Επί ένα σχεδόν χρόνο, οι Δημοκρατικοί γενικοί εισαγγελείς -οι ανώτεροι αξιωματούχοι επιβολής του νόμου σε 22 πολιτείες, συν την Ουάσιγκτον- σχεδίαζαν αυτή τη στιγμή. Τώρα έχουν τεθεί στην πρώτη γραμμή της αντίστασης στον επανεκλεγέντα πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Οι γενικοί εισαγγελείς άρχισαν να οργανώνουν τη στρατηγική τους τον Μάρτιο σε μια συνάντηση στη Νέα Υόρκη. Αυτοί και οι επιτελείς τους παρακολούθησαν στενά κάθε ομιλία του Τραμπ σε κάθε συγκέντρωση και κάθε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Και έριξαν ιδιαίτερο βάρος στο ριζοσπαστικό μανιφέστο του Project 2025 που διαμορφώθηκε από συντηρητικές ομάδες, με επικεφαλής το Heritage Foundation.
Με τους Δημοκρατικούς να αποκλείονται από την εξουσία στην Ουάσιγκτον, και τις ενδιάμεσες εκλογές σχεδόν δύο χρόνια μακριά, όποια εμπόδια αντιμετωπίσει ο Τραμπ στο εγγύς μέλλον θα πρέπει να προέρχονται από το δικαστικό τμήμα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, από την ορκωμοσία του προέδρου, οι γενικοί εισαγγελείς πραγματοποιούν καθημερινά κλήσεις Zoom για να αξιολογήσουν πού και πώς πρέπει να βγουν μπροστά. Την περασμένη εβδομάδα, περισσότεροι από δώδεκα συναντήθηκαν για αρκετές ημέρες σε ένα ξενοδοχείο στο Χόλιγουντ. Μεταξύ των συνεδριάσεών τους, που ήταν κεκλεισμένων των θυρών, η δημοσιογράφος της WP Κάρεν Τουμούλτι μίλησε με κάποιους και ρώτησε πώς πάνε οι μάχες και τι υπάρχει μπροστά.
Οι Δημοκρατικοί γενικοί εισαγγελείς δεν είναι καινούργιοι σε αυτή την κατάσταση. Ενήργησαν συλλογικά -και αποτελεσματικά- κατά τη χαοτική πρώτη θητεία του Τραμπ. Κατόρθωσαν τα δικαστήρια να εμποδίσουν, μεταξύ άλλων, την απαγόρευση εισόδου ατόμων από επτά μουσουλμανικές χώρες στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους χωρισμούς των οικογενειών μεταναστών στα σύνορα. Αλλά το Trump 2.0 αποτελεί μεγαλύτερη πρόκληση. Επέστρεψε στο αξίωμα με πιο ξεκάθαρα σχέδια, λιγότερα εσωτερικά εμπόδια από το περιβάλλον του και περισσότερη αποφασιστικότητα να κατισχύσει των περιορισμών.
Οι γενικοί εισαγγελείς ενεργούν επιλεκτικά, λένε, υποβάλλοντας αγωγές όπου πιστεύουν ότι έχουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας και όπου μπορούν να καταδείξουν πόσο επιζήμιες είναι οι ενέργειες του Τραμπ στους ανθρώπους στις πολιτείες τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως το κομβικής σημασίας κάλεσμα του Τραμπ για παραίτηση των ομοσπονδιακών υπαλλήλων, οι γενικοί εισαγγελείς αποφάσισαν ότι ήταν καλύτερο να αναλάβουν πρωτοβουλία εκείνοι που επηρεάζονται πιο άμεσα.
Η προσέγγισή τους λειτουργεί - μέχρι στιγμής. Από την ορκωμοσία του Τραμπ πριν από τέσσερις εβδομάδες, οι γενικοί εισαγγελείς σημείωσαν μια σειρά από νίκες στις αίθουσες των δικαστηρίων, αρχής γενομένης με την αμφισβήτηση του εκτελεστικού του διατάγματος που εμποδίζει την ιθαγένεια σε παιδιά ανθρώπων που βρίσκονται παράνομα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ένας ομοσπονδιακός δικαστής που εξέδωσε περιοριστικό διάταγμα στην υπόθεση χαρακτήρισε την οδηγία του Τραμπ «κατάφωρα αντισυνταγματική».
