Στην Κωνσταντινούπολη, οι γάτες δεν είναι απλώς αδέσποτες – είναι κομμάτι της πόλης, από την οθωμανική εποχή μέχρι σήμερα, ζώντας δίπλα στους ανθρώπους που τις φροντίζουν και τις θεωρούν σύμβολο της καθημερινής ζωής και της φιλοξενίας της πόλης.
Περισσότεροι από 15 εκατομμύρια άνθρωποι διεκδικούν χώρο στη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, η οποία απλώνεται ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία, όπως μια γάτα ξαπλωμένη μισή στον καναπέ και μισή στο τραπεζάκι, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το BBC.
Στην Κωνσταντινούπολη ζουν περίπου 250.000 αδέσποτες γάτες, που αποτελούν πλέον κομμάτι της καθημερινότητας και της ιστορίας της πόλης. Οι γάτες είναι παντού και δίνουν έναν ιδιαίτερο, ζεστό χαρακτήρα στην πόλη.
«Οι γάτες της Κωνσταντινούπολης δεν είναι, στο σύνολό τους, ούτε κατοικίδιες ούτε αδέσποτες, αλλά κάτι μεταξύ των δύο», λέει ο Marcel Heijnen, φωτογράφος και συγγραφέας του City Cats of Istanbul, εξηγώντας ότι δεν ανήκουν σε συγκεκριμένους ανθρώπους, «αλλά φροντίζονται από την κοινότητα σε κάθε γειτονιά».
Ο ίδιος σημειώνει ότι στην πόλη υπάρχει ένας σεβασμός προς τις γάτες που δεν έχει συναντήσει αλλού. «Κάθε δήμος έχει κτηνιατρική υπηρεσία που βοηθά τα ζώα του δρόμου στην περιοχή του, προσφέροντας δωρεάν στειρώσεις», εξηγεί η Fatih Dağlı, συνιδρύτρια του Cat Museum Istanbul. «Ιδιωτικές κτηνιατρικές κλινικές προσφέρουν επίσης μειωμένες τιμές για τις γάτες του δρόμου, ενώ οι κάτοικοι συνήθως συνεισφέρουν για να καλύψουν τους λογαριασμούς του κτηνιάτρου.»
Αυτή η αφοσίωση στις γάτες μόνο καινούρια δεν είναι. «Η λατρεία για τις αδέσποτες γάτες χρονολογείται από την περίοδο που η Κωνσταντινούπολη βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία», λέει η Heijnen. «Τότε, τοπικά ιδρύματα φρόντιζαν ώστε τα αδέσποτα ζώα να έχουν μέριμνα. Αυτή η αγάπη για τις αδέσποτες γάτες έγινε κάποτε ακόμη και κανονικό επάγγελμα, με τη δημιουργία του ρόλου του mancacı – του «φροντιστή γατών». Οι mancacıs είχαν ως καθήκον να εξασφαλίζουν ότι οι γάτες της πόλης τρέφονταν, ενώ οι κάτοικοι μπορούσαν επίσης να αγοράζουν τροφή από αυτούς και να ταΐζουν οι ίδιοι τα γατιά.»
Η Dağlı εντοπίζει αυτή τη σχέση ακόμη πιο πίσω. «Από την εποχή των Φοινίκων, ήταν πολύ συνηθισμένο οι θαλασσοπόροι να κρατούν γάτες στα πλοία τους για να προστατεύονται από τα τρωκτικά», λέει, προσθέτοντας ότι καθώς καράβια μεταφοράς μεταξιού και μπαχαρικών έφταναν στα πολυσύχναστα λιμάνια της Κωνσταντινούπολης κατά τη ρωμαϊκή και την οθωμανική περίοδο, το ίδιο έκαναν και αμέτρητες γάτες.
Σήμερα, οι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης μοιράζονται με χαρά όλους τους χώρους της πόλης – μέσα και έξω, ψηλά και χαμηλά – με τις γάτες που ζουν δίπλα τους. Τόσο πολύ, που το παρατσούκλι «Catstanbul» χρησιμοποιείται ευρέως από τους λάτρεις των γατών σε όλο τον κόσμο – και πολλοί τουρίστες ταξιδεύουν εκεί ακριβώς εξαιτίας των γατών.
Πλήθος γατών στην Κωνσταντινούπολη προσφέρει συχνά μια αίσθηση ηρεμίας σε όσους σταματούν για λίγο και τις χαϊδεύουν, μια φιλική κίνηση που δεν γνωρίζει σύνορα ή γλώσσες. Και όπως σημειώνει ο Heijnen, όταν μια γάτα της πόλης επιλέγει την αγκαλιά κάποιου για έναν σύντομο ύπνο, ενώ στον αέρα αναμειγνύονται μυρωδιές από κεμπάπ, σαφράν, ψητό καλαμπόκι και φρέσκο σκουμπρί, η Κωνσταντινούπολη μεταμορφώνεται σε μια πιο απαλή και ευχάριστη εμπειρία για τις αισθήσεις.
Σε αντίθεση με άλλα, λιγότερο φιλόξενα μέρη του κόσμου, όπου η ζωή στον δρόμο είναι πολύ πιο σκληρή για τα αδέσποτα ζώα, οι γάτες της Κωνσταντινούπολης μοιάζουν να ζουν βασιλικά. Κάνοντας μια βόλτα στην ιστορική περιοχή του Φατίχ, κοντά στο Μπλε Τζαμί και την Αγία Σοφία, είναι πολύ πιθανό κανείς να συναντήσει τον Sulo, τη γνωστή γάτα της περιοχής.
Στις γειτονιές των λόφων και κατά μήκος του Βοσπόρου, οι γάτες ξαπλώνουν σε παγκάκια και σκαλιά και κουλουριάζονται για τον μεσημεριανό τους ύπνο μέσα σε ξύλινα σπιτάκια σχήματος Α. Έξω από αγορές και σταθμούς του μετρό, μπολ με ξηρά τροφή και νερό περιμένουν τα πεινασμένα γατάκια που περνούν, ενώ ντόπιοι και επισκέπτες συχνά τους δίνουν μικρές μπουκιές από τα γεύματά τους, με τις γάτες να τρίβονται απαλά στα πόδια τους.
Πολλά καταστήματα κρατούν επίσης γάτες ως κατοικίδια, ένα αποτελεσματικό δέλεαρ για να μπουν οι επισκέπτες μέσα. Ακόμη περισσότερα αφήνουν έξω μπολ με φαγητό και νερό για τα αδέσποτα που περνούν. «Η συμβιωτική σχέση ανάμεσα στις γάτες και τους ανθρώπους ξεκίνησε πρώτα σε αυτό το μέρος του κόσμου», είπε ο Heijnen. «Την οθωμανική εποχή, οι γάτες κρατούνταν για πρακτικούς λόγους. Βοηθούσαν να κρατούν μακριά τα τρωκτικά από τα αποθηκευμένα τρόφιμα.»
Σήμερα, οι γάτες έχουν διαφορετικό ρόλο. Είναι οι ανεπίσημοι πρεσβευτές του τουρισμού, που «μαλακώνουν» τις γωνίες μιας σκληρής, πολυάσχολης πόλης. Πολλές από τις γάτες της Κωνσταντινούπολης θα εμφανιστούν στις φωτογραφίες των τουριστών. Είναι μια γοητευτική υπενθύμιση του τι είναι δυνατό όταν μοιραζόμαστε ειρηνικά τους χώρους μας, το φαγητό μας και τη ζωή μας με άλλους, στο σπίτι και στα ταξίδια.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
