Κορυφαίοι διπλωμάτες από την Ευρώπη και το Ιράν έχουν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις στη Νέα Υόρκη, με στόχο να αποτρέψουν μια νέα κρίση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει την επαναφορά των εκτεταμένων κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και ο ανώτατος απεσταλμένος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκίνησαν συνομιλίες με τον Ιρανό ομόλογό τους, Αμπάς Αραγτσί, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την Τρίτη, σύμφωνα με πηγές.
Τον Αύγουστο, οι τρεις κύριες ευρωπαϊκές δυνάμεις ενεργοποίησαν τον λεγόμενο μηχανισμό “snapback”. Πρόκειται για μία ρήτρα αδιάψευστου βέτο που περιλαμβάνεται στη συμφωνία του 2015 για τον έλεγχο των ατομικών δραστηριοτήτων του Ιράν, δίνοντας στην Τεχεράνη 30 ημέρες για να συμμορφωθεί με μια σειρά απαιτήσεων, ή να αντιμετωπίσει την επαναφορά διεθνών κυρώσεων στην οικονομία και το πυραυλικό της πρόγραμμα.
Αν και οι ευρωπαϊκές δυνάμεις και το Ιράν έχουν υπογραμμίσει τη δέσμευσή τους να βρουν μια διπλωματική λύση, είναι απίθανο να επιτευχθεί κάποιο σημαντικό αποτέλεσμα τις επόμενες δύο ημέρες. Οι εντάσεις μεταξύ Ιράν και Δύσης έχουν αυξηθεί σημαντικά τον τελευταίο χρόνο, ιδιαίτερα μετά τις αεροπορικές επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν τον Ιούνιο, περιλαμβανομένης της ρίψης βομβών σε σημαντικά πυρηνικά κέντρα της χώρας.
Το Ιράν περιόρισε σημαντικά την πρόσβαση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στο πυρηνικό του πρόγραμμα μετά τις επιθέσεις. Ο οργανισμός έχει δηλώσει ότι διαθέτει λίγες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση μιας αποθήκης υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, την οποία το Ιράν είχε μετακινήσει σε μη δηλωμένο χώρο πριν τις επιθέσεις και πρόσφατα ανέφερε ότι βρίσκεται θαμμένη κάτω από συντρίμμια.
Τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ κατηγορούν το Ιράν ότι προσπαθεί να αναπτύξει πυρηνικό όπλο, κάτι που η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα αρνηθεί, επικαλούμενη συχνά τη συμμετοχή της στη διεθνή Συνθήκη για τη Μη Διάδοση Πυρηνικών Όπλων (NPT).
Οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις προς το Ιράν περιλάμβαναν την επανέναρξη διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ και την πλήρη επανενεργοποίηση των επιθεωρήσεων της IAEA, κάτι που μέχρι στιγμής η Τεχεράνη δεν έχει υλοποιήσει. Την περασμένη εβδομάδα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ απέτυχε να περάσει ψήφισμα που θα σταματούσε τις κυρώσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για την εφαρμογή τους στις 28 Σεπτεμβρίου, μετά από την τελική ψηφοφορία του ΟΗΕ που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή.
Το Ιράν υπόκειται ήδη σε αυστηρό καθεστώς κυρώσεων από τις ΗΠΑ καθώς και σε σειρά μέτρων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την ΕΕ. Οι ΗΠΑ, που αποχώρησαν από τη συμφωνία του 2015 κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του προέδρου Τραμπ, υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά της Τεχεράνης.
Το Ιράν έχει απειλήσει να αποχωρήσει από τη NPT εάν οι κυρώσεις του ΟΗΕ επανέλθουν, κάτι που θα μπορούσε να περιορίσει μόνιμα τις επιθεωρήσεις της IAEA και να δημιουργήσει μεγαλύτερη αβεβαιότητα σχετικά με τη φύση και τον σκοπό των ατομικών δραστηριοτήτων του.
«Αν υπάρχει λύση, μπορεί να είναι μόνο διπλωματική. Ελπίζω ότι στις διαβουλεύσεις των επόμενων ημερών θα φτάσουμε σε αυτό το σημείο διαφορετικά, το Ιράν θα λάβει όποια μέτρα χρειάζονται», δήλωσε ο Αραγτσί στα ιρανικά κρατικά μέσα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