Έκτοτε, οι γενικοί εισαγγελείς έπεισαν τα δικαστήρια να μπλοκάρουν προσωρινά το πάγωμα των δαπανών της κυβέρνησης σε προγράμματα για τα οποία το Κογκρέσο είχε εκταμιεύσει χρήματα, τις περικοπές στη χρηματοδότηση των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας σε 22 πολιτείες και την πρόσβαση του δισεκατομμυριούχου Ίλον Μασκ και των υποστηρικτών του στα προσωπικά και οικονομικά δεδομένα εκατομμυρίων Αμερικανών που φυλάσσονται στο Υπουργείο Οικονομικών.
Αλλά ο δρόμος από εδώ και πέρα είναι πιο δύσβατος, διότι οι υποθέσεις στις οποίες έχουν κερδίσει προκαταρκτικές αποφάσεις πρέπει τώρα να φτάσουν στα ανώτερα δικαστήρια. Όπως σχολίασε ο Γενικός Εισαγγελέας του Ιλινόις Κουάμε Ραούλ: «Τα δικαστήρια υποστήριξαν τις προσπάθειές μας, αλλά το κατά πόσο θα συνεχίσουν να το τηρούν μένει να φανεί».
Αυτό θα φανεί καθαρότερα όταν η πρώτη από αυτές τις υποθέσεις -πιθανότατα, εκείνες που αφορούν το μακροχρόνιο δόγμα ότι η 14η Τροποποίηση καθιέρωσε την ιθαγένεια μέσω γέννησης- φτάσει στο ανώτατο δικαστήριο, του οποίου η συντηρητική πλειοψηφία περιλαμβάνει τρεις διορισμένους δικαστές από τον Τραμπ. «Σε κάποιο σημείο, σύντομα, το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών θα δοκιμαστεί», δήλωσε ο Γενικός Εισαγγελέας της Αριζόνα, Κρις Μάγιες. «Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών πιστεύει στη διάκριση των εξουσιών; Πιστεύει το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών στο κράτος δικαίου και τη δημοκρατία μας;».
Ο ρόλος των γενικών εισαγγελέων, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι εκλεγμένοι, έχει εξελιχθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες. Παραδοσιακά, είχαν χαμηλά προφίλ, και οι ανησυχίες τους ήταν τοπικές - για παράδειγμα, χειρισμός καταγγελιών καταναλωτών ή παροχή νομικής καθοδήγησης σε κρατικούς φορείς. Όμως, καθώς η πολιτική πόλωση της χώρας έχει βαθύνει και η εκτελεστική και η νομοθετική εξουσία στην Ουάσιγκτον έχουν αποδειχθεί λιγότερο ικανές να επιλύσουν τις μεταξύ τους διαφορές, οι γενικοί εισαγγελείς έχουν γίνει κρίσιμοι «εθνικοί παίκτες».
Η τακτική που ακολουθούν τώρα οι Δημοκρατικοί γενικοί εισαγγελείς είναι αυτή που αναπτύχθηκε για πρώτη φορά από τους Ρεπουμπλικάνους ομολόγους τους κατά τη διάρκεια της θητείας Ομπάμα.
Το 2013, ο τότε γενικός εισαγγελέας του Τέξας, Γκρεγκ Άμποτ, δήλωσε σκωπτικά ότι σε μια τυπική εργάσιμη μέρα, «μπαίνω στο γραφείο, μηνύω την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και γυρίζω σπίτι». Ο Άμποτ είναι σήμερα κυβερνήτης.
Ο Τραμπ έκανε κινήσεις που οι Δημοκρατικοί γενικοί εισαγγελείς, παρ' όλο τον σχεδιασμό και τη στρατηγική τους, δεν περίμεναν - κυρίως δίνοντας το ελεύθερο στον Μασκ, έναν ιδιώτη που ούτε εκλέγεται από τους ψηφοφόρους ούτε ο θώκος του επιβεβαιώθηκε από τη Γερουσία των ΗΠΑ, να ανατρέψει τις λειτουργίες τουλάχιστον 15 ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
«Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει ότι αυτός ο δισεκατομμυριούχος, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, έρχεται από το πουθενά και παίρνει την ευλογία του προέδρου να μπει στα θεσμικά μας όργανα και να εισβάλει στην ιδιωτική ζωή των ανθρώπων;» ρώτησε η γενική εισαγγελέας του Ντέλαγουερ Κάθι Τζένινγκς. Την Πέμπτη, 14 από τους γενικούς εισαγγελείς κατέθεσαν μήνυση υποστηρίζοντας ότι η «σχεδόν ανεξέλεγκτη εξουσία» που παραχώρησε ο Τραμπ στον Μασκ είναι αντισυνταγματική.
