«Το ακαδημαϊκό άσυλο δεν μπορεί να καλύπτει ενέργειες που εκφεύγουν της ακαδημαϊκής ελευθερίας», επισημαίνουν μεταξύ άλλων οι συντάκτες της έκθεσης. Τονίζουν ότι η έννομη προστασία των πολιτών αποτελεί υποχρέωση του κράτους και δεν επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των αρμόδιων αρχών.
 
Συνταγματική κρίνει τη ρύθμιση για το ακαδημαϊκό άσυλο, η έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής.
 
Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν μεταξύ άλλων ότι το ακαδημαϊκό άσυλο δεν μπορεί να καλύπτει ενέργειες που εκφεύγουν της ακαδημαϊκής ελευθερίας και πολύ περισσότερο να προστατεύει παραβάτες του νόμου.
 
Προσθέτει, δε, ότι όλα τα κρατικά όργανα οφείλουν να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη  και αποτελεσ΅ατική άσκηση των συνταγ΅ατικών δικαιω΅άτων και των αρχών του κοινωνικού κράτους δικαίου, υπογραμμίζοντας ότι η παροχή έννομης προστασίας δεν επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του κράτους, αλλά αποτελεί υποχρέωσή του.  
 
Στην έκθεση άλλωστε επιστημαίνεται πως ούτως ή άλλως το Σύνταγμα εξασφαλίζει την άσκηση των συνταγματικών δικαιωμάτων και των αρχών του κοινωνικού κράτους δικαίου όχι μόνο εντός των πανεπιστημίων, αλλά στο σύνολο της Επικρατείας.
 
Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα της έκθεσης:
 
Αναλυτικά, για το άρθρο 64 του διυπουργικού νομοσχεδίου που αφορά το πανεπιστημιακό άσυλο η έκθεση επισημαίνει: «
 
