Καθώς Ρώσοι και Ουκρανοί διαπραγματευτές προετοιμάζονται για έναν ακόμη γύρο συνομιλιών με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου, η Μόσχα και το Κίεβο διαφωνούν ακόμη σε σημαντικά ζητήματα.
Τη Δευτέρα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η διαπραγματευτική του ομάδα θα μπορούσε να συναντηθεί με τους Ρώσους και τους Αμερικανούς ήδη από την Κυριακή. Ο Ουκρανός πρόεδρος είναι έτοιμος να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ανέφερε και υπουργός Εξωτερικών του, Αντρέι Σιμπίχα, ο οποίος παράλληλα παραδέχτηκε πως «τα πιο ευαίσθητα ζητήματα παραμένουν άλυτα».
Πριν από τις συνομιλίες του περασμένου Σαββατοκύριακου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε ότι οι διαφορές είχαν περιοριστεί και ένα ζήτημα είναι προς επίλυση. Μιλώντας στο Νταβός και ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους πως πιστεύει ότι η συμφωνία για την Ουκρανία είναι «αρκετά κοντά».
Ωστόσο, από τις συνομιλίες που έγιναν μεταξύ Μόσχας και Κιέβου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φάνηκε πως οι δύο πλευρές διαφωνούν ακόμη για τρία σημαντικά θέματα: τις εδαφικές διεκδικήσεις της Ρωσίας, το μέλλον των εγγυήσεων ασφάλειας της Ουκρανίας και το αν οι εχθροπραξίες πρέπει να σταματήσουν πριν ή μετά την επίτευξη συμφωνίας.
Εδαφικές διεκδικήσεις
Το ζήτημα που ανέφερε ο Γουίτκοφ πως είναι προς επίλυση πιθανότατα αφορά την τύχη του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία, αναφέρει σε ανάλυσή του το Politico.
Αν και η Ρωσία δεν έχει ψευδαισθήσεις ότι μπορεί να καταλάβει ολόκληρη την Ουκρανία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επιδιώκει να αποκτήσει τουλάχιστον ολόκληρο το Ντονμπάς, πέραν της Κριμαίας που έχει ήδη προσαρτηθεί.
Η Μόσχα προτείνει ένα πλαίσιο που ονομάζει «φόρμουλα Άνκορατζ», σύμφωνα με το οποίο η Ουκρανία θα πρέπει να παραχωρήσει ολόκληρο το Ντονμπάς, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών που η Ρωσία δεν κατάφερε να κατακτήσει.
Όπως ισχυρίζεται το Κρεμλίνο, αυτό συμφωνήθηκε στη συνάντηση Πούτιν – Τραμπ στην Αλάσκα.
Από την άλλη, για το Κίεβο, η παραχώρηση εδαφών θα ήταν παράνομη και εξαιρετικά αντιδημοφιλής. Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει πως είναι διατεθειμένος να εξετάσει το σενάριο το Ντονμπάς να αποστρατιωτικοποιηθεί και να χαρακτηριστεί «ελεύθερη οικονομική ζώνη», αλλά να παραμείνει μέρος της Ουκρανίας. Ωστόσο, η Μόσχα επιμένει πως αυτό δεν αρκεί.
Μετά την τελευταία επίσκεψη του Γουίτκοφ στη Μόσχα, ο βοηθός του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, επανέλαβε τη θέση του Κρεμλίνου ότι «δεν μπορεί να υπάρξει μακροπρόθεσμη λύση χωρίς την επίλυση του εδαφικού ζητήματος». Επίσης, τόνισε πως η πρόοδος στις συνομιλίες εξαρτάται από την απόκτηση του συνόλου του Ντονμπάς από τη Μόσχα.
Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο αναγνώρισε πως υπάρχει αδιέξοδο με το Ντονμπάς. «Είναι ακόμα ένα εμπόδιο που πρέπει να ξεπεράσουμε», ανέφερε στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. «Είναι ακόμα ένα χάσμα, αλλά τουλάχιστον καταφέραμε να περιορίσουμε το ζήτημα σε ένα κεντρικό, το οποίο πιθανότατα θα είναι πολύ δύσκολο», επισήμανε.
