Η κάνναβη επηρεάζει την ανθρώπινη συνείδηση όχι μόνο όταν κάποιος είναι ξύπνιος, αλλά και κατά τη διάρκεια του ύπνου. Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν καλύτερα πώς επηρεάζει τα όνειρα, τη δομή του ύπνου και τις λειτουργίες του εγκεφάλου που πραγματοποιούνται τη νύχτα. Παρότι η χρήση της είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα.
Η έρευνα είναι δύσκολη, καθώς η κάνναβη δεν αποτελεί μία ενιαία ουσία. Περιέχει περισσότερα από 120 κανναβινοειδή, ενώ η περιεκτικότητα σε THC, ο τρόπος κατανάλωσης και η συχνή συνδυαστική χρήση με άλλες ουσίες διαφέρουν σημαντικά από άτομο σε άτομο.
Ο ύπνος είναι απαραίτητος για την υγεία, καθώς συμβάλλει στην εδραίωση της μνήμης, στην απομάκρυνση μεταβολικών προϊόντων από τον εγκέφαλο και στη ρύθμιση πολλών ζωτικών λειτουργιών. Παράλληλα, περίπου το 9% των ενηλίκων στις ΗΠΑ χρησιμοποιεί κάνναβη ως βοήθημα για τον ύπνο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στο περιοδικό Sleep Health.
Οι επιστήμονες μελετούν τη σχέση κάνναβης και ύπνου εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια. Η THC, το κύριο ψυχοδραστικό συστατικό της κάνναβης, φαίνεται ότι μπορεί να μειώσει τον χρόνο που χρειάζεται κάποιος για να αποκοιμηθεί. Αντίθετα, η CBD δεν έχει δείξει σταθερή άμεση επίδραση στον ύπνο, αν και ενδέχεται να βοηθά έμμεσα μειώνοντας το άγχος σε ορισμένους ανθρώπους.
Ωστόσο, τα αντικειμενικά ευρήματα δεν συμφωνούν πάντα με την υποκειμενική εμπειρία των χρηστών. Πολλοί αναφέρουν ότι κοιμούνται καλύτερα, όμως οι μελέτες που καταγράφουν τον ύπνο με ειδικές συσκευές δείχνουν συχνά χαμηλότερη ποιότητα ύπνου και περισσότερες αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποτελέσματα της THC αφορά τη φάση REM (Rapid Eye Movement), κατά την οποία εμφανίζονται τα πιο ζωντανά όνειρα. Εργαστηριακές μελέτες δείχνουν ότι η THC μειώνει τη διάρκεια του REM ύπνου. Επειδή η συγκεκριμένη φάση θεωρείται σημαντική για την επεξεργασία των συναισθημάτων, τη μάθηση και την εδραίωση της μνήμης, η μείωσή της συνδέεται με λιγότερα, ή λιγότερο έντονα όνειρα.
Ενδείξεις για αυτή την επίδραση προέκυψαν και από κλινικές μελέτες σε ασθενείς με μετατραυματικό στρες. Σε μία διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη του 2015, ένα συνθετικό ανάλογο της THC συνέβαλε στη μείωση των σοβαρών εφιαλτών και της υπερδιέγερσης σε βετεράνους πολέμου με ανθεκτική διαταραχή μετατραυματικού στρες.
Η THC δρα μέσω του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος του εγκεφάλου, το οποίο συμβάλλει στη ρύθμιση της διέγερσης και της ισορροπίας μεταξύ διεγερτικών και ανασταλτικών νευρικών σημάτων. Με τη χρόνια χρήση, ο εγκέφαλος προσαρμόζεται μειώνοντας τον αριθμό και την ευαισθησία των σχετικών υποδοχέων. Όταν η χρήση διακοπεί, το σύστημα χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στον ύπνο.
Ένα συχνό φαινόμενο μετά τη διακοπή είναι το λεγόμενο "REM rebound". Αρχικά μπορεί να εμφανιστεί αϋπνία, ενώ στη συνέχεια αυξάνεται απότομα ο χρόνος που περνά ο εγκέφαλος στη φάση REM. Αυτό συνοδεύεται συχνά από ιδιαίτερα έντονα, συναισθηματικά ή παράξενα όνειρα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, από εφιάλτες.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτή η απότομη επιστροφή του REM ύπνου αποτελεί αντισταθμιστικό μηχανισμό του οργανισμού μετά από παρατεταμένη καