Φθηνότερος καφές και φθηνότερες ντομάτες, δεν θα λύσουν το πρόβλημα του πληθωρισμού

Νωρίτερα φέτος, ο πρόεδρος Τραμπ παρουσίασε μια στρατηγική "carpet bombing" στο παγκόσμιο εμπόριο: Δασμολογήστε κάθε χώρα και κάθε προϊόν, χωρίς να ανησυχείτε για τις παράπλευρες απώλειες. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ εγκαινίασε την πολιτική υπό το πρόσχημα μιας «έκτακτης ανάγκης εθνικής ασφάλειας», αλλά έριξε ένα τόσο ευρύ δίχτυ που συμπεριέλαβε καφέ, χριστουγεννιάτικα παιχνίδια και αθλητικά παπούτσια. Τι θα μπορούσε να πάει στραβά;

Τώρα, θα εκπλαγείτε μαθαίνοντας ότι ο Τραμπ αναγκάστηκε να αναθεωρήσει την αρχική στρατηγική του, αλλά μόνο αφού συνειδητοποίησε ότι οι Ρεπουμπλικανοί άρχισαν να πληρώνουν πολιτικό κόστος για την απερισκεψία του. Με εντολή που εξέδωσε την προηγούμενη Παρασκευή, ο Τραμπ μείωσε τους δασμούς σε αγροτικά προϊόντα όπως το βοδινό, οι ντομάτες και οι προαναφερθέντες κόκκοι καφέ. Προβλέψιμα, η κίνηση ήρθε λίγο μετά τις εκλογές όπου οι Δημοκρατικοί κέρδισαν με άνεση σε κυβερνητικές αναμετρήσεις που περιστρέφονταν, εν μέρει, γύρω από τις ανησυχίες των ψηφοφόρων για την ακρίβεια.

Η άρση των δασμών στη γεωργία είναι ένα λογικό πρώτο βήμα για την αναγνώριση ότι η πολιτική των δασμών ήταν λανθασμένη εξ αρχής, αλλά είναι επίσης τραγικά ανεπαρκής.

Σκεφτείτε τι έχει συμβεί στον πληθωρισμό των ΗΠΑ από τότε που οι δασμοί της «Ημέρας Απελευθέρωσης» του Τραμπ τέθηκαν σε ισχύ. Συνολικά, ο ετήσιος πληθωρισμός κινείται γύρω στο 3%, από 2,4% τον Μάρτιο. Περίπου το ήμισυ της αύξησης οφείλεται στις τάσεις στα βασικά αγαθά (οικιακός εξοπλισμός, ανταλλακτικά αυτοκινήτων, οχήματα κ.λπ.), η πιο ξεκάθαρη απόδειξη του πού οι πολιτικές του Τραμπ πλήττουν τα αμερικανικά πορτοφόλια. Το υπόλοιπο της αύξησης προέρχεται από τις τιμές της ενέργειας (ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο), κάτι που ίσως σχετίζεται περισσότερο με την άνθηση των data centers, παρά με το εμπόριο. Οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται επίσης, αλλά έχουν συμβάλει ελάχιστα στη συνολική άνοδο του πληθωρισμού. Παρ’ όλα αυτά, τα τρόφιμα επηρεάζουν πολύ περισσότερο το συναίσθημα των καταναλωτών από πολλά άλλα προϊόντα.

Επειδή επιστρέφουμε επανειλημμένα στο σούπερ μάρκετ και αγοράζουμε παρόμοια καλάθια προϊόντων, είναι πιο πιθανό να παρατηρήσουμε όταν οι τιμές αυξάνονται σημαντικά (όπως η εποχικά προσαρμοσμένη άνοδος 15,3% στις τιμές του καφέ από τότε που ανέλαβε ο Τραμπ ή η αύξηση 11,5% στο βοδινό και το μοσχαρίσιο κρέας). Από την αρχή ήταν προφανές ότι η επιβολή δασμών σε αγροτικά προϊόντα ήταν πολιτικά ανόητη, όσο και οικονομικά αυτοκαταστροφική. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές όσο προχωράμε πιο βαθιά στους χειμερινούς μήνες, όταν οι «ντόπιες» εναλλακτικές θα γίνονται όλο και πιο σπάνιες. Οι καταναλωτές ίσως να μη συνειδητοποιήσουν αμέσως όταν αυξάνεται το κόστος κάποιου ενδιάμεσου αγαθού και μειώνει διακριτικά τη δυναμική της αμερικανικής οικονομίας, αλλά σίγουρα παρατηρούν τι πληρώνουν για τα τρόφιμα.