Ακόμη ένα ζήτημα που παραμένει ανοιχτό είναι το ποιος θα διαχειρίζεται τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο στην Ευρώπη, ο οποίος βρίσκεται κοντά στην πρώτη γραμμή και είναι υπό ρωσικό έλεγχο.
Ο Ζελένσκι θέλει ο πυρηνικός σταθμός να είναι υπό κοινό έλεγχο της Ουκρανίας και των ΗΠΑ, ενώ η Μόσχα θέλει ο έλεγχος να είναι από κοινού με την Ουάσινγκτον ή ενδεχομένως και με το Κίεβο.
Ασφάλεια
Έπειτα, υπάρχει και το ανοιχτό ζήτημα των λεγόμενων εγγυήσεων ασφαλείας, δηλαδή της υποστήριξης της Ουκρανίας από άλλες χώρες σε περίπτωση που η Ρωσία επιχειρήσει μελλοντικά νέα εισβολή.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Βρετανία και η Γαλλία συμφώνησαν να αποστείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία μόλις επιτευχθεί συμφωνία. Ο Γουίτκοφ χαιρέτισε το σχέδιο ασφάλειας ως «το ισχυρότερο που έχει δει ποτέ κανείς», αλλά παρέμεινε ασαφής ως προς το πόσο μακριά θα φτάσουν οι ΗΠΑ για την υπεράσπιση της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Financial Times, η κυβέρνηση Τραμπ έχει θέσει ως προϋπόθεση για τις μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφάλειας να αφήσει η Ουκρανία στα χέρια της Ρωσίας το Ντονμπάς.
Το σχέδιο 20 σημείων που παρουσίασαν οι ΗΠΑ προβλέπει την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2027, και στην ένταξη υπάρχει μια διάταξη που καλεί τις χώρες να αλληλοϋποστηρίζονται σε περίπτωση εισβολής.
Όπως τονίζει το Politico, η ΕΕ έχει ξεκινήσει συνομιλίες με την Ουκρανία για την ένταξή της, αλλά δεν έχει ορίσει ημερομηνία.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, επιμένει ότι δεν θα δεχτεί την παρουσία στρατευμάτων από χώρες του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία. Αντ’ αυτού, έχει απαιτήσει τις δικές της εγγυήσεις ασφάλειας.
Το Κρεμλίνο λέει ότι θα αισθάνεται ασφαλές μόνο όταν το ζήτημα της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα έχει αποκλειστεί οριστικά και όταν η Μόσχα θα έχει δικαίωμα βέτο σε οποιαδήποτε μελλοντική απόφαση σχετικά με την άμυνα της Ουκρανίας.
Κατάπαυση πυρός
Για τον ουκρανικό λαό, ωστόσο, το σημαντικότερο ζήτημα είναι η εκεχειρία. Σε αυτή την περίπτωση, το Κίεβο επιθυμεί την άμεση παύση των εχθροπραξιών, ενώ η Μόσχα επιμένει πως πρέπει να επιτευχθεί πρώτα συμφωνία και μετά θα εξετάσει την παύση των εχθροπραξιών.
Μέχρι να επιτευχθεί αυτή, «η Ρωσία θα συνεχίσει να επιδιώκει να κατακτήσει τους στόχους της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», δήλωσε ο βοηθός του Πούτιν, Ουσάκοφ, μετά την επίσκεψη του Γουίτκοφ στη Μόσχα.
Οι ρωσικοί πύραυλοι συνεχίζουν να βομβαρδίζουν καθημερινλα την Ουκρανία, προκαλώντας τεράστιες ζημιές στο ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας και βυθίζοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στο σκοτάδι εν μέσω βαρυχειμωνιάς.
Την Τετάρτη, ο Ζελένσκι κατηγόρησε τη Μόσχα για «τρομοκρατία» μετά την επίθεση ρωσικού drone σε επιβατικό τρένο, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο πέντε ανθρώπων.
