- Η υπό διαπραγμάτευση πυρηνική συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν ενδέχεται να προβλέπει λιγότερους περιορισμούς από τη συμφωνία του 2015 που είχε συνάψει η κυβέρνηση Ομπάμα.
- Το προσχέδιο προβλέπει ότι το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν θα πρέπει να «αντιμετωπιστεί επαρκώς», χωρίς να διευκρινίζεται τι θα συμβεί με την ποσότητα που επαρκεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
- Η Τεχεράνη αναμένεται να επωφεληθεί από την άρση των αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και την επανέναρξη των εξαγωγών πετρελαίου.
- Αναλυτές εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η νέα συμφωνία θα είναι αποτελεσματικότερη από το JCPOA του 2015 στην αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Η υπό διαπραγμάτευση πυρηνική συμφωνία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν ενδέχεται να προβλέπει λιγότερους περιορισμούς από εκείνους της συμφωνίας που είχε διαπραγματευτεί η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα, μιας συμφωνίας που ο ίδιος είχε χλευάσει και αργότερα ακύρωσε.
Όπως αποκαλύπτει το πρακτορείο Bloomberg, η πιθανή συμφωνία, η οποία προβλέπεται να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε διάστημα 60 ημερών, θα βασιστεί σε ένα μνημόνιο κατανόησης που αναφέρει μόνο ότι το απόθεμα ουρανίου του Ιράν, εμπλουτισμένου σε επίπεδο κοντά σε αυτό που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, πρέπει να «αντιμετωπιστεί επαρκώς». Αυτό αφήνει αναπάντητο το ζήτημα του τι θα απογίνει η ποσότητα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που ήδη διαθέτει το Ιράν και η οποία επαρκεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη δυσκολία να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική από τη συμφωνία του Ομπάμα του 2015 στην αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ έχει στείλει αντιφατικά μηνύματα αυτή την εβδομάδα σχετικά με τη σημασία του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο συχνά αποκαλεί «πυρηνική σκόνη». Μιλώντας στη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, εμφανίστηκε αβέβαιος ως προς το κατά πόσο η εξασφάλιση πρόσβασης στο απόθεμα ουρανίου του Ιράν είναι κρίσιμη για τον τερματισμό του πολέμου με την Ισλαμική Δημοκρατία, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
«Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει: "Γιατί ασχολείστε καν;" αφού στην πραγματικότητα δεν έχει ιδιαίτερη αξία», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη συνάντησή του με τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, στη Γαλλία την Τρίτη. «Ψυχολογικά, θέλουμε να το αποκτήσουμε».
Για έναν πόλεμο που υποτίθεται ότι διεξάγεται για να αποτραπεί η ανάπτυξη πυρηνικού όπλου από το Ιράν, η αποτυχία να ληφθεί υπόψη το καύσιμο που απαιτείται για την κατασκευή ενός τέτοιου όπλου θα έθετε υπό αμφισβήτηση την επιτυχία της στρατιωτικής επιχείρησης, εξηγεί το Bloomberg. Οι επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) δεν έχουν εξετάσει την κατάσταση ή την τοποθεσία του υλικού από την 12ήμερη αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική εκστρατεία βομβαρδισμών τον Ιούνιο του περασμένου έτους.
Το Ιράν μπορεί να καταγράψει και άλλα οφέλη από το μνημόνιο κατανόησης, πέρα από την απουσία αυστηρών περιορισμών γι το πυρηνικό του πρόγραμμα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να άρουν όλες τις κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς και να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα.
Παράλληλα, η Τεχεράνη θα αποκτήσει πρόσβαση σε 300 δισεκατομμύρια δολάρια για «αποκατάσταση και οικονομική ανάπτυξη», ενώ θα της επιτραπεί να επαναλάβει τις εξαγωγές πετρελαίου.
Ψηλά ο πήχης
Η πυρηνική συμφωνία με το Ιράν του 2015, από την οποία αποχώρησε ο Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία, είχε θέσει πολύ ψηλά τον πήχη. Η συμφωνία εκείν, που διαπραγματεύτηκε επί δύο χρόνια, περιόριζε το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν στα 300 κιλά χαμηλού εμπλουτισμού, περιόριζε την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, προέβλεπε την αποξήλωση ορισμένων εγκαταστάσεων και παρείχε στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) την εξουσία να διενεργεί αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις.
Δεν είναι ακόμη δυνατή η άμεση σύγκριση με τη νέα συμφωνία, καθώς οι λεπτομέρειές της δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), όπως ήταν γνωστή η συμφωνία του 2015, ήταν «η χειρότερη συμφωνία».
«Εκείνη ήταν ένας δρόμος προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η δική μου είναι ένα τείχος απέναντι σε ένα πυρηνικό όπλο», είπε.
Στο μνημόνιο κατανόησης, το οποίο αναμένεται να υπογραφεί στην Ελβετία την Παρασκευή, το Ιράν «επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα». Ωστόσο, η δέσμευση αυτή έχει διατυπωθεί πολλές φορές στο παρελθόν. Η Τεχεράνη είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) και έχει εκδώσει επιπλέον θρησκευτικά διατάγματα που απαγορεύουν την απόκτηση πυρηνικής βόμβας.
Αυτό αφήνει την κυβέρνηση Τραμπ αντιμέτωπη με μια στρατηγική στροφή με σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες. Μόλις πριν από τρεις μήνες, ο Λευκός Οίκος εξέταζε το ενδεχόμενο να διεξάγει επιχείρηση με ειδικές δυνάμεις για την κατάσχεση του αποθέματος ουρανίου του Ιράν. Τώρα αφήνει να εννοηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι διατεθειμένες να αποδεχθούν την ασάφεια γύρω από την τύχη του υλικού, εφόσον αυτό οδηγήσει στην αποκατάσταση των ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή και στην ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας έχει προειδοποιήσει τα κράτη-μέλη για τους νέους κινδύνους πυρηνικής διάδοσης που προέκυψαν από τον φετινό πόλεμο.
Το Ιράν απέρριψε προηγούμενες απαιτήσεις να παραδώσει τα αποθέματα ουρανίου του, υποστηρίζοντας ότι είναι διατεθειμένο μόνο να καταστήσει αδρανές το υψηλά εμπλουτισμένο υλικό του εντός της χώρας.
Πριν από την έναρξη του πολέμου τον Ιούνιο του 2025, οι επιθεωρητές του IAEA παρακολουθούσαν με ακρίβεια γραμμαρίου τα αποθέματα πυρηνικού καυσίμου στις εγκαταστάσεις του Φορντό, του Ισφαχάν και της Νατάνζ.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε τη Δευτέρα σε συνέντευξή του στο NBC News ότι οι πυρηνικοί επιθεωρητές θα επιστρέψουν «οπωσδήποτε» στο Ιράν, παρότι το κείμενο της συμφωνίας δεν προβλέπει ρητά κάτι τέτοιο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
