Της Μαρίνας Ζιώζιου
mzioziou@skai.gr
Για χιλιάδες υποψηφίους και οικογένειες, το Μηχανογραφικό μοιάζει με «γρίφο». Από τη μία υπάρχουν οι σχολές υψηλού κύρους, οι βάσεις, οι προβλέψεις, οι πόλεις, οι φίλοι και οι οικογενειακές προσδοκίες. Από την άλλη, υπάρχουν τα πραγματικά ενδιαφέροντα του παιδιού, οι επαγγελματικές προοπτικές, οι νέες επιστήμες, οι δυνατότητες μετεξέλιξης και οι σχολές που μπορεί να μην βρίσκονται στην κορυφή των προτιμήσεων, αλλά κρύβουν σημαντικές ευκαιρίες.
Στο πλαίσιο αυτού του φακέλου, ο Θεόδωρος Καλαϊτζίδης, πρόεδρος του Ομίλου ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ-AFTER SCHOOL και μαθηματικός, η Γαλάτεια Μπαλαντέ, μαθηματικός και σύμβουλος σταδιοδρομίας, ο Κωνσταντίνος Κότιος, σύμβουλος σταδιοδρομίας και ιδρυτής της LABORA, καθώς και ο Δημήτρης Μαχαίρας, μαθηματικός και σύμβουλος σταδιοδρομίας, αναδεικνύουν μια κοινή αλήθεια: το σωστό Μηχανογραφικό δεν συμπληρώνεται με πανικό, αλλά με σχέδιο.
Η μεγάλη απόφαση μετά τις Πανελλαδικές
Η συμπλήρωση του Μηχανογραφικού από τους υποψηφίους των Πανελλαδικών Εξετάσεων είναι, ίσως, η δεύτερη πιο σημαντική και σίγουρα καθοριστική απόφαση που καλούνται να αντιμετωπίσουν μετά την επιλογή πεδίου σπουδών στη Β΄ Λυκείου. Είναι σημαντική, γιατί η σειρά επιλογής των σχολών θα επηρεάσει το πεδίο δράσης τους αργότερα ως επαγγελματιών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα «κλειδώσει» οριστικά το μέλλον τους.
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις αποφοίτων ελληνικών πανεπιστημίων που τελικά δραστηριοποιήθηκαν σε τομείς διαφορετικούς από το πρώτο τους πτυχίο και διέγραψαν λαμπρή πορεία. Ένας νέος ή μια νέα στα 18 δεν είναι υποχρεωτικό να γνωρίζει με βεβαιότητα τι θέλει να κάνει για όλη του τη ζωή. Μπορεί να έχει όνειρα, περιέργεια, παρορμήσεις, αλλά και ανάγκη να δοκιμάσει διαφορετικά πεδία.
Όπως λέει χαρακτηριστικά ο Alice Cooper στον στίχο του «I’m eighteen and I’ll do what I want», η ηλικία αυτή έχει μέσα της αυθορμητισμό. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι να καταπνιγεί αυτός ο αυθορμητισμός, αλλά να συνδυαστεί με ενημέρωση και υπευθυνότητα, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Το λάθος με τα μόρια
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη στη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού είναι η παρορμητική επιλογή σχολών μόνο και μόνο επειδή ο υποψήφιος συγκέντρωσε περισσότερα μόρια από όσα περίμενε. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα μόρια αντιμετωπίζονται σαν επιβράβευση ή σαν χρήματα που ήρθαν από το πουθενά και πρέπει να ξοδευτούν όλα.
Η λογική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε επιλογές που φαίνονται «καλές» στα χαρτιά, αλλά δεν ταιριάζουν ούτε στα ενδιαφέροντα ούτε στην προσωπικότητα του υποψηφίου. Το υψηλόβαθμο δεν είναι πάντα το κατάλληλο. Αντίστοιχα, το χαμηλόβαθμο δεν είναι απαραίτητα κακό, εύκολο ή χωρίς μέλλον. Οι βάσεις εισαγωγής δεν αντικατοπτρίζουν πάντα την πραγματική αξία μιας σχολής στην αγορά εργασίας. Υπάρχουν τμήματα με χαμηλότερα μόρια που έχουν σύγχρονο αντικείμενο, άμεση σύνδεση με την τεχνολογία και καλές προοπτικές απορρόφησης.
