- Σήμερα διεξάγεται έκτακτη σύνοδος κορυφής στις Βρυξέλλες, παρά τις ανακοινώσεις Τραμπ για συμφωνία για τη Γροιλανδία και την άρση δασμών στις ευρωπαϊκές χώρες.
- Τα σχέδια του Τραμπ για τη Γροιλανδία, προκάλεσαν έντονη ανησυχία και σκεπτικισμό μεταξύ των ηγετών της ΕΕ.
- Προδομένοι νιώθουν οι Δανοί, που είναι για δεκαετίες από τους πιο φιλικούς συμμάχους της Αμερικής.
Οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε ένα δύσκολο συμπέρασμα: πως οι Αμερικανοί πλέον είναι οι «κακοί» της υπόθεσης. Σήμερα θα διεξαχθεί η έκτακτη σύνοδος κορυφής στις Βρυξέλλες και, σύμφωνα με εννέα διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico, σχεδόν όλες οι χώρες της ΕΕ βλέπουν έτσι πλέον τις ΗΠΑ.
Οι διπλωμάτες, που προέρχονται από χώρες με ιστορικά φιλοαμερικανική στάση, σχολιάζουν πως κράτη που στο παρελθόν είχαν ισχυρούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον πλέον τη βλέπουν εχθρικά. Το αίσθημα φόβου και σκεπτικισμού παραμένει και η σύνοδος κορυφής θα γίνει κανονικά, παρά τις ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για συμφωνία για τη Γροιλανδία και τη μη επιβολή δασμών στις ευρωπαϊκές χώρες.
Τα σχέδια του προέδρου των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, τα οποία παρουσίασε στο Νταβός απαιτώντας «άμεσες διαπραγματεύσεις» για την απόκτηση του νησιού, ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για πολλούς ηγέτες της ΕΕ.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου έτους της δεύτερης θητείας του, ήλπιζαν πως οι χειρότεροι φόβοι τους για τις ΗΠΑ, που στηρίζουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια από το 1945, δεν θα πραγματοποιούνταν.
Ωστόσο, «τελείωσε η εποχή που είμαστε ευγενικοί, ήρθε η ώρα να αντισταθούμε στον Τραμπ», δήλωσε ο Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, πρώην γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ και πρώην πρωθυπουργός της Δανίας, στο BBC.
Αρκετοί από τους αξιωματούχους με τους οποίους μίλησε το Politico δήλωσαν ότι αισθάνονται προσωπικά προδομένοι, καθώς ορισμένοι από αυτούς έχουν σπουδάσει και εργαστεί στις ΗΠΑ ή έχουν υποστηρίξει την ανάπτυξη στενότερων διατλαντικών σχέσεων.
«Ο Τραμπ σκότωσε το αμερικανικό όνειρό μας»
«Το αμερικανικό όνειρό μας έχει πεθάνει», σχολίασε ένας διπλωμάτης της ΕΕ από μια χώρα που υπήρξε από τους διατλαντικούς υποστηρικτές του μπλοκ. «Ο Ντόναλντ Τραμπ το σκότωσε», υπογράμμισε.
Η σύνοδος κορυφής θα δείξει και τις προθέσεις της ΕΕ, που προετοιμάζεται για αντίποινα στα εμπορικά μέτρα που μπορεί να εφαρμόσει ο Τραμπ, εάν αλλάξει ξανά στάση για τη Γροιλανδία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προανήγγειλε στην ομιλία του στο Νταβός ότι η Ευρώπη διαθέτει «πολύ ισχυρά εργαλεία», τονίζοντας πως «πρέπει να τα χρησιμοποιήσουμε όταν δεν μας σέβονται και όταν δεν τηρούνται οι κανόνες του παιχνιδιού».
«Δεν μπορούμε να καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια»
Η ομιλία του Τραμπ στο Νταβός, κατά τη διάρκεια της οποίας χαρακτήρισε το αυτόνομο νησί της Δανίας «έδαφός μας», δυναμίτισε το κλίμα. Αν και ο Τραμπ απέκλεισε τη χρήση στρατιωτικής δύναμης για την κατάληψη της Γροιλανδίας, οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν το θεώρησαν υποχώρηση, λόγω της σκληρής γλώσσας του για την Ευρώπη και της σαφούς επιβεβαίωσης των προθέσεών του, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της ΕΕ.
Ο Τραμπ τελικά υπαναχώρησε από την απειλή του να επιβάλει δασμούς στις οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που θεωρούσε ότι εμπόδιζαν το σχέδιό του για τη Γροιλανδία, αλλά μέχρι εκείνη τη στιγμή τα πράγματα δεν ήταν ήδη καλά.
«Μετά τις αντιπαραθέσεις των τελευταίων ημερών, πρέπει τώρα να περιμένουμε και να δούμε ποιες ουσιαστικές συμφωνίες θα επιτευχθούν μεταξύ του Ρούτε και του Τραμπ», δήλωσε ο αντικαγκελάριος της Γερμανίας Λαρς Κλίνγκμπεϊλ στο γερμανικό τηλεοπτικό δίκτυο ZDF. «Ανεξάρτητα από τη λύση που θα βρεθεί τώρα για τη Γροιλανδία, όλοι πρέπει να καταλάβουν ότι δεν μπορούμε να καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια, να χαλαρώνουμε και να είμαστε ικανοποιημένοι».
Η στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ απείλησε με την επιβολή δασμών το Σάββατο ήταν η στιγμή που επιβεβαιώθηκε το σχίσμα, δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ.
