Της συντακτικής ομάδας της Washington Post
Ένα ρωσικό δεξαμενόπλοιο που κατευθυνόταν προς τη Βενεζουέλα άλλαξε πορεία την περασμένη εβδομάδα, αφού ο αμερικανικός στρατός κατέλαβε ένα άλλο δεξαμενόπλοιο, φορτωμένο με πετρέλαιο από το Καράκας, το οποίο είχε προορισμό την Κούβα και την Κίνα.
Έτσι υποτίθεται ότι λειτουργεί η αποτροπή και το περιστατικό αυτό υπογραμμίζει γιατί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε πλήρη αποκλεισμό όλων των δεξαμενόπλοιων που τελούν υπό κυρώσεις και εισέρχονται ή εξέρχονται από τη Βενεζουέλα. Στόχος του είναι να στερήσει από το καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο τον ζωτικό οικονομικό του πόρο, ελπίζοντας ότι ο σοσιαλιστής δικτάτορας θα αποχωρήσει χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός.
Υπάρχουν τρεις σοβαροί κίνδυνοι. Πρώτον, ένας ναυτικός αποκλεισμός ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αντιπαράθεσης στην ανοιχτή θάλασσα, η οποία θα μπορούσε να σύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε χερσαίο πόλεμο στη Νότια Αμερική. Δεύτερον, η ανθρωπιστική κρίση στη Βενεζουέλα θα επιδεινωθεί εάν ο Τραμπ σταματήσει τις εξαγωγές πετρελαίου, γεγονός που θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα νέο κύμα μαζικής μετανάστευσης προς τα νότια σύνορα των ΗΠΑ. Τρίτον, ακόμη κι αν ο Μαδούρο απομακρυνθεί από την εξουσία, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ο διάδοχός του θα είναι πιο φιλικός προς τα αμερικανικά συμφέροντα.
Παρά ταύτα, ο αποκλεισμός του πετρελαίου συνιστά μια πιο συνεκτική και νομικά πιο υπερασπίσιμη στρατηγική για την επίτευξη αλλαγής καθεστώτος στη Βενεζουέλα από τη συνέχιση αεροπορικών πληγμάτων κατά φερόμενων ως διακινητών ναρκωτικών, επιδρομές που έχουν κοστίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 95 ανθρώπους.
Η αμερικανική κυβέρνηση παρουσιάζει την πολιτική της έναντι της Βενεζουέλας ως πόλεμο κατά των ναρκωτικών και των «ναρκο-τρομοκρατών», ενώ ο Τραμπ υπέγραψε αυτή την εβδομάδα εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο χαρακτηρίζει τη φαιντανύλη «όπλο μαζικής καταστροφής». Η κίνηση αυτή ενίσχυσε το πολιτικό κλίμα, ωστόσο, σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA), η Βενεζουέλα διαδραματίζει μικρό ρόλο στο εμπόριο φαιντανύλης. Αντιθέτως, είναι πολύ πιο βαθιά εμπλεκόμενη στο εμπόριο κοκαΐνης. Λαμβάνοντας υπόψη το πόσο άσχημα εξελίχθηκε ο πόλεμος στο Ιράκ, η επίκληση των «όπλων μαζικής καταστροφής» από έναν ακόμη πρόεδρο προκαλεί ένα έντονο αίσθημα déjà vu.
Η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, δήλωσε στο Vanity Fair ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει να πλήττει πλοία έως ότου «ο Μαδούρο σηκώσει τα χέρια ψηλά». Όμως, όποιο φορτίο κι αν μεταφέρουν αυτά τα ταχύπλοα, δεν συγκρίνεται με τη σημασία του πετρελαίου για τα έσοδα του καθεστώτος Μαδούρο. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν πραγματικά να δημιουργήσουν ρήγμα ανάμεσα στον Μαδούρο και τους στρατηγούς του, η ασφυκτική πίεση στις εξαγωγές πετρελαίου θα δυσκολέψει το καθεστώς ακόμη και να καταβάλει μισθούς.