Γονείς και παιδιά στο ίδιο τραπέζι
Η διαδικασία της συμπλήρωσης είναι συχνά δύσκολη, όχι μόνο για τους μαθητές, αλλά και για τους γονείς. Οι γονείς θέλουν το καλύτερο για τα παιδιά τους, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιβάλλουν τα δικά τους «θέλω». Ο ρόλος τους είναι να συμβουλεύουν, να έχουν ευήκοα ώτα και να στηρίζουν.
Από την άλλη πλευρά, οι υποψήφιοι πρέπει να θυμούνται ότι η ενηλικίωση δεν σημαίνει πως γνωρίζουν τα πάντα. Οι γονείς παραμένουν σύμμαχοι και η δική τους συνδρομή είναι συχνά καθοριστική, πρακτικά και συναισθηματικά. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει συζήτηση, όχι σύγκρουση.
Η καλύτερη απόφαση προκύπτει όταν η επιθυμία του υποψηφίου συναντά την εμπειρία των ενηλίκων και τη γνώση των ειδικών. Ούτε το παιδί πρέπει να αποκλείσει τους γονείς από τη διαδικασία ούτε οι γονείς να μετατρέψουν το Μηχανογραφικό σε προβολή των δικών τους ονείρων.
Το Μηχανογραφικό σε 3 βήματα
Για να συμπληρωθεί σωστά το Μηχανογραφικό, ο υποψήφιος χρειάζεται να κινηθεί οργανωμένα. Ένας πρακτικός τρόπος είναι να δουλέψει σε τρία σενάρια, με συγκεκριμένη σειρά: το ιδανικό, το ρεαλιστικό και το κακό σενάριο.
-
1ο βήμα: Το ιδανικό σενάριο
Στην αρχή, ο υποψήφιος πρέπει να αφήσει προσωρινά στην άκρη τα μόρια και τις βάσεις. Με το σκεπτικό ότι μπορεί να πιάσει όλες τις σχολές, καλείται να επιλέξει 5-6 τμήματα που τον ενδιαφέρουν πραγματικά. Το μοναδικό κριτήριο σε αυτή τη φάση είναι η επιθυμία: τι θα ήθελε να σπουδάσει αν δεν υπήρχε κανένας περιορισμός;
-
2ο βήμα: Το ρεαλιστικό σενάριο
Στη συνέχεια, ο υποψήφιος συμβουλεύεται τις περσινές βάσεις, όχι ως απόλυτη πρόβλεψη, αλλά ως μπούσουλα. Επιλέγει με προσοχή τμήματα από τα οποία απέχει περίπου 400 μόρια πάνω ή κάτω. Αυτό το στάδιο βοηθά να «χτιστεί» ένας κορμός επιλογών που ανταποκρίνεται στα δεδομένα της βαθμολογίας του.
-
3ο βήμα: Το κακό σενάριο
Στο τέλος της λίστας είναι χρήσιμο να προστεθούν 2-3 τμήματα από τα οποία ο υποψήφιος έχει μεγαλύτερη απόκλιση, ακόμη και 1.500 μόρια ή παραπάνω, εφόσον αυτό είναι εφικτό. Τα τμήματα αυτά πρέπει, όμως, να ανήκουν στο αντικείμενο που τον ενδιαφέρει. Δεν είναι επιλογές ανάγκης χωρίς νόημα, αλλά ένα «δίχτυ ασφαλείας».
