Η Μόνικα Ρομάνο ήταν μόλις 13 ετών όταν δοκίμασε κάνναβη για πρώτη φορά, τη δεκαετία του 1980. Ξεκίνησε ως μια «κοινωνική συνήθεια» πίσω από τις κερκίδες σχολικών αγώνων, όμως σύντομα μετατράπηκε σε καθημερινή ανάγκη.
«Τη χρησιμοποιούσα για να καταπραΰνω το άγχος μου», λέει σήμερα η 59χρονη πρώην νοσηλεύτρια και δημοσιογράφος υγείας από το Άινταχο. «Ένιωθα διαρκώς ανεπαρκής και η κάνναβη με βοηθούσε να αντέχω το ασταθές οικογενειακό περιβάλλον».
Η Ρομάνο συνέχισε να καπνίζει μαριχουάνα καθημερινά μέχρι τα 30 της. Παράλληλα, ολοκλήρωσε δύο πανεπιστημιακά πτυχία και μεγάλωσε μόνη της τον γιο της. «Κοιτάζοντας πίσω, αναρωτιέμαι πώς τα κατάφερα. Δούλευα, σπούδαζα, ήμουν παρούσα ως μητέρα – αλλά η κάνναβη ήταν πάντα εκεί».
Σήμερα, η καθημερινή χρήση κάνναβης γίνεται ολοένα και πιο συχνή, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες. Σύμφωνα με αμερικανικές έρευνες, περίπου 8% έως 11% των νέων και μεσήλικων ενηλίκων χρησιμοποιούν κάνναβη κάθε μέρα.
Καθώς η χρήση αυξάνεται, αυξάνονται και τα ερωτήματα: Πόσο επηρεάζει πραγματικά την υγεία; Είναι ακίνδυνη σε μικρές δόσεις; Και πότε η «χαλαρωτική συνήθεια» μετατρέπεται σε πρόβλημα;
Γιατί είναι δύσκολη η έρευνα γύρω από την κάνναβη
Οι ειδικοί εξηγούν ότι η μακροχρόνια απαγόρευση και το κοινωνικό στίγμα γύρω από την κάνναβη δυσκόλεψαν σημαντικά την επιστημονική έρευνα.
Επιπλέον, δεν είναι όλες οι μορφές χρήσης ίδιες. Άλλο κάποιος που καταναλώνει ένα χαμηλής δόσης βρώσιμο προϊόν πριν τον ύπνο και άλλο κάποιος που ατμίζει υψηλές συγκεντρώσεις THC όλη μέρα.
Παρόλα αυτά, οι μελέτες μέχρι σήμερα έχουν εντοπίσει ορισμένες βασικές επιπτώσεις.
1. Σύνδρομο υπερέμεσης από κάνναβη
Μία από τις πιο σοβαρές επιπλοκές της χρόνιας χρήσης είναι το λεγόμενο «σύνδρομο υπερέμεσης από κάνναβη», που προκαλεί έντονη ναυτία, επαναλαμβανόμενους εμετούς και συχνά έντονο κοιλιακό πόνο.
Το φαινόμενο εμφανίζεται κυρίως σε άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες THC καθημερινά και για χρόνια.
Όπως αναφέρουν γιατροί που ειδικεύονται στην ιατρική κάνναβη, πολλοί ασθενείς που φτάνουν στα επείγοντα «κάπνιζαν όλη μέρα, κάθε μέρα».
2. Επιπτώσεις στην ψυχική υγεία
Πολλοί χρήστες αναφέρουν ότι η κάνναβη βοηθά στο άγχος και στη χαλάρωση. Κάποιοι μάλιστα τη θεωρούν «φυσικό αγχολυτικό».
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Σε μικρές δόσεις μπορεί να μειώνει το άγχος, αλλά σε μεγαλύτερες να το επιδεινώνει.
Παραμένει επίσης ασαφές αν η καθημερινή χρήση βοηθά πραγματικά μακροπρόθεσμα ή απλώς «μουδιάζει» τα συμπτώματα.