Το πετρέλαιο αντιστοιχεί στο 90% των εξαγωγών της χώρας, ενώ η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα γνωστά αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, περισσότερα από 300 δισεκατομμύρια βαρέλια. Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή εσόδων της κυβέρνησης. Ακόμη και υπό την πίεση των ΗΠΑ και την κακοδιαχείριση του Μαδούρο, η Βενεζουέλα κατάφερε να αυξήσει τις εξαγωγές της τον Οκτώβριο. Αυτός ο «μαύρος χρυσός» είναι απαραίτητος για αντιπάλους των ΗΠΑ, όπως η Κούβα και η Κίνα. Εφόσον περίπου το 80% του πετρελαίου της Βενεζουέλας πωλείται στη μαύρη αγορά, τα περισσότερα δεξαμενόπλοια που εισέρχονται και εξέρχονται από τη χώρα βρίσκονται ήδη υπό κυρώσεις. Ο Τραμπ μπορεί να υποστηρίξει ότι απλώς εντείνει την εφαρμογή τους.
Ο Μαδούρο θεωρείται διεθνώς παράνομος ηγέτης. Παρέχει καταφύγιο σε τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ. Το Ιράν και η Ρωσία τον έχουν στηρίξει πολιτικά και οικονομικά. Η πλειονότητα του πληθυσμού επιθυμεί την απομάκρυνσή του από την εξουσία. Νόθευσε τις τελευταίες εκλογές και έχει καταστείλει βίαια τη δημοκρατική αντιπολίτευση, με επικεφαλής τη βραβευμένη με Νόμπελ Μαρία Κορίνα Ματσάδο.
Ίσως, ο Μαδούρο πιστεύει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από τον Τραμπ. Αυτό ήταν το συμπέρασμά του από την πρώτη θητεία, όταν ο Τραμπ επιχείρησε να τον απομακρύνει, αλλά τελικά έχασε την υπομονή του και η προσοχή του μετατοπίστηκε αλλού. Θα μπορούσε να συμβεί το ίδιο και τώρα; Ακόμη και ένας αποτελεσματικός αποκλεισμός θα χρειαζόταν χρόνο για να γίνει πλήρως αισθητός σε ολόκληρη την οικονομία της Βενεζουέλας.
Η προθεσμία μίας εβδομάδας που είχε θέσει ο Τραμπ για να αποχωρήσει ο Μαδούρο έχει πλέον παρέλθει. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν φαίνεται διατεθειμένος να δεσμεύσει χερσαίες δυνάμεις. Αν αυτή η εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» αποτύχει, υπάρχει ο κίνδυνος να παγιώσει περαιτέρω την εξουσία του Μαδούρο και να υπονομεύσει την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών. Αν ο Μαδούρο καταφέρει να επιρρίψει στις ΗΠΑ την ευθύνη για τη δυστυχία του λαού του και, με κάποιον τρόπο, να αξιοποιήσει τις επιδεινούμενες ελλείψεις για να εδραιώσει την εξουσία του, αυτό θα μπορούσε να ενθαρρύνει αυταρχικούς ηγέτες σε άλλα μέρη του κόσμου, όπως συνέβη όταν ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα αρνήθηκε να επιβάλει την «κόκκινη γραμμή» που είχε θέσει στη Συρία.
Το καλύτερο δυνατό σενάριο παραμένει η αποχώρηση του Μαδούρο σε κάποια μακρινή χώρα, ακολουθούμενη από την ανάληψη της εξουσίας στο Καράκας από τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, αν και το πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό παραμένει ασαφές. Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, απηύθυνε πρόσκληση στον Μαδούρο να βρει καταφύγιο στο Μινσκ. Κάποιοι το αποκαλούν «το Παρίσι της Στέπας». Οι χειμώνες δεν είναι ιδανικοί, αλλά το καλοκαίρι είναι όμορφο, και ο 63χρονος θα μπορούσε να ζήσει άνετα εκεί το υπόλοιπο της ζωής του, χωρίς να ανησυχεί ότι κάποιος πύραυλος Hellfire κατευθύνεται προς το μέρος του.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
