Μετρώντας τον χρόνο με Μουντιάλ

Οι αρχαίοι Έλληνες μετρούσαν τα χρόνια με τις Ολυμπιάδες. Πολλοί, ανάμεσά τους κι εγώ, με τα Μουντιάλ. Όχι πια με την ίδια προσδοκία του παιδιού, αλλά πάντα ως υπόμνηση για το πόσο γρήγορα πέρασε άλλη μια τετραετία και αφορμή να έρθουν στο μυαλό στιγμές που δεν πρόκειται να σβηστούν ποτέ. Άλλοτε ήσουν με τους νικητές και άλλοτε με τους χαμένους. Αυτό που έρχεται πρώτο στο μυαλό είναι πάντα το πού ήσουν τότε, με ποιον είδες τον τελικό, τι γινόταν εκείνη την περίοδο στον υπόλοιπο κόσμο.

Αργεντινή 1978

Η πρώτη πραγματικά ζωντανή ανάμνηση είναι από το 1978. Θυμάμαι την πικρία βλέποντας τους Ολλανδούς του Κρόιφ και του Ρέζενμπρινγκ να έχουν να αντιμετωπίσουν εκτός από την Αργεντινή του Μάριο Κέμπες και ένα φανατικό πλήθος στο Μπουένος Άιρες και μια διαιτησία εξοργιστικά φιλική προς τους γηπεδούχους. Θυμάμαι τον πατέρα μου να προσπαθεί να με παρηγορήσει, με λόγια που σήμερα θα συνόψιζα στη φράση «Το ποδόσφαιρο δεν είναι πάντα δίκαιο, όπως δεν είναι και η ζωή».

Αργότερα θα διάβαζα για τη χώρα και την περίοδο της χούντας και θα καταλάβαινα γιατί για το καθεστώς του δικτάτορα Βιντέλα δεν υπήρχε άλλη εναλλακτική από το να κερδίσει αυτό το παιχνίδι και να αποστρέψει για λίγο το βλέμμα της κοινωνίας από τα εγκλήματα του καθεστώτος του, μέσα σε ένα κλίμα «εθνικής ευφορίας». Οι «ιπτάμενοι Ολλανδοί» της δεκαετίας θα έμεναν έτσι χαμένοι σε δύο τελικούς μετά από εκείνον του 1974 στο Μόναχο και δεν θα ξαναπλησίαζαν το θαύμα παρά δεκαετίες αργότερα απέναντι σε μια πανίσχυρη Ισπανία, που πάλι δεν τους άφησε να το ζήσουν, μένοντας ξανά δεύτεροι.

1982 Ισπανία

Τέσσερα χρόνια αργότερα στο Μουντιάλ της Ισπανίας ανταμείφθηκα, χάρη σε μια τυχαία επιλογή μου. Αποφάσισα σε πείσμα όλων μου των φίλων, που υποστήριζαν την τρομερή ομάδα της Βραζιλίας των Ζίκο και Σόκρατες, να υποστηρίξω την Ιταλία. Τη μέρα που ο Πάολο Ρόσσι έστελνε τους «χορευτές» της Σελεσάο σπίτι τους με τρία γκολ (3-2) θυμάμαι να βγαίνω στη γειτονιά και να περιμένω ότι όλοι θα είναι έτοιμοι να ξεφορτώσουν την οργή τους πάνω μου.

Τελικά η απογοήτευσή τους ήταν ισχυρότερη της οργής και μερικές ημέρες αργότερα εγώ πανηγύριζα όταν η Ιταλία των Τζοφ, Σιρέα, Ταρντέλι, Κόντι και λοιπών διέλυε τη Γερμανία του Πολ Μπράιτνερ με τις κατεβασμένες κάλτσες στον τελικό στο Μπερναμπέου. Πολλά χρόνια αργότερα στη Φλωρεντία, στο Μουσείο του Ποδοσφαίρου της Ιταλικής Ομοσπονδίας, θα συναντούσα για συνέντευξη έναν παιδικό μου ήρωα, τον Τζιανκάρλο Αντονιόνι της Φιορεντίνα και της Εθνικής του 1982 που ήταν για μένα μια από τις καλύτερες που θυμάμαι να έχουν κατακτήσει αυτόν τον τίτλο.