Μην επιλέγετε σχολή για την πόλη ή τους φίλους
Ένα συχνό λάθος είναι η επιλογή σχολής με βασικό κριτήριο την πόλη ή το πού θα πάνε οι φίλοι. Η πόλη μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα, το κόστος και την οικογενειακή οργάνωση, όμως δεν πρέπει να είναι το μοναδικό κριτήριο. Το πτυχίο ακολουθεί τον φοιτητή για πολύ περισσότερα χρόνια από την πόλη στην οποία θα σπουδάσει.
Αντίστοιχα, οι τίτλοι των σχολών μπορεί να είναι παραπλανητικοί. Άλλο φαντάζεται πολλές φορές ο υποψήφιος ότι θα σπουδάσει και άλλο τελικά περιλαμβάνει το πρόγραμμα. Γι’ αυτό είναι απαραίτητη η μελέτη των οδηγών σπουδών, των μαθημάτων, των κατευθύνσεων και των επαγγελματικών δικαιωμάτων.
Η ενημέρωση από τα social media μπορεί να δώσει μια πρώτη εικόνα, αλλά δεν αρκεί. Το TikTok ή οποιαδήποτε άλλη πλατφόρμα δεν αντικαθιστά τον οδηγό σπουδών μιας σχολής, ούτε τη συμβουλή ενός ειδικού συμβούλου σταδιοδρομίας. Και σίγουρα δεν αρκεί η γνώμη της «θείας, της κολλητής, από το χωριό».
Χαμηλόβαθμες σχολές με υψηλές προοπτικές
Στον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας υπάρχουν τμήματα-διαμάντια που θεραπεύουν νέες και αναδυόμενες επιστήμες, προσφέρουν αξιόλογες προοπτικές απορρόφησης και συνδέονται με σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα Big Data, τα έξυπνα συστήματα και η πράσινη ανάπτυξη. Παρ’ όλα αυτά, αρκετά από αυτά διατηρούν χαμηλές βάσεις εισαγωγής.
Η αντίφαση αυτή οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους. Ο πρώτος είναι η γεωγραφική αποκέντρωση. Μετά την οικονομική κρίση, πολλές οικογένειες δυσκολεύονται να στηρίξουν οικονομικά ένα δεύτερο σπίτι σε άλλη πόλη. Έτσι, εξαιρετικά τμήματα στην περιφέρεια ή σε νησιά δέχονται λιγότερες αιτήσεις.
Ο δεύτερος λόγος είναι το έλλειμμα πληροφόρησης. Πολλοί μαθητές και γονείς δεν γνωρίζουν το αντικείμενο νέων επιστημών ή τις σύγχρονες επαγγελματικές διεξόδους που προσφέρουν. Συχνά επιμένουν σε παραδοσιακά επαγγέλματα, ακόμη και όταν αυτά είναι κορεσμένα ή δεν ταιριάζουν στον υποψήφιο.
7 σχολές-διαμάντια με προοπτικές και χαμηλά μόρια
Ακολουθούν επτά τμήματα που αξίζει να μπουν στο ραντάρ των υποψηφίων, ειδικά όταν το ζητούμενο είναι ένας συνδυασμός σύγχρονου αντικειμένου, επαγγελματικών προοπτικών και χαμηλότερης βάσης.
-
Τμήμα Διοίκησης Εφοδιαστικής Αλυσίδας, Κατερίνη - Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος
2ο & 4ο πεδίο - περίπου 9.660 μόρια
Το τμήμα θεραπεύει την επιστήμη των Logistics, η οποία αποτελεί την καρδιά του παγκόσμιου εμπορίου και του ηλεκτρονικού επιχειρείν. Οι φοιτητές εκπαιδεύονται στη διοίκηση επιχειρήσεων, τη διαχείριση αποθεμάτων, τις μεταφορές και τις προμήθειες. Ο κλάδος μετασχηματίζεται ριζικά μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς η πρόβλεψη της ζήτησης, η αυτοματοποίηση των αποθηκών και η βελτιστοποίηση των δρομολογίων γίνονται πλέον με έξυπνους αλγορίθμους. Οι απόφοιτοι εξελίσσονται σε περιζήτητα στελέχη με εγγυημένη απορρόφηση σε ναυτιλιακές εταιρείες, βιομηχανίες και μεγάλες αλυσίδες διανομής.