Οι βασικές διαφορές Ρωσίας – Ουκρανίας
Πάντως, τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία φαίνεται πως θέλουν να δείξουν στον Τραμπ την προθυμία τους να συνεργαστούν.
«Το γεγονός ότι μια ολόκληρη σειρά σύνθετων ζητημάτων συζητείται σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων μπορεί ήδη να θεωρηθεί πρόοδος και η αρχή ενός διαλόγου», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, στους δημοσιογράφους την Τετάρτη.
Τον Δεκέμβριο, η Ρωσία απείλησε να επανεξετάσει τη συμμετοχή της στην ειρηνευτική διαδικασία, αφού δήλωσε ότι η Ουκρανία επιτέθηκε σε μία από τις κατοικίες του Πούτιν με πολλά drones, κάτι που διαψεύδουν τόσο οι Ουκρανοί όσο και οι Αμερικανοί.
Ο Βολοντίμιρ Φεσένκο, Ουκρανός πολιτικός αναλυτής, είναι συγκρατημένα αισιόδοξος. «Το γεγονός ότι συζητούνται διάφορες τεχνικές πτυχές είναι ήδη μια θετική εξέλιξη», λέει.
Ωστόσο, αναλυτές τονίζουν ότι υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων πλευρών: ενώ η Ουκρανία δείχνει προθυμία για συμβιβασμό, η Ρωσία απλώς κάνει τα απαραίτητα βήματα, παραμένοντας πιστή στον αρχικό της στόχο, που είναι να υποτάξει την Ουκρανία.
Ο Πούτιν «έχει γίνει εμμονικός με αυτόν τον πόλεμο και με την “επείγουσα ανάγκη” του να συντρίψει την Ουκρανία», δήλωσε η Τατιάνα Στανόβαγια, ιδρύτρια της R. Politik, μιας εταιρείας συμβούλων που ειδικεύεται στη Ρωσία. «Πιστεύει ότι είναι ιερό, υπαρξιακό, και αν αρχίσει να κάνει παραχωρήσεις, η Ρωσία θα καταστραφεί», εκτίμησε.
Σύμφωνα με την αναλύτρια, η επιμονή της Ρωσίας να αποκτήσει ολόκληρο το Ντονμπάς είναι απλώς μια τακτική καθυστέρησης.
«Είναι ένα είδος παιχνιδιού από την πλευρά της Ρωσίας, όπου συμφωνούν να συζητήσουν για μια υποτιθέμενη ειρηνευτική συμφωνία, ενώ εννοούν κάτι εντελώς διαφορετικό», λέει η Στανόβαγια. «Μπορεί να συζητούν για το θέμα για ώρες, αλλά αυτό δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα».
Την ίδια ώρα, από την πλευρά της Ουκρανίας, δεν είναι σαφές ακόμη αν ο Ζελένσκι είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει το Ντονμπάς. Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει προτείνει την ιδέα της διεξαγωγής δημοψηφίσματος για το θέμα ή ακόμη και εθνικών εκλογών, αλλά επέμεινε ότι πρέπει πρώτα να επιτευχθεί εκεχειρία.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ουκρανοί είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν κάποιο είδος δίκαιης συμφωνίας, αλλά δεν έχουν μεγάλη εμπιστοσύνη στις διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
«Πέρυσι είχαμε ελπίδα ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να βοηθήσει στον τερματισμό του πολέμου», είπε ο Φεσένκο. «Τώρα δεν υπάρχει πλέον». Υπάρχει επίσης ένα όριο, λέει, ως προς το πόσα είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει ο Ουκρανός πρόεδρος. «Ο Ζελένσκι θέλει να μείνει στην ιστορία ως ο πρόεδρος που έσωσε την Ουκρανία. Όχι ως αυτός που έχασε τον πόλεμο», εκτιμά ο αναλυτής.
Επιμέλεια: Αναστασία Κιτσικώστα
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