1986 Μεξικό

Ήταν το Μουντιάλ που είδα λιγότερο ίσως και λόγω της διαφοράς ώρας. Ήταν και το πρώτο που δεν είδα στην Ελλάδα, μακριά από την «παρέα» με την οποία σχολιάζαμε πάντα τα μεγάλα ματς. Φυσικά θυμάμαι το «χέρι του Θεού» και εκείνον τον αξέχαστο τελικό με τη Γερμανία να το παλεύει μέχρι τέλους και τελικά να υποκύπτει στον Μαραντόνα.

Αλλά η εικόνα που έχω στο μυαλό μου είναι ιδρωμένοι παίκτες κάτω από έναν καυτό ήλιο σε μια οθόνη που από το εκτυφλωτικό φως έμοιαζε ξεθωριασμένη. Διαβάζω τώρα δηλώσεις Γερμανών ποδοσφαιριστών εκείνης της ομάδας, που λένε ότι δυσκολεύονταν να αναπνεύσουν από τη ζέστη, την υγρασία και το νέφος στην πόλη του Μεξικού, σε ένα έτσι κι αλλιώς απαιτητικό υψόμετρο για τον οργανισμό κάθε αθλητή από ευρωπαϊκή χώρα.

1990 Ιταλία

Ήταν το Μουντιάλ που έζησα από «κοντά», αφού ήμουν στη Γερμανία την ημέρα που ο Άντι Μπρέμε με εκείνο το πέναλτι στο Ολυμπιακό Στάδιο της Ρώμης τελείωνε το όνειρο της Αργεντινής παίρνοντας τη ρεβάνς για τον τελικό τέσσερα χρόνια πριν. Το Βερολίνο γέμισε σημαίες και κραυγές ευτυχίας, λίγους μήνες πριν από την ενοποίηση της Γερμανίας, που ζούσε έτσι κι αλλιώς σε μια φάση διαρκούς «έκστασης», μετά την Πτώση του Τείχους το 1989.

Αξέχαστος έχει μείνει όμως ο ημιτελικός, όταν οι Ιταλοί αποκλείστηκαν στα πέναλτι από την ομάδα του Μαραντόνα. Ο Φινλανδός φίλος που με φιλοξενούσε είχε την ιδέα να πάμε μετά το ματς σε ένα ιταλικό εστιατόριο. Η ατμόσφαιρα θύμιζε κηδεία και κάποια στιγμή αναρωτήθηκα αν τα γκαρσόνια είχαν στο μυαλό τους κάποιο σχέδιο ομαδικής αυτοκτονίας, αδιαφορώντας για τους πελάτες που βουβοί περίμεναν να δώσουν παραγγελία.

1994 ΗΠΑ

Το Μουντιάλ της ελληνικής συμμετοχής και του χαμένου πέναλτι του Ρομπέρτο Μπάτζιο. Θυμάμαι φυσικά την καζούρα των Αυστριακών φίλων για τις τρεις απανωτές ήττες της ομάδας του Αλκέτα Παναγούλια. Και το τραγικό τέλος της καριέρας του Ντιέγκο, που πιάστηκε ντοπαρισμένος και αποβλήθηκε από τη διοργάνωση. Μετά ο Μπάτζιο έγινε διαφήμιση για ουίσκι και η Βραζιλία επέστρεψε στον θρόνο, ύστερα από έναν τελικό που ίσως ήταν από τους πιο ανιαρούς στην ιστορία (0-0 και 3-2 στα πέναλτι).

1998 Γαλλία

Αυτό το Μουντιάλ μπορεί να έχει ένα μόνο όνομα: Ζινεντίν Ζιντάν. Και ένα μυστήριο για τη λιποθυμία του Ρονάλντο στα αποδυτήρια λίγο πριν από τον τελικό. Ο Βραζιλιάνος πάντως πήρε τη «Χρυσή Μπάλα». Αργότερα ο Μισέλ Πλατινί παραδέχτηκε ότι η κλήρωση των ομίλων έγινε με τέτοιον τρόπο, έτσι ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες Γαλλία και Βραζιλία να συναντηθούν μόνο στον τελικό. Αυτό δεν μείωσε στο ελάχιστο τον εθνικό ενθουσιασμό των Γάλλων, που μπόρεσαν να το γιορτάσουν μέσα στο σπίτι τους.