Η συχνή χρήση έχει ακόμη συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο ψύχωσης και σχιζοφρένειας, ιδιαίτερα όταν ξεκινά από την εφηβεία. Οι ερευνητές, πάντως, δεν γνωρίζουν ακόμη αν η κάνναβη προκαλεί αυτές τις διαταραχές ή αν επιταχύνει την εμφάνισή τους σε άτομα που ήδη είχαν προδιάθεση.
3. Πιθανοί κίνδυνοι για καρδιά και αγγεία
Μελέτη του 2024 συνέδεσε την καθημερινή χρήση κάνναβης με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Οι ειδικοί θεωρούν πιθανό ότι σημαντικό ρόλο παίζει ο τρόπος κατανάλωσης. Το κάπνισμα κάνναβης εκθέτει τον οργανισμό σε πολλά από τα ίδια βλαβερά προϊόντα καύσης που υπάρχουν και στον καπνό του τσιγάρου.
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί γιατροί προτείνουν – όπου χρησιμοποιείται ιατρικά – εναλλακτικές μορφές όπως βρώσιμα προϊόντα, έλαια ή βάμματα.
4. Αλλαγές στην αίσθηση του πόνου
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η καθημερινή χρήση μπορεί αρχικά να βοηθά στη διαχείριση του πόνου, αλλά μακροπρόθεσμα να μειώνει την ανοχή του οργανισμού στον πόνο.
Παρόλα αυτά, αρκετοί ασθενείς χρησιμοποιούν κάνναβη ώστε να μειώσουν ή να αποφύγουν πιο «βαριά» φάρμακα, όπως τα οπιοειδή ή τα αντιφλεγμονώδη, τα οποία έχουν γνωστές σοβαρές παρενέργειες.
Οι γιατροί προειδοποιούν επίσης ότι όσοι χρησιμοποιούν κάνναβη καθημερινά και πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργείο πρέπει να ενημερώνουν τον αναισθησιολόγο τους, καθώς συχνά απαιτούνται μεγαλύτερες δόσεις αναισθησίας και παυσίπονων.
5. Επιδράσεις στον ύπνο
Πολλοί χρήστες στρέφονται στην κάνναβη για να κοιμηθούν πιο εύκολα ή πιο βαθιά.
Κάποιες έρευνες δείχνουν βελτίωση στην ποιότητα του ύπνου, ενώ άλλες συνδέουν τη συστηματική χρήση είτε με υπερβολικά λίγες είτε με υπερβολικά πολλές ώρες ύπνου.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να διαπιστωθεί ποια συστατικά της κάνναβης είναι πράγματι αποτελεσματικά για την αϋπνία.
Η ηλικία παίζει καθοριστικό ρόλο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η έναρξη χρήσης στην εφηβεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς ο εγκέφαλος συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι τα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής.
Η ίδια η Ρομάνο πιστεύει σήμερα ότι η πολύχρονη χρήση από νεαρή ηλικία ίσως της άφησε «κατάλοιπα», όπως προβλήματα μνήμης και στιγμές παράνοιας.
«Πλέον είμαι σχεδόν βέβαιη ότι, παρότι σταμάτησα πριν από χρόνια, κάποια πράγματα έμειναν», λέει.
Τι δεν γνωρίζουμε ακόμη
Παρά τη διάδοση της χρήσης κάνναβης, οι επιστήμονες παραδέχονται ότι υπάρχουν ακόμη μεγάλα κενά γνώσης:
- Ποια είναι η ασφαλέστερη μορφή κατανάλωσης;
- Ποια είναι η ελάχιστη αποτελεσματική δόση;
- Πότε αυξάνεται ουσιαστικά ο κίνδυνος παρενεργειών;
- Πώς συγκρίνεται η καθημερινή χρήση κάνναβης με τη χρόνια χρήση άλλων φαρμάκων, όπως υπνωτικά ή παυσίπονα;
Μέχρι να υπάρξουν πιο σαφείς απαντήσεις, αρκετοί ειδικοί συνιστούν το ίδιο βασικό μέτρο: τη μικρότερη δυνατή ποσότητα που επιτυγχάνει το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