Μέσα σε όλα αυτά, τα ποσοστά στις δημοσκοπήσεις του Τραμπ ήταν σχετικά «υγιή», με το 53 τοις εκατό να εγκρίνει την απόδοσή του και το 70 τοις εκατό να λέει ότι κάνει αυτό που υποσχέθηκε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του, σε πρόσφατη έρευνα του CBS News-YouGov.
Αλλά αρκετοί γενικοί εισαγγελείς είπαν ότι εισπράττουν απογοήτευση από τους ψηφοφόρους όλων των πολιτικών χώρων για ορισμένες από τις πρώιμες ενέργειες της κυβέρνησης - ειδικά για αναφορές ότι αξιωματούχοι της υπηρεσίας DOGE (τμημα κυβερνητικής αποτελεσματικότητας) του Μασκ ενδέχεται να αποκτήσουν πρόσβαση στα προσωπικά τους δεδομένα.
Οι Δημοκρατικοί γενικοί εισαγγελείς έχουν υιοθετήσει μια αισθητά πιο επιθετική στάση εναντίον του προέδρου σε σχέση με τους Δημοκρατικούς κυβερνήτες, οι περισσότεροι από τους οποίους προσπαθούν να διατηρήσουν όσο μπορούν για μια λειτουργική εργασιακή σχέση με τη νέα διοίκηση. Στο Μίσιγκαν, για παράδειγμα, η κυβερνήτης Γκρέτσεν Γουίτμερ δήλωσε ότι θα αναζητήσει τρόπους για να βρει «κοινό έδαφος σε ορισμένα πράγματα» με τον Τραμπ.
«Είμαστε ανεξάρτητοι εκλεγμένοι αξιωματούχοι», ξεκαθάρισε την Πέμπτη η γενική εισαγγελέας του Μίσιγκαν, Ντάνα Νέσελ, σε συνέντευξη Τύπου, όπου η ίδια και δύο άλλοι γενικοί εισαγγελείς ανακοίνωσαν τη μήνυση για τον περιορισμό του Μασκ. «Δεν λέω στην κυβερνήτη τι να κάνει στη δουλειά της. Δεν μου λέει τι να κάνω στη δουλειά μου».
Αρκετοί γενικοί εισαγγελείς αποκαλούν ανεπιφύλακτα αυτό που συμβαίνει τώρα «συνταγματική κρίση». Ο γενικός εισαγγελέας Κρις Μάγιες της Αριζόνα φτάνει στο σημείο να το χαρακτηρίσει «πραξικόπημα» που προσεγγίζει τη «δικτατορία». Άλλοι όμως είναι πιο μετρημένοι. «Δεχόμαστε πίεση, αλλά είμαστε ανθεκτικοί», είπε ο Ρομπ Μπόντα από την Καλιφόρνια.
Εκεί που αλλάζουν όλα, συμφωνούν ο ίδιος και οι άλλοι, είναι εάν ο Τραμπ ακολουθήσει τις προτάσεις ορισμένων προσώπων στην κυβέρνησή του, συμπεριλαμβανομένου του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, να αψηφήσει τις δικαστικές εντολές. Ο Μασκ έχει ζητήσει μάλιστα «ένα άμεσο κύμα παραπομπών» των δικαστών που θα σταθούν εμπόδιο στον Τραμπ. Και ενώ τα δικαστήρια μπορούν να επιβάλλουν κυρώσεις σε όσους αψηφούν τις εντολές τους με πρόστιμα και φυλάκιση, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης του Τραμπ θα τις επιβάλει.
Τι γίνεται λοιπόν; «Δεν έχουμε φτάσει εκεί», παρατήρησε η Κάθι Τζένινγκς. Όχι ακόμα, τουλάχιστον. Αλλά μπορεί να είμαστε πολύ πιο κοντά σε εκείνη τη στιγμή από ό,τι πολλοί πίστευαν ότι ήταν ποτέ δυνατό.
Πηγή: The Washington Post
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