Πάρτε για παράδειγμα τον καφέ. Η Χαβάη είναι η μόνη πολιτεία με σημαντική παραγωγή καφέ. Οι υπόλοιπες προμήθειες των Ηνωμένων Πολιτειών προέρχονται από χώρες όπως η Βραζιλία και η Κολομβία. Τα φυτά απαιτούν ζεστά και υγρά κλίματα και ευδοκιμούν σε πλούσια ηφαιστειακά εδάφη, συνθήκες που η πλειονότητα των ΗΠΑ δεν μπορεί να προσφέρει. Κανένα επίπεδο δασμών δεν θα έφερνε ποτέ την παραγωγή πίσω στην εγχώρια αγορά. Στις ηπειρωτικές ΗΠΑ, η Καλιφόρνια και η Φλόριντα μπορεί κάποτε να είναι βιώσιμες εναλλακτικές, αλλά τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα είναι τα τεχνολογικά startups και τα πολυτελή διαμερίσματα εκατομμυρίων, όχι η χαμηλού περιθωρίου αγροτική παραγωγή.

Η ντομάτα είναι ένα ακόμη παράδειγμα προϊόντος για το οποίο η κυβέρνηση Τραμπ έχει επεκτείνει τη δασμολογική ανακούφιση και όχι νωρίτερα απ’ όσο έπρεπε. Αν και τα ντομάτες καλλιεργούνται το καλοκαίρι στις ΗΠΑ, η πλειονότητα της χειμερινής προσφοράς είναι εισαγόμενη, και η διατήρηση υψηλών δασμών τους ψυχρούς μήνες ήταν μια υπέροχη συνταγή για αυξημένες τιμές στα σαλάτες, χωρίς να βοηθά κανέναν.

Η άρση των δασμών σε ορισμένα είδη παντοπωλείου είναι καλοδεχούμενη, αλλά δεν αρκεί ούτε στο ελάχιστο για να καθησυχάσει τους καταναλωτές, οι οποίοι ζουν με γενικευμένο πληθωρισμό τα τελευταία σχεδόν πέντε χρόνια και θα δυσκολευτούν να τα βγάλουν πέρα καθώς η επιβράδυνση της αγοράς εργασίας προμηνύει υποτονική αύξηση μισθών.

Ευτυχώς, μια ευρύτερη ανακούφιση μπορεί να βρίσκεται καθ’ οδόν. Η κυβέρνηση έχει χρησιμοποιήσει τον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA) για να επιβάλει τις εκτεταμένες δασμολογήσεις παρακάμπτοντας το Κογκρέσο, υποστηρίζοντας ότι τα ελλείμματα αποτελούν ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Στο Ανώτατο Δικαστήριο, όπου εκδικάζεται υπόθεση που αμφισβητεί τη νομιμότητα των δασμών, αρκετοί δικαστές εμφανίστηκαν σκεπτικοί απέναντι σε αυτό το επιχείρημα. Είναι πιθανό η κυβέρνηση να χάσει το ευρύτερο εργαλείο της.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μια αποφασισμένη κυβέρνηση Τραμπ δεν μπορεί να συνεχίσει με δασμούς με κάποιον άλλο τρόπο, αλλά θα αναγκαζόταν να περάσει από πιο αυστηρές διαδικασίες. Σε ένα πιθανό σενάριο, θα μπορούσε να ξεκινήσει έρευνες κατά κλάδο. Σε ένα άλλο, θα μπορούσε να εξαναγκάσει το Κογκρέσο να δράσει. Συνολικά, ενώ οι δασμοί μπορεί να παραμείνουν υψηλότεροι από τα συνηθισμένα, αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα αποτέλεσμα που τουλάχιστον διαθέτει κάποια στοιχεία στρατηγικής. Αυτή τη στιγμή, δεν μπορούμε καν να το πούμε αυτό.

Προς το παρόν, η πιο πρόσφατη οπισθοχώρηση του Τραμπ στα αγροτικά προϊόντα λειτουργεί ως σιωπηρή παραδοχή του πόσο παράλογη είναι η τρέχουσα πολιτική. Είναι επίσης μια κυνική αναγνώριση ότι τα οικονομικά αποτελέσματα εξακολουθούν να είναι δευτερεύοντα σε σχέση με την πολιτική και τη δημόσια εικόνα.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.