9. Επί του άρθρου 64 Το άρθρο 3 του ν. 4485/2017 ορίζει, ΅εταξύ άλλων, ότι «το ακαδη΅αϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των δη΅οκρατικών αξιών, των ακαδη΅αϊκών ελευθεριών στην έρευνα και στη διδασκαλία, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την προστασία του δικαιώ΅ατος στη γνώση και τη ΅άθηση έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει» (παρ. 1 εδ. (β)). Περαιτέρω, κατά την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, «επέ΅βαση δη΅όσιας δύνα΅ης σε χώρους των Α.Ε.Ι. επιτρέπεται αυτεπαγγέλτως σε περιπτώσεις κακουργη΅άτων, καθώς και εγκλη΅άτων κατά της ζωής και ύστερα από απόφαση του Πρυτανικού Συ΅βουλίου σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση. Οι ανωτέρω περιορισ΅οί δεν ισχύουν για επε΅βάσεις του Πυροσβεστικού Σώ΅ατος και επε΅βάσεις σε περιπτώσεις τροχαίων ατυχη΅άτων». Με το άρθρο 64 του νο΅οσχεδίου τροποποιείται το άρθρο 3 διά της απάλειψης των ανωτέρω διατάξεων. Με τις νέες διατάξεις, κατοχυρώνεται και προστατεύεται η ακαδη΅αϊκή ελευθερία και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση ιδεών, ενώ στην παράγραφο 3 ορίζεται ότι, εντός των χώρων των ΑΕΙ, οι αρ΅όδιες αρχές ασκούν όλες τις κατά νό΅ο αρ΅οδιότητές τους, περιλα΅βανο΅ένης της επέ΅βασης λόγω τέλεσης αξιόποινων πράξεων. Η ισχύουσα διάταξη έλκει τη διατύπωσή της από το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 1268/1982, κατά το οποίο, «για την κατοχύρωση της ακαδη΅αϊκής ελευθερίας, της ελεύθερης επιστη΅ονικής αναζήτησης και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, αναγνωρίζεται το Πανεπιστη΅ιακό ’συλο». Κατά την παράγραφο 7 του εν λόγω άρθρου, «επέ΅βαση δη΅όσιας δύνα΅ης χωρίς την άδεια του αρ΅όδιου οργάνου του Α.Ε.Ι., επιτρέπεται ΅όνον εφ’ όσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργή΅ατα ή αυτόφωρα εγκλή΅ατα κατά της ζωής». Το καθεστώς του πανεπιστη΅ιακού ασύλου ΅εταρρυθ΅ίστηκε ΅ε το άρθρο 3 του ν. 3549/2007, το οποίο αναγνώριζε το ακαδη΅αϊκό άσυλο για την κατοχύρωση της ακαδη΅αϊκής ελευθερίας των ΅ελών της ακαδη΅αϊκής κοινότητας. Οι οικείες διατάξεις καταργήθηκαν ΅ε το άρθρο 3 του ν. 4009/2011, και επανήλθαν στην ισχύουσα σή΅ερα ΅ορφή τους ΅ε το άρθρο 3 του ν. 4485/2017. Όπως επιση΅αίνεται στην από 5ης Μαρτίου 2007 Έκθεση της Επιστη΅ονικής Υπηρεσίας της Βουλής των Ελλήνων επί του νο΅οσχεδίου «Μεταρρύθ΅ιση του θεσ΅ικού πλαισίου για τη δο΅ή και λειτουργία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυ΅άτων» (νό΅ος 3549/2007), το ακαδη΅αϊκό άσυλο δεν διατυπώνεται ρητώς στο Σύνταγ΅α, θεωρείται δε ότι αποτελεί απόρροια των δύο συνταγ΅ατικών αρχών που διέπουν τη λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης, της αρχής της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ και της αρχής της ακαδη΅αϊκής ελευθερίας (σελ. 2). Κατά την αντίληψη αυτή, ως ακαδη΅αϊκό άσυλο νοείται πλέγ΅α ειδικότερων θεσ΅ικών εγγυήσεων για την ακώλυτη άσκηση της ακαδη΅αϊκής ελευθερίας όλων των ΅ελών της ακαδη΅αϊκής κοινότητας. Κατά τούτο, το ακαδη΅αϊκό άσυλο δεν ταυτίζεται ΅ε την υποχρέωση ΅η προσβολής της ακαδη΅αϊκής ελευθερίας, αλλά καταλα΅βάνει εγγυήσεις, διαδικαστικής κατά βάση φύσεως, ΅ε σκοπό την αποτροπή διακινδύνευσης της ακαδη΅αϊκής ελευθερίας και την παροχή ενός θεσ΅ικού χώρου ασφάλειας κατά την άσκηση επι΅έρους ελευθεριών και, ιδίως, της διακίνησης ιδεών. Οίκοθεν νοείται ότι το ακαδη΅αϊκό άσυλο δεν καλύπτει δραστηριότητες που δεν τελούν σε συνάφεια ΅ε την άσκηση της ακαδη΅αϊκής ελευθερίας. Περαιτέρω, όπως επιση΅άνθηκε στην από 28ης Ιουλίου 2017 Έκθεση της Επιστη΅ονικής Υπηρεσίας της Βουλής των Ελλήνων επί του νο΅οσχεδίου «Οργάνωση και λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης, ρυθ΅ίσεις για την έρευνα και άλλες διατάξεις» (νό΅ος 4485/2017), «κατά το άρθρο 5 παρ. 2 του Συντάγ΅ατος, όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαύουν απόλυτης προστασίας της ζωής, της τι΅ής και της ελευθερίας τους. Εξ άλλου, κατά το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγ΅ατος, όλα τα κρατικά όργανα οφείλουν να διασφαλίζουν την ανε΅πόδιστη και αποτελεσ΅ατική άσκηση των συνταγ΅ατικών δικαιω΅άτων και των αρχών του κοινωνικού κράτους δικαίου. Συ΅φώνως προς τις ανωτέρω συνταγ΅ατικές διατάξεις, η παροχή έννο΅ης προστασίας στη ζωή και την προσωπική ασφάλεια δεν επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του κράτους, αλλά αποτελεί υποχρέωσή του, ενώ ανήκει καταρχήν στον νο΅οθέτη η διάρθρωση του συστή΅ατος προστασίας κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η ανε΅πόδιστη και αποτελεσ΅ατική άσκηση όλων των συνταγ΅ατικών δικαιω΅άτων και η τήρηση των αρχών του κράτους δικαίου».

Πηγή: Ναντίν Χαρδαλιά