μέλλον.
Οι αναλύσεις επικεντρώνονται όχι μόνο στις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο, αλλά και στις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις που θα είχε μια νέα κρίση στο Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Κατά τις ίδιες εκτιμήσεις, η εμπειρία του πολέμου φαίνεται να έχει ενισχύσει την πεποίθηση της ιρανικής ηγεσίας ότι ο έλεγχος κρίσιμων ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό εργαλείο στρατηγικής αποτροπής και διαπραγματευτικής πίεσης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
Παρότι δεν υπάρχει ακόμη πλήρης ομοφωνία εντός της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών, πολλές πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές αξιολογήσεις εκτιμούν ότι το Ιράν έχει αποθρασυνθεί από το γεγονός ότι κατάφερε να κλείσει το Στενό του Ορμούζ και να πλήξει ενεργειακές υποδομές χωρών του Κόλπου χωρίς να εξαντλήσει σημαντικό μέρος των στρατιωτικών του δυνατοτήτων.
Σύμφωνα με δύο από τις πηγές που έχουν γνώση των αμερικανικών εκτιμήσεων, το γεγονός ότι η Τεχεράνη απέδειξε πως διαθέτει τόσο την πρόθεση όσο και την επιχειρησιακή ικανότητα να διακόπτει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ έχει οδηγήσει ορισμένους Αμερικανούς αξιωματούχους στο συμπέρασμα ότι είναι πλέον πιθανότερο να καταφύγει ξανά σε μια τέτοια κίνηση στο μέλλον.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