-
Τμήμα Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης, Άμφισσα - Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
1ο, 2ο & 4ο πεδίο - περίπου 7.040 μόρια
Πρόκειται για τμήμα που παντρεύει την καθαρή οικονομική επιστήμη με την ανάλυση του χώρου. Οι φοιτητές μαθαίνουν να σχεδιάζουν αναπτυξιακά προγράμματα, να αναλύουν τοπικές αγορές και να διαχειρίζονται ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους για την ανάπτυξη πόλεων και περιφερειών. Η σύγχρονη περιφερειακή ανάπτυξη βασίζεται πλέον στα Big Data και στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS), με το AI να επιτρέπει τη μοντελοποίηση δεδομένων για τη δημιουργία «έξυπνων πόλεων» (Smart Cities). Οι απόφοιτοι εγγράφονται κανονικά στο Οικονομικό Επιμελητήριο (ακόμη κι αν προέρχονται από τις Ανθρωπιστικές σπουδές και το 1ο πεδίο) και εργάζονται ως οικονομικοί σύμβουλοι, αναλυτές και στελέχη σε οργανισμούς.
-
Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής, Λήμνος - Πανεπιστήμιο Αιγαίου
2ο & 3ο πεδίο - περίπου 9.600 μόρια
Το τμήμα προσφέρει έναν συνδυασμό χημείας, βιολογίας και τεχνολογίας, εστιάζοντας στα τρόφιμα και την επίδρασή τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι φοιτητές εξειδικεύονται στον ποιοτικό έλεγχο, την ασφάλεια των τροφίμων και την ανάπτυξη νέων προϊόντων. Καθώς η παγκόσμια βιομηχανία στρέφεται στην «έξυπνη» παραγωγή και την προσωποποιημένη διατροφή, το AI επιστρατεύεται για τη δημιουργία βιώσιμων συνταγών και την ανάλυση μεταβολικών δεδομένων. Οι απόφοιτοι απασχολούνται ως Επιστήμονες Τροφίμων σε βιομηχανίες παραγωγής (QC/QA, R&D) και διαπιστευμένα εργαστήρια αναλύσεων. Παράλληλα, δραστηριοποιούνται ως επιθεωρητές πιστοποίησης συστημάτων ασφάλειας (ISO/HACCP), στελεχώνουν κρατικούς ελεγκτικούς φορείς (π.χ. ΕΦΕΤ) και αναλαμβάνουν τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων.
-
Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών, Λέσβος - Πανεπιστήμιο Αιγαίου
2ο & 3ο πεδίο - περίπου 9.300 μόρια
Αποτελεί το μοναδικό τμήμα στην Ελλάδα που εκπαιδεύει εξειδικευμένους Ωκεανογράφους, ικανούς να μελετήσουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα, την κλιματική αλλαγή και τις υδατοκαλλιέργειες. Η λεγόμενη «Μπλε Οικονομία» γνωρίζει τεράστια άνθηση παγκοσμίως, και η σύγχρονη ωκεανογραφία αξιοποιεί πλέον την Τεχνητή Νοημοσύνη για τη χαρτογράφηση των βυθών, την πρόβλεψη θαλάσσιων φαινομένων και τη διαχείριση της ρύπανσης μέσω δορυφόρων. Οι προοπτικές είναι εξαιρετικές σε ερευνητικά κέντρα (όπως το ΕΛΚΕΘΕ), σε περιβαλλοντικές εταιρείες και σε μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας.
