Πρέπει να κάνει πίσω ο Τραμπ στη Βενεζουέλα;

Ας υποθέσουμε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι το να επιτεθεί, ή ακόμη και να εισβάλει, στη Βενεζουέλα μπορεί να εξελιχθεί σε καταστροφή. Θέλει να κάνει πίσω και να αναδιατάξει την πανίσχυρη αμερικανική αρμάδα στην Καραϊβική, ώστε να κάνει κάτι πιο χρήσιμο αλλού στον κόσμο. Θα μπορούσε;

Φυσικά και θα μπορούσε. Ως πρόεδρος και αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, διέταξε εκείνους τους περίπου 15.000 στρατιώτες και όλον εκείνον τον εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένου του πιο προηγμένου αεροπλανοφόρου στον κόσμο, να μετακινηθούν στην περιοχή χωρίς καν να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου. Άρα θα μπορούσε να εκδώσει μια άλλη εντολή για να τους αποσύρει και να στείλει το αεροπλανοφόρο πίσω στη Μεσόγειο, από όπου προήλθε ή, ακόμη καλύτερα, στον Ινδο-Ειρηνικό, όπου θα μπορούσε να στείλει μήνυμα στην Κίνα ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να παραμείνουν μια μεγάλη δύναμη ακόμη και έξω από το δυτικό ημισφαίριο.

Στην πραγματικότητα, όμως, το να υποχωρήσει κανείς, αφού έχει κάνει τέτοια επίδειξη ισχύος είναι δύσκολο. Αυτό είναι το μάθημα από την ιστορία και από τη μελέτη των διεθνών σχέσεων, που επί δεκαετίες έχει εμβαθύνει σε έννοιες όπως η εξάρτηση από την πορεία, οι παγίδες δέσμευσης και τα κόστη κοινού, για να εξηγήσει γιατί οι ηγέτες τόσο συχνά ακολουθούν κακές αποφάσεις με ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση. Όπως θα έλεγαν οι θεατρικοί συγγραφείς, οι ιδιότροποι διοικητές που κρεμούν ένα πιστόλι στον τοίχο στην πρώτη πράξη, τείνουν να αισθάνονται στη δεύτερη πως δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να το πυροδοτήσουν.

Η εξάρτηση από την πορεία μπορεί να πάρει πολλές μορφές στις διεθνείς υποθέσεις. Μερικές φορές οφείλεται σε φαινομενικά τετριμμένες γραφειοκρατικές ή υλικοτεχνικές δυναμικές. Το 1914, όταν η Ρωσία άρχισε να κινητοποιείται ώστε να είναι έτοιμη για πόλεμο με την Αυστροουγγαρία, τα γερμανικά στρατιωτικά σχέδια «απαιτούσαν» κι εκείνη να κινητοποιηθεί, και να εξουδετερώσει τη Γαλλία, κάτι που σήμαινε να περάσει μέσα από το Βέλγιο. Προφανώς, αυτά δεν ήταν καλά σχέδια.

Άλλες φορές, οι ηγέτες αισθάνονται καταβεβλημένοι από το ενδεχόμενο απώλειας κύρους καθώς και από το κόστος που ήδη έχουν υποστεί, είτε σε εξοπλισμό είτε σε αίμα. Διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να είχαν σταματήσει στο να στέλνουν συμβούλους και εξοπλισμό στο Βιετνάμ και κατόπιν να αποσυρθούν διακριτικά. Αντ' αυτού, για πολύ μεγάλο διάστημα, επέμειναν, όπως έκαναν αργότερα οι Σοβιετικοί στο Αφγανιστάν ή, ξανά, οι Αμερικανοί στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Αυτές οι δύο τελευταίες συγκρούσεις, φυσικά, ανήκουν στους «πολέμους χωρίς τέλος» από τους οποίους ο Τραμπ είχε υποσχεθεί στη βάση του MAGA ότι θα κρατήσει μακριά τις ΗΠΑ.

Από τη στιγμή που οι ηγέτες έχουν σηματοδοτήσει δέσμευση στέλνοντας στρατεύματα, η θεωρεία λέει πως γίνεται όχι μόνο ψυχολογικά, αλλά και πολιτικά πιο δύσκολο να αλλάξει κανείς πορεία. Το 1994, ο ακαδημαϊκός Τζέιμς Φίρον έδωσε σε αυτήν τη ζημιά στη φήμη - την εμφάνιση δειλίας - την ονομασία «κόστη κοινού».

