Του Στέλιου Κάνδια
ΕΛΤΑ. Ένα ιστορικό όνομα που είναι συνώνυμο με πολλές ιστορίες επικοινωνίας, με πολλές προσωπικές μας ιστορίες, με ιστορίες προσμονής, χαράς αλλά και θλίψης, βρίσκεται στον «αφρό της επικαιρότητας», συμβολίζοντας την άνοδο και την παρακμή του επιστολικού ταχυδρομείου, λόγω κυρίως της ασύλληπτης σε ταχύτητα επέλασης της νέας τεχνολογίας, αλλά και άλλων παραγόντων όπως ο ανταγωνισμός.
Κακά μαντάτα για τον «αγγελιοφόρο Ερμή»
Τα μαντάτα για τον ίδιο τον Ερμή, τον αγγελιοφόρο των θεών στην ελληνική μυθολογία (το παλιό λογότυπο των Ελληνικών Ταχυδρομείων όπως θυμούνται οι παλιότεροι), ήταν άσχημα την Παρασκευή. Κι η αλήθεια είναι ότι η είδηση για το ξαφνικό λουκέτο σε 200 υποκαταστήματα των ΕΛΤΑ, για την οποία τοποθετήθηκε την Παρασκευή στην εθνική αντιπροσωπεία ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, προκάλεσε σε πολλούς πολίτες μια «αίσθηση απώλειας», ειδικότερα στους μεσήλικες και τους ηλικιωμένους. Ήταν όμως, για πολλούς, το χρονικό μια προαναγγελθείσας εξέλιξης.
Είναι γεγονός ότι η παρακμή του επιστολικού ταχυδρομείου είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που επηρεάζει όλους τους ταχυδρομικούς οργανισμούς, και είναι κάτι γνωστό στην κοινή γνώμη, αλλά «ο ταχυδρόμος της γειτονιάς», η αίσθηση της αφής ενός γράμματος, μιας καρτ ποστάλ, το άρωμά του χαρτιού, ο γραφικός χαρακτήρας των αγαπημένων μας προσώπων, η πολυήμερη (κάποτε και πολύμηνη) αναμονή για την επιστολή ή το δώρο ενός αγαπημένου μας προσώπου, παραπέμπουν σε μια εποχή που χάνεται για πάντα, στον 21ο αιώνα του «Messenger» και της AI, δηλαδή των εφαρμογών με τις οποίες επικοινωνούμε σε δευτερόλεπτα, χάνοντας όμως τόσα πολλά άλλα.
«Ψηφιακή Υποκατάσταση»
Η αλήθεια είναι ότι η ραγδαία πτώση των εσόδων από το επιστολικό ταχυδρομείο και τα χρηματοοικονομικά προϊόντα, λόγω της μετάβασης στην ψηφιακή επικοινωνία (e-mail, messaging apps, κ.λπ.) και τις ηλεκτρονικές πληρωμές κατάφερε σημαντικό πλήγμα στα ΕΛΤΑ, αλλά και ο ίδιος ο διευθύνων σύμβουλος, Γρηγόρης Σκλήκας, τονίζει ότι η εταιρεία χρειάζεται αναδιοργάνωση για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα και το μέλλον της εταιρείας. Τα ΕΛΤΑ, όπως τόνισε ο κ. Σκλήκας, παραμένουν ελλειμματικά σε μία ιδιαίτερα ανταγωνιστική αγορά ενώ σήμερα, λιγότερο από το 10% των συνολικών εσόδων συνδέεται με τη λειτουργία των φυσικών καταστημάτων, όταν το κόστος λειτουργίας τους αντιστοιχεί περίπου στο 45% του συνολικού κόστους της εταιρείας. «Πολλά από τα καταστήματα λειτουργούσαν με ελάχιστα έσοδα και ζημίες που ξεπερνούσαν τις 150.000 ευρώ ετησίως ανά κατάστημα», πρόσθεσε.
Σήμερα οι ταχυδρομικές υπηρεσίες παγκοσμίως έχουν στραφεί στις ταχυμεταφορές (courier) και το ηλεκτρονικό εμπόριο για να αντισταθμίσουν τις απώλειες από το επιστολικό ταχυδρομείο.
Χωρίς ενέργεια...
Το 2016 ιδρύεται η «ΕΛΤΑ Ενέργεια» η οποία εισέρχεται στην αγορά και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την επέκταση σε νέες υπηρεσίες και διαφοροποίηση των πηγών εσόδων της.
Βασικό πλεονέκτημα των ΕΛΤΑ είναι άλλωστε η παρουσία τους σε όλη την Ελλάδα μέσα από το δίκτυο των ταχυδρομικών γραφείων, πρακτόρων και διανομέων, με τους ταχυδρομικούς υπαλλήλους να έχουν αναπτύξει διαπροσωπικές σχέσεις με τους πολίτες, ιδίως στην ελληνική επαρχία. Η εταιρεία επιχείρησε να το καταδείξει αυτό με την παραπάνω διαφήμιση.
Ωστόσο, τα ΕΛΤΑ «τράβηξαν την πρίζα» στη φιλόδοξη αυτή προσπάθεια, ελλείψει υποδομών και αποτελεσματικών συνεργειών, ενώ το πελατολόγιο έφθινε. Η έξοδος αποφασίστηκε με βάση μελέτη της PricewaterhouseCoopers (PWC) που διαπίστωσε αρνητικό αποτέλεσμα και απουσία των προϋποθέσεων για επιβίωση των ΕΛΤΑ στην αγορά ενέργειας.
Φορέας παροχής καθολικής υπηρεσίες
Σήμερα, τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ), όπως τονίζει η εταιρεία, παρέχουν σύγχρονες ταχυδρομικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε προσιτές τιμές σε όλους, σε όλη την επικράτεια.