«Ίσως αυτή η πίεση μας δώσει μερικούς μήνες, ίσως είναι κάτι πιο μόνιμο», δήλωσε ένας άλλος, αναφερόμενος στην αλλαγή στάσης του Τραμπ. «Νομίζω ότι η ομιλία του θα δώσει τροφή για σκέψη στις περισσότερες, αν όχι σε όλες, τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με δασμούς ή χωρίς».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνόψισε το κλίμα κατά τη διάρκεια της ομιλίας της στο Νταβός την Τρίτη. «Ο κόσμος έχει αλλάξει μόνιμα», είπε. «Πρέπει να αλλάξουμε μαζί του», τόνισε.
Στη σύνοδο κορυφής, οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν την κατάσταση των διατλαντικών σχέσεων. Πριν από την υποχώρηση του Τραμπ όσον αφορά τους δασμούς, ετοιμάζονταν να ζητήσουν από την Επιτροπή να ετοιμάσει το πιο ισχυρό εμπορικό όπλο της κατά των ΗΠΑ, το ευρωπαϊκό «μπαζούκα».
Η ΕΕ δημιούργησε το «μπαζούκα» το 2023 για να αντιμετωπίσει την απειλή από εχθρικές χώρες, όπως η Κίνα, για τις οποίες ανησυχούσε πως χρησιμοποιούσαν την αγορά και την οικονομία για να εκβιάζουν την ΕΕ. Η ιδέα ότι οι Βρυξέλλες θα το χρησιμοποιούσαν κατά των ΗΠΑ έμοιαζε τότε αδιανόητη.
«Βιώνουμε μια μεγάλη ρήξη της παγκόσμιας τάξης», δήλωσε ένας ανώτερος αξιωματούχος από μια χώρα που θεωρούνταν από την ΕΕ βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ. Οι ηγέτες θα συζητήσουν την «απομάκρυνση του κινδύνου» από τις ΗΠΑ, δήλωσε ο διπλωμάτης. «Η εμπιστοσύνη έχει χαθεί», τόνισε.
Μια «θεραπευτική σύνοδος»
Η σύνοδος κορυφής θα είναι κάτι σαν «θεραπεία», ανέφερε άλλος αξιωματούχος της ΕΕ. Θα προσφέρει στους ηγέτες την ευκαιρία να δώσουν συγκεκριμένη απάντηση στην ομιλία του Τραμπ στο Νταβός και στην επακόλουθη δήλωση για συμφωνία.
Η εκτίμηση ότι οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον αξιόπιστος σύμμαχος έχει διαμορφωθεί σταδιακά. Οι ηγέτες της Ευρώπης άρχισαν να συνειδητοποιούν την κατάσταση όταν η κυβέρνηση Τραμπ δημοσίευσε την Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας στις αρχές Δεκεμβρίου, στην οποία δεσμευόταν να ενισχύσει τα «πατριωτικά ευρωπαϊκά κόμματα» σε βάρος της ΕΕ. Αυτό, όπως σημειώνει το Politico, μπορεί να εξηγήσει σε κάποιο βαθμό γιατί ορισμένοι ηγέτες της ΕΕ, όπως ο Βίκτορ Όρμπαν, εξακολουθούν να στηρίζουν τον Τραμπ.
Στη συνέχεια, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε τη ρητορική του σχετικά με την κατάληψη της Γροιλανδίας. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ισλανδία αυτοαποκαλέστηκε κυβερνήτης της 52ης πολιτείας των ΗΠΑ και ο Τραμπ έστειλε επιστολή στον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, στην οποία ανέφερε ότι η αποτυχία του να τιμηθεί με το Νόμπελ Ειρήνης σήμαινε ότι «δεν θα αισθανόταν πλέον την υποχρέωση να σκέφτεται αποκλειστικά την ειρήνη».
Ένας ανώτερος απεσταλμένος της ΕΕ δήλωσε ότι ήταν πεπεισμένοι πως η επιστολή ήταν πλαστή. Στη συνέχεια, η γνησιότητά της επιβεβαιώθηκε.
Δύο ανώτεροι διπλωμάτες συνέκριναν την τρέχουσα κατάσταση των ΗΠΑ με την περίοδο που προηγήθηκε του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
«Νομίζω ότι έχουμε ξεπεράσει το Μόναχο», δήλωσε ο ένας, αναφερόμενος στη συνάντηση του 1938, όπου η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιταλία κατεύνασαν τον Αδόλφο Χίτλερ, επιτρέποντάς του να προσαρτήσει την Τσεχοσλοβακία. «Συνειδητοποιούμε ότι η κατευναστική πολιτική δεν είναι πλέον η σωστή», σχολίασε.
Η απότομη αλλαγή της στάσης των ΗΠΑ έπληξε ιδιαίτερα τη Δανία, με τον Τραμπ να τη χαρακτηρίζει από το Νταβός ως «αχάριστη». Η Κοπεγχάγη έχει συγκλονιστεί από τη συμπεριφορά του, καθώς για δεκαετίες ήταν ένας από τους πιο φιλικούς συμμάχους της Αμερικής.
Η Δανία έστειλε στρατεύματα για να υποστηρίξει τις ΗΠΑ σε κάποιες από τις πιο επικίνδυνες ζώνες στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της επαρχίας Χελμάντ στο Αφγανιστάν. Μάλιστα, η χώρα υπέστη τις χειρότερες απώλειες.
«Πολλοί από εμάς έχουμε σπουδάσει στις ΗΠΑ, όλοι θέλαμε να εργαστούμε εκεί», δήλωσε ένας Δανός αξιωματούχος. «Αυτό είναι προδοσία», κατέληξε.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