-
Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης, Χίος - Πανεπιστήμιο Αιγαίου
2ο & 4ο πεδίο - περίπου 9.050 μόρια
Πρόκειται για πρωτοποριακό αντικείμενο 5ετούς φοίτησης (Integrated Master) που συνδυάζει τις γνώσεις του Μηχανικού (μαθηματικά, μοντελοποίηση, επιχειρησιακή έρευνα) με τη Χρηματοοικονομική και τη Διοίκηση. Οι φοιτητές μαθαίνουν να σχεδιάζουν, να διοικούν και να βελτιστοποιούν σύνθετα επιχειρηματικά και τεχνολογικά συστήματα. Οι απόφοιτοι είναι οι κατεξοχήν «αρχιτέκτονες» που χρειάζονται οι σύγχρονες επιχειρήσεις για τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους, εκπαιδευμένοι στη διαχείριση ρίσκου και τη λήψη αποφάσεων με τη βοήθεια αλγορίθμων και Data Analytics (FinTech).
-
Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών, Ιωάννινα - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
2ο πεδίο - περίπου 11.950 μόρια
Το τμήμα εστιάζει στη δομή, τις ιδιότητες και τις εφαρμογές των προηγμένων υλικών (μέταλλα, πολυμερή, νανοϋλικά), τα οποία χρησιμοποιούνται από την ιατρική μέχρι την αεροναυπηγική. Η ανακάλυψη και ο σχεδιασμός νέων υλικών (Materials Informatics) γίνεται πλέον σε ψηφιακά περιβάλλοντα με τη χρήση AI, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο εργαστηριακών δοκιμών. Από τα «έξυπνα» υλικά για μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων μέχρι τα βιοϋλικά για ιατρικά μοσχεύματα, ο κλάδος βρίσκεται στην αιχμή της παγκόσμιας βιομηχανίας και προσφέρει πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα χημικού μηχανικού (Integrated Master).
-
Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Τουρισμού, Ηράκλειο - Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
4ο πεδίο - περίπου 10.088 μόρια
Το τμήμα προσφέρει σπουδές στη διοίκηση και οργάνωση επιχειρήσεων και παράλληλα εξειδίκευση στον τουριστικό και ξενοδοχειακό κλάδο. Οι φοιτητές αποκτούν υπόβαθρο στο management, το μάρκετινγκ και τη χρηματοοικονομική διοίκηση. Ο τουρισμός πλέον ξεπερνά τα όρια της παραδοσιακής φιλοξενίας και στρέφεται στο «έξυπνο» μάρκετινγκ (Smart Tourism), την πρόβλεψη τουριστικών ροών, τη δυναμική τιμολόγηση και τα συστήματα προσωποποιημένης εξυπηρέτησης μέσω AI. Οι απόφοιτοι συνδυάζουν τη διοικητική επιστήμη με τις νέες τεχνολογίες, αποτελώντας στελέχη έτοιμα να ηγηθούν στην ψηφιακή εποχή της «βαριάς βιομηχανίας» της χώρας.
Μετεγγραφές, μετακινήσεις και Παράλληλο Μηχανογραφικό
Οι υποψήφιοι που σκέφτονται τη μετεγγραφή ή τη μετακίνηση πρέπει να ενημερωθούν εγκαίρως για τα κριτήρια και να ελέγξουν αν τα πληρούν. Η επιλογή σχολής με μοναδικό κριτήριο μια πιθανή μετεγγραφή μπορεί να αποδειχθεί ριψοκίνδυνη αν δεν υπάρχει πλήρης γνώση των προϋποθέσεων.
Ακόμη και αν ένας υποψήφιος δεν μπορεί να ανοίξει Μηχανογραφικό για να δηλώσει σχολή ή δεν έχει το αποτέλεσμα που επιθυμούσε, δεν πρέπει να απογοητεύεται. Υπάρχει και το Παράλληλο Μηχανογραφικό, το οποίο μπορούν να συμπληρώσουν όλοι οι υποψήφιοι και το οποίο περιλαμβάνει αξιόλογες επιλογές. Υπάρχει, επίσης, η δυνατότητα μιας νέας προσπάθειας, εφόσον αυτή είναι συνειδητή και όχι αποτέλεσμα πίεσης.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