Τα ακροατήρια είναι τόσο εσωτερικά, συμπεριλαμβανομένων ψηφοφόρων και νομοθετών, όσο και διεθνή, συμπεριλαμβανομένου όχι μόνο του αντιπάλου στην αντιπαράθεση αλλά και όλων των αντιπάλων, καθώς και των συμμάχων.

Θα πίστευε κανείς ότι τα κόστη κοινού θα ήταν ιδιαίτερα υψηλά για έναν πρόεδρο του οποίου το σύνθημα είναι «ειρήνη μέσω ισχύος» και του οποίου η ανεπίσημη ψυχολογική στάση βασίζεται στη «θεωρία του τρελού», σύμφωνα με την οποία μπορεί να βομβαρδίσει οτιδήποτε και οποιονδήποτε όταν τον προκαλούν. Αν αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις από την Καραϊβική (δεν μπορούν να παραμένουν εκεί επ’ άπειρον, άλλωστε), η Κίνα, η Ρωσία και η Βόρεια Κορέα μπορεί κάλλιστα να συμπεράνουν ότι είναι «κότα-γεράκι» (δηλαδή δειλός πολεμοχαρής).

O αναλυτής του Blooμberg, Anδρeas Klouth, ρώτησε τον καθηγητή Φίρον, του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, θεμελιωτή θεωρητικό των κοστών κοινού, αν αυτό σημαίνει ότι ο Τραμπ έχει ήδη περάσει το σημείο χωρίς επιστροφή στη Βενεζουέλα. Απάντησε ως εξής: «Δεν νομίζω ότι οι συνηθισμένες σκέψεις ισχύουν στην περίπτωσή του. Αυτό που είναι διαφορετικό στον Τραμπ είναι ότι κάνει τόσες πολλές απειλές, τις οποίες δεν υλοποιεί ή στην πραγματικότητα ανατρέπει, με το εσωτερικό ακροατήριο πολλές φορές να μην προσέχει καν την αναδίπλωση. Το επίπεδο του θορύβου είναι τόσο υψηλό, τόσο από τα ελεγχόμενα Μέσα Ενημέρωσης όσο και από τη φρενήρη υπερβολή σε τόσες πολλές διαστάσεις, που ο Τραμπ μάλλον αισθάνεται άτρωτος στα κόστη κοινού. Και διεθνώς, ένας πρόεδρος που ήδη έχει ελάχιστη αξιοπιστία, μπορεί να πιστεύει ότι δεν έχει τίποτα να χάσει».

Πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια υποχώρηση; Ο Τζον Μπόλτον, ένας από τους συμβούλους εθνικής ασφάλειας στην πρώτη θητεία του Τραμπ, δήλωσε: «Το πρώτο πράγμα που πρέπει να καταλάβει κανείς είναι ότι ο Τραμπ ποτέ δεν είχε σχέδιο και είναι απλώς ασυνάρτητος στη Βενεζουέλα. Θέλει να σταματήσει το λαθρεμπόριο ναρκωτικών; Να ανατρέψει τον Νικολάς Μαδούρο, τον Βενεζουελάνο δικτάτορα; Κάτι άλλο; Δεν έχει καταστρώσει σχέδιο, τώρα σκέφτεται το επόμενο βήμα, στη δεύτερη πράξη. Και επειδή έχει καταλάβει ότι η δική του βάση δεν θέλει άλλον πόλεμο, ο Τραμπ πιθανότατα αναζητεί μία έξοδο. Αυτό ίσως εξηγεί γιατί έχει εγκρίνει συγκεκαλυμμένες επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα, ενώ ταυτόχρονα σηματοδοτεί ότι είναι ανοιχτός σε συνομιλίες με τον Μαδούρο, παρότι πρόσφατα ζήτησε από έναν ειδικό απεσταλμένο να διακόψει τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονταν ήδη για μεγάλο μέρος του έτους.

Ο Τζον Μπόλτον συνέχισε: «Υποθέτω ότι ο Τραμπ σύντομα θα πιαστεί από οτιδήποτε προσφέρει ο Μαδούρο, για παράδειγμα περισσότερη πρόσβαση στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας, ως δικαιολογία για να μειώσει την εκστρατεία στην Καραϊβική. Έχει ταλέντο στο να κηρύσσει νίκη ακόμη κι όταν έχει προφανώς ηττηθεί».

Μία τέτοια ψεύτικη νίκη στην Καραϊβική φαίνεται η λιγότερο κακή έκβαση. Σε αυτό το σενάριο, οι Αμερικανοί στρατιώτες μπορούν επιτέλους να επιστρέψουν στο να κάνουν πιο σημαντικά πράγματα, και ο κόσμος μπορεί να αρχίσει να ανησυχεί για άλλα θέματα.

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.