Του Νικόλα Μπάρδη
Η Μακρινίτσα είναι ένα μικρό, γραφικό χωριό του Δήμου Βόλου, και βρίσκεται χτισμένη στη δυτική πλευρά του Πηλίου, σε υψόμετρο 600 μέτρων. Αναμφίβολα αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς ορεινούς προορισμούς της χώρας μας, και «πλημμυρίζει» από κόσμο όλες τις εποχές του χρόνου. Η Μακρινίτσα ξεχωρίζει για το έντονο παραδοσιακό της χρώμα, την εξαίρετη πηλιορείτικη αρχιτεκτονική και την απρόσκοπτη, πανοραμική θέα που προσφέρει στον Βόλο και τον Παγασητικό Κόλπο. Αυτός είναι και ο λόγος που συχνά την αποκαλούν «μπαλκόνι» του Πηλίου. Σε αντίθεση, μάλιστα, με άλλα ορεινά χωριά της Ελλάδας που ερημώνουν, τα τελευταία χρόνια σημειώνει αύξηση στον πληθυσμό της, ενώ οι περισσότεροι κάτοικοί της ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με τον τουρισμό και τα παραδοσιακά προϊόντα.
Ιστορία
Λίγο μετά την πρώτη άλωση της Πόλης, και συγκεκριμένα στο διάστημα μεταξύ των ετών 1204 με 1215, ο τοπάρχης και πλούσιος γαιοκτήμονας Κωνσταντίνος Μαλιασηνός ίδρυσε στο Πήλιο τη Μονή της Θεοτόκου Οξείας Επισκέψεως ή Μακρινιτίσσης. Έπειτα, γύρω από αυτήν δημιουργήθηκε παράλληλα ένας μικρός αρχικά οικισμός, ο οποίος πήρε το όνομα Μακρινίτσα από τη γειτονική μονή.
Το μοναστήρι που ίδρυσε ο Μαλιασηνός περιέπεσε στην αφάνεια το 17ο αιώνα και τελικά κατέρρευσε. Πάντως, το οικοδομικό υλικό αλλά και τα γλυπτά του εν λόγω κτιρίου επαναχρησιμοποιήθηκαν στην οικοδόμηση της εκκλησίας της Παναγίας (1767), που είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ο οικισμός αναπτύχθηκε ραγδαία κατά τον 18ο αιώνα χάρη στο εμπόριο και στη βυρσοδεψία, με αποτέλεσμα στις αρχές του 19ου αιώνα να έχει γίνει η ισχυρότερη και πολυπληθέστερη κωμόπολη της περιοχής! Η Μακρινίτσα, όπως και οι υπόλοιποι οικισμοί του Πηλίου, είχε λάβει ιδιαίτερα προνόμια από τους Οθωμανούς. Αδιάψευστοι μάρτυρες της ανάπτυξής της αποτελούν, μεταξύ άλλων, και τα υπέροχα αρχοντικά, που οικοδομήθηκαν ως επί το πλείστον μεταξύ των ετών 1750 και 1830.
Η Μακρινίτσα ήταν από τα χωριά που ξεσηκώθηκαν κατά την επανάσταση του 1821. Με την κήρυξη της επανάστασης στο Πήλιο από τον Άνθιμο Γαζή, οι Πηλιορείτες πολιόρκησαν το Βελεστίνο και τον Βόλο. Με επέμβαση, όμως, του Δράμαλη η πολιορκία απέτυχε. Οι Οθωμανοί στη συνέχεια πολιόρκησαν τη Μακρινίτσα, που τελικά μετά από ισχυρή αντίσταση έπεσε και η επανάσταση στην περιοχή καταπνίγηκε.
Μετά την απελευθέρωση η Μακρινίτσα έγινε Δήμος, ενώ στο διάστημα από 1912 έως το 2010 υπήρξε ξεχωριστή κοινότητα. Μεταπολεμικά άρχισε σιγά σιγά και η τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, η οποία συνεχίζεται δυναμικά μέχρι τις μέρες μας. Το χωριό συγκεντρώνει πολλούς τουρίστες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, όχι μόνο τους χειμερινούς μήνες, ενώ είναι η κορυφαία επιλογή απόδρασης για τους κατοίκους και φοιτητές του Βόλου.
Αρχιτεκτονική
Τα αρχοντικά της Μακρινίτσας, αμφιθεατρικά χτισμένα στις δυτικές πλαγιές του Πηλίου, είναι δομημένα σύμφωνα με την παραδοσιακή πηλιορείτικη αρχιτεκτονική. Οι κατοικίες που συναντούμε εκεί είναι διώροφες ή τριώροφες με γερούς, πέτρινους τοίχους, ενώ κύρια χαρακτηριστικά είναι οι λιθόχτιστες στέγες και η πλούσια ζωγραφική και ξυλογλυπτική διακόσμηση στον επάνω όροφο των κτιρίων. Ο κάτω όροφος έχει συνήθως λίγα ανοίγματα, σε αντίθεση με τον επάνω που έχει πολλά παράθυρα, και συχνά προεξέχει λίγο, χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό απομεινάρι της Οθωμανικής Περιόδου. Τα σπίτια του χωριού διακρίνονται επίσης για τις διακοσμημένες οροφές, και τις ξυλόγλυπτες πόρτες και παραθυρόφυλλα.
Ένα από τα σημαντικότερα αρχοντικά της Μακρινίτσας είναι αυτό του Τοπάλη που χτίστηκε εν έτει 1844 και στεγάζει σήμερα το Λαογραφικό Μουσείο. Το κτίριο είναι μία τριώροφη οχυρωμένη κατοικία, με πολεμότρυπες και αμυντικό πυργίσκο στη στέγη του. Το αρχοντικό δόθηκε στην κοινότητα της Μακρινίτσας από την οικογένεια Τοπάλη το 1932, για να στεγάσει το Λαογραφικό Μουσείο, το οποίο σήμερα φιλοξενεί περισσότερα από 1.500 εκθέματα!
Η Πλατεία
Στην κεντρική πλατεία του χωριού, με τα αιωνόβια πλατάνια και τη διάσημη βρύση της Μπράνης με τα εξαίρετα λιθανάγλυφα, στεγάζεται το Βυζαντινό Μουσείο Μακρινίτσας, το οποίο φιλοξενεί κειμήλια από τον 13ο έως και τον 20ο αιώνα. Είναι μοναδικό στο είδος του για την ευρύτερη περιοχή της Μαγνησίας, ενώ διαθέτει και εκπαιδευτικά προγράμματα σχολείων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Κάτω ακριβώς από την πλατεία βρίσκεται και το περίφημο αρχοντικό Τοπάλη, που αποτελεί ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής.
Ακόμη, στη γραφική αυτή πλατεία υπάρχει το καφενείο Θεόφιλος που είναι γνωστό σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, για μια ζωγραφιά του φημισμένου λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ. Σήμερα το εν λόγω κτίριο έχει χαρακτηριστεί «ιστορικό διατηρητέο μνημείο» και είναι ιδιοκτησία της Κοινότητας Μακρινίτσας. Η σύνθεση της τοιχογραφίας που βλέπουμε περιγράφει ένα γλέντι στο στρατόπεδο του Κατσαντώνη, μέσα σε ένα φυσικό περιβάλλον. Κυρίαρχη φιγούρα είναι φυσικά ο Κατσαντώνης, που ξεχωρίζει από τους συντρόφους του λόγω του μεγαλύτερου μεγέθους του, ενώ έχει στα πόδια του το όπλο και παίζει ταμπουρά. Οι υπόλοιποι αγωνιστές σουβλίζουν αρνιά, παίζουν μουσική, γλεντούν και χορεύουν.
Ο μεγάλος Ελβετός αρχιτέκτονας Λε Κορμπυζιέ, μιλώντας για το Θεόφιλο σε ένα άρθρο του, μεταξύ άλλων είπε: «Είναι ζωγράφος γεννημένος από το ελληνικό τοπίο. Μέσω του Θεόφιλου, ιδού το τοπίο και οι άνθρωποι της Ελλάδας: κοκκινόχωμα, πευκότοπος και ελαιώνας, θάλασσα και βουνά των θεών, άνθρωποι που λούονται σε μια τολμηρά επικίνδυνη ηρεμία».
Αυτό βέβαια που ξεχωρίζει τη Μακρινίτσα από άλλα ορεινά χωριά, πέρα από την αρχοντιά που αποπνέει, είναι η απόλυτη εναρμόνιση της αρχιτεκτονικής του οικισμού με το τοπίο. Τα πέτρινα σπίτια, βυθισμένα στο πράσινο, μοιάζουν σαν προέκταση του φυσικού τοπίου, και καμία παραφωνία δεν χαλάει τη γενική εικόνα στα μάτια του επισκέπτη. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι σαν ένας ιμπρεσιονιστικός πίνακας ζωγραφικής, σαν μία παύση στο βίαιο πέρασμα του χρόνου, σαν μία απόκοσμη γαλήνη στους θορυβώδεις καιρούς που διανύουμε. Όταν πέφτει η νύχτα, με μία λαμπρή γραμμή της αλουργίδος να «βάφει» τον ορίζοντα και τα φώτα του Βόλου να λαμπιρίζουν στο βάθος, μπορείς να κάνεις όνειρα και σκέψεις, που μόνο εκεί ευδοκιμούν…
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
