Με βάση το πιο απλό και αξιόπιστο μέτρο που διαθέτουμε – τα στατιστικά των ανθρωποκτονιών – οι ΗΠΑ γίνονται τα τελευταία χρόνια όλο και λιγότερο βίαιες. Μπορεί οι φόνοι να αυξήθηκαν απότομα στην αρχή της πανδημίας, αλλά αν η μείωση κατά 20% που καταγράφηκε στο πρώτο μισό του έτους στις 548 δικαιοδοσίες που παρακολουθεί ο δείκτης Real-Time Crime Index συνεχιστεί πανεθνικά, τότε το 2025 θα καταγραφεί το χαμηλότερο ποσοστό ανθρωποκτονιών των τελευταίων 65 ετών.
Οι ιατρικές εξελίξεις κάνουν σήμερα τα θύματα πυροβολισμών πολύ πιθανότερο να επιβιώσουν σε σχέση με το 1960, άρα οι συγκρίσεις σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι εν μέρει παραπλανητικές. Ωστόσο:
Οι Αμερικανοί έχουν σήμερα πολύ μικρότερη πιθανότητα να δολοφονηθούν σε σχέση με μερικές δεκαετίες πριν, και αυτό είναι καλή είδηση.
Και οι ιατρικές πρόοδοι δεν εξηγούν μια πιθανή μείωση της τάξης του 40% μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια.
Η ανησυχία μετά από πολιτικά στοχευμένες επιθέσεις
Αναφέρω τα παραπάνω για να δώσω το πλαίσιο της κατανοητής ανησυχίας ότι οι ΗΠΑ βυθίζονται σε κύμα βίας μετά τη δολοφονία του συντηρητικού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ την περασμένη εβδομάδα και τη μαζική επίθεση σε σχολείο του Κολοράντο την ίδια ημέρα. Στη γενική εικόνα, αυτό δεν ισχύει. Ωστόσο, ενώ οι περισσότερες δολοφονίες και επιθέσεις στις ΗΠΑ αφορούν οικογενειακούς ή φιλικούς κύκλους, οι μαζικές ή πολιτικά στοχευμένες επιθέσεις τραβούν πολύ περισσότερη προσοχή και μπορεί να έχουν πιο δυσοίωνες συνέπειες.
Το Violence Project του Hamline University διαθέτει βάση δεδομένων με πολιτικές δολοφονίες και απόπειρες δολοφονίας στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg Economics, οι πέντε τέτοιες επιθέσεις την περίοδο 2021–2025 αποτελούν ρεκόρ πενταετίας. Όμως, εξετάζοντας τα στοιχεία ετησίως, τα δύο τελευταία χρόνια είναι ασυνήθιστα κακά χωρίς να προκύπτει σαφές μοτίβο.
Βάσεις δεδομένων για μαζικούς πυροβολισμούς και τρομοκρατία
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές βάσεις δεδομένων για μαζικούς πυροβολισμούς όπως εκείνος του Κολοράντο, καθεμιά με διαφορετικό ορισμό. Το Rockefeller Institute of Government ορίζει ως τέτοιες επιθέσεις εκείνες με θύματα που επελέγησαν τυχαία ή για τη συμβολική τους αξία. Η βάση του δείχνει σημαντική αύξηση τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, αλλά μείωση τα πιο πρόσφατα χρόνια.
Ο Άλεξ Νοβραστέχ του Cato Institute διατηρεί βάση δεδομένων για τρομοκρατικές δολοφονίες και τις ορίζει ως χρήση βίας από μη κρατικούς δρώντες για πολιτικούς, οικονομικούς, θρησκευτικούς ή κοινωνικούς σκοπούς μέσω εκφοβισμού. Εδώ περιλαμβάνεται και η δολοφονία του Κερκ. Ωστόσο, σε μακροχρόνιες συγκρίσεις οι αριθμοί επισκιάζονται από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 και τη βομβιστική ενέργεια στην Οκλαχόμα το 1995.
Αφαιρώντας αυτά τα δύο γεγονότα, φαίνεται ότι το «βασικό επίπεδο» πολιτικής βίας σήμερα είναι υψηλότερο σε σχέση με το παρελθόν.
Ιδεολογικές κατηγοριοποιήσεις και πρόσφατες τάσεις
Οι βάσεις δεδομένων του Νοβραστέχ αλλά και του Prosecution Project δείχνουν ότι τις τελευταίες τρεις δεκαετίες οι περισσότερες τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ προήλθαν από ισλαμιστές ή ακροδεξιούς δράστες, με τους αριστερούς να αντιπροσωπεύουν μικρό ποσοστό.
Για το 2024–2025, οι αριθμοί αλλάζουν: 17 θάνατοι αποδίδονται σε ισλαμιστές (σχεδόν όλοι από την επίθεση με φορτηγό στη Νέα Ορλεάνη την Πρωτοχρονιά), 7 σε αριστερούς και 3 σε δεξιούς δράστες. Το δείγμα είναι μικρό για οριστικά συμπεράσματα, αλλά δείχνει ότι οι συντηρητικοί που αισθάνονται στο στόχαστρο της αριστεράς δεν είναι εντελώς εκτός πραγματικότητας. Οι πιο πρόσφατοι στόχοι των επιθέσεων – ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Κερκ – ήταν εθνικά προβεβλημένες προσωπικότητες, ενώ οι Δημοκρατικοί στόχοι ήταν λιγότερο γνωστοί.
Η πολιτική εκμετάλλευση και τα πραγματικά αίτια
Πολλοί Ρεπουμπλικανοί δεν γνωρίζουν καν για τις πρόσφατες επιθέσεις σε Δημοκρατικούς πολιτικούς, εν μέρει επειδή ο Τραμπ και οι σύμμαχοί του υποβάθμισαν τα γεγονότα. Έτσι, η έντονη ρητορική μετά τον θάνατο του Κερκ φαίνεται σε κάποιους κυνική ή ακόμη και σκοτεινή.
Καμία από τις πρόσφατες πράξεις δεν φαίνεται να συνδέεται με οργανωμένα δίκτυα τρομοκρατίας ούτε με συνεκτικές ιδεολογίες. Κοινά στοιχεία είναι άνθρωποι με διαταραγμένες ζωές, οικονομικές δυσκολίες ή βαθιά εμπλοκή σε διαδικτυακές κοινότητες.
Η οργή για την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία και για την κατάσταση στη Γάζα είναι σήμερα δύο κύριες εστίες διαδικτυακής ριζοσπαστικοποίησης. Όμως, όπως παρατηρεί ο δημοσιογράφος Ντέρεκ Τόμπσον, οι βασικοί οδηγοί της μαζικής βίας στις ΗΠΑ φαίνεται να είναι η κοινωνική απομόνωση και οι «σκοτεινοί νόμοι» της διαδικτυακής αλληλεπίδρασης, που ενισχύουν τον αρνητισμό, τον εξτρεμισμό και την εχθρότητα απέναντι στην άλλη πλευρά.
Η ανατροπή αυτών των «νόμων» μοιάζει αδύνατη. Και η προσδοκία ουσιαστικής δράσης από έναν πρόεδρο που ανήλθε στην εξουσία χάρη στην ικανότητά του να τους εκμεταλλεύεται, ίσως είναι αυταπάτη.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