2002 Ιαπωνία-Νότια Κορέα

Ο τελικός που δεν θα ξεχάσει ο τερματοφύλακας των Γερμανών Όλι Καν, με την μπάλα να γλιστράει από τα χέρια του και να δίνει έτοιμο γκολ στον Ρονάλντο, που απελευθερωνόταν έτσι οριστικά από την κατάρα του Παρισιού, τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Τελικός μέρα μεσημέρι μαζί με το κυριακάτικο τραπέζι, αφού η Ασία είναι χρονικά μπροστά μας. Ο τελευταίος τελικός που είδα μαζί με τον πατέρα μου.

2006 Γερμανία

Το περιβόητο «καλοκαιρινό παραμύθι» εμπνευσμένο από τον τρόπο ζωής του Γιούργκεν Κλίνσμαν και μια νεανική ομάδα γεμάτη παιδιά μεταναστών, που έδειχνε να απολαμβάνει τη χαρά του παιχνιδιού. Είχα την τύχη να το ζήσω για περίπου δύο εβδομάδες σε πολλές πόλεις της Γερμανίας. Δεν πιστεύω ότι η Γερμανία θα ξαναζήσει κάτι ανάλογο ποτέ στο άμεσο μέλλον. Ήταν μια πραγματική γιορτή με ιταλικό φινάλε στα πέναλτι. Μαύρη στιγμή η «κουτουλιά» του Ζιντάν στον Ματεράτσι. Ο Γάλλος βραβεύτηκε πάντως με τη «Χρυσή Μπάλα» ως ο καλύτερος παίκτης του τουρνουά.

2010 Νότια Αφρική

Συγγνώμη, αλλά το μόνο που θυμάμαι είναι το βουητό από τις βουβουζέλες, που τελικά με έκαναν να μην δω πολλά ματς. Η Ισπανία φαινόταν από την αρχή φαβορί και τελικά το επιβεβαίωσε. Η Ολλανδία δεν γλύτωσε από την κατάρα των χαμένων τελικών. Στη δεύτερη συμμετοχή της η Εθνική Ελλάδας κατάφερε να κερδίσει το πρώτο της ματς απέναντι στη Νιγηρία, αλλά δεν προκρίθηκε για τη συνέχεια. Μετά ήρθαν τα μνημόνια.

2014 Βραζιλία

Για τους περισσότερους Βραζιλιάνους η χρονιά αυτή έχει αφαιρεθεί από το ημερολόγιο. Δεν ξέρω αν θα ξεπεράσουν ποτέ εκείνο το 7-1 από τη Γερμανία. Αντανακλαστικά Μάριο Γκέτσε και ωρίμανση εκείνης της νεανικής ομάδας που πολλοί είχαν συμπαθήσει το 2006. Αλλά κάπου εδώ άρχισε η κατηφόρα για τους δείκτες της παγκόσμιας συμπάθειας προς τη Γερμανία. Η Ελλάδα κατάφερε να περάσει στην 16άδα με μια ισοπαλία και μια νίκη, αλλά αποκλείστηκε στη συνέχεια από την Κόστα Ρίκα στα πέναλτι.

2018 Ρωσία

Με Ινφαντίνο και Πούτιν στην εξέδρα, το παγκόσμιο ποδόσφαιρο έχει μπει για τα καλά στον χορό της απόλυτης εμπορευματοποίησης και έχει κλείσει ερμητικά την πόρτα πίσω του. Το Μουντιάλ του Εμπαπέ και της παρέας του. Το Μουντιάλ των Ευρωπαίων με τέσσερις ομάδες στην πρώτη τετράδα. Μερικές εβδομάδες μετά τον τελικό βρέθηκα στο Ντουμπρόβνικ της χαμένης στον τελικό Κροατίας, όπου ο συλλογικός πυρετός του Μουντιάλ έμοιαζε να μην έχει περάσει ακόμη. «Θα χρειαστεί πολύς καιρός για να συνειδητοποιήσουμε τι κάναμε» μου είπε ένας συνομιλητής εκεί.

2022 Κατάρ

Ή το Μουντιάλ του Κατάργκεϊτ. Ο κυνισμός έχει κυριεύσει πια απόλυτα το ποδόσφαιρο. Αγώνες μέσα στον χειμώνα και ο Μέσι με μια... αραχνοΰφαντη κελεμπία. Τίποτα άλλο.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.