Από τον Δεκέμβριο του 2020, η ΕΕΣΥΠ Α.Ε. κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΛΤΑ Α.Ε. Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία παρέχουν ταχυδρομικές υπηρεσίες, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, προϊόντα δικτύου λιανικής και υπηρεσίες ταχυμεταφοράς.
Σύμφωνα με τον Νόμο 4053/2012 «Περί Ταχυδρομικών Υπηρεσιών, Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και Άλλες Διατάξεις», τα ΕΛΤΑ είναι ο Φορέας Παροχής Καθολικής Υπηρεσίας και αναλαμβάνουν την υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας έως την 31η Δεκεμβρίου 2028.
Η παροχή καθολικών υπηρεσιών καθορίζει το χαρακτήρα των ΕΛΤΑ, ως προς τη θέση τους και τον ρόλο τους στη λειτουργία της ταχυδρομικής αγοράς, υπό την έννοια της δέσμευσης απέναντι στο κράτος για την προσφορά καθολικών υπηρεσιών αποδεκτής ποιότητας και σε προσιτές τιμές για το σύνολο των πολιτών. Αποτέλεσμα αυτής της δέσμευσης, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική μορφολογία του Ελλαδικού χώρου, είναι η διατήρηση και λειτουργία του μεγαλύτερου δικτύου λιανικής στην Ελλάδα, με περισσότερα από 800 σημεία εξυπηρέτησης.
Ένα ιστορικό όνομα, πολλές ιστορίες επικοινωνίας
Τα ΕΛΤΑ ιδρύθηκαν το 1828 από τον Ιωάννη Καποδίστρια, και διαδραματίζουν για 196 χρόνια σημαντικό ρόλο στο κοινωνικό και επιχειρηματικό περιβάλλον της χώρας, με 475 καταστήματα, 471 ταχυδρομικά πρακτορεία και 3.070 εργαζόμενους.
Ιδρύθηκαν στις 24 Σεπτεμβρίου 1828 από τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, με το υπ' αριθ. 6550 Ψήφισμα ΙΖ'. Από τις αρχές του 1900 οργανώνεται συστηματικά η Ταχυδρομική Υπηρεσία, η οποία, μέχρι το 1949, λειτουργεί σε συνδυασμό με την Τηλεγραφική και Τηλεφωνική Υπηρεσία υπό την επωνυμία "Τ.Τ.Τ.".
Το 1970, η ταχυδρομική υπηρεσία απέκτησε την ιδιότητα του Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με τίτλο "ΕΛΤΑ" και αποτέλεσε δημόσια επιχείρηση με τη μορφή Ανώνυμης Εταιρείας. Το 1998 ξεκίνησε ένα σημαντικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, την αύξηση της παραγωγικότητας και τη βέλτιστη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας. Την ίδια χρονιά ιδρύεται η θυγατρική εταιρεία ΚΕΚ-ΕΛΤΑ Α.Ε.
Το 2000 ιδρύεται μια ακόμα θυγατρική εταιρεία, η ΤΑΧΥΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΕΛΤΑ Α.Ε.
Το 2004, τα ΕΛΤΑ ανακηρύχθηκαν "Μέγας Χορηγός" των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.
Το 2006, τα ΕΛΤΑ συνάπτουν στρατηγικής σημασίας εμπορική συμφωνία με το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση τους στη λιανική τραπεζική. Στόχος είναι η ενίσχυση της σχέσης και των εσόδων, η από κοινού ανάπτυξη των δικτύων των δύο εταιρειών και η βελτίωση της ποιότητας εξυπηρέτησης των πελατών τους.
Το 2008, τα ΕΛΤΑ ολοκλήρωσαν ένα μεγάλο πρόγραμμα επενδύσεων για την αυτοματοποίηση του δικτύου των Ταχυδρομικών Καταστημάτων και Κέντρων Διαλογής, την αναβάθμιση των υποδομών Πληροφορικής και την ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού.
Την 1η/1/2013, με το Ν. 4053/2012, πραγματοποιήθηκε η πλήρης απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς της Ελλάδας και διαμορφώθηκε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας.
Το 2017, τα ΕΛΤΑ εφαρμόζουν την Κ.Υ.Α. για τον εκτελωνισμό των ταχυδρομικών αντικειμένων που διακινούνται μέσω του Φ.Π.Κ.Υ.
Το 2018, υλοποιείται η μεταβίβαση της συμμετοχής του Ελληνικού Δημοσίου στα ΕΛΤΑ στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών & Περιουσίας (Ε.Ε.ΣΥ.Π.).
Τον Σεπτέμβριο του 2020, με το Ν. 4727/2020, ρυθμίζονται ζητήματα καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας και ορίζεται μεταβατικό στάδιο για την αποζημίωση της καθολικής υπηρεσίας των ετών 2013-2021.
Τον Δεκέμβριο του 2020, με το Ν. 4758/2020, θεσπίστηκε νέο πλαίσιο λειτουργίας των Ελληνικών Ταχυδρομείων. Με Κοινή Υπουργική Απόφαση, αποφασίστηκε η καταβολή των οφειλόμενων ποσών προς τον Φορέα Παροχής Καθολικής Υπηρεσίας για τα έτη 2013-2018. Επίσης, πραγματοποιείται αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου και η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών & Περιουσίας (Ε.Ε.ΣΥ.Π.) αποκτά το 100% των μετοχών των ΕΛΤΑ.
Τον Οκτώβριο του 2024, πραγματοποιείται η συνένωση των ΕΛΤΑ και ΕΛΤΑ Courier, με στόχο τη δημιουργία μιας καινοτόμου και αποδοτικής εταιρείας που θα αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης της μικρομεσαίας οικονομίας στην Ελλάδα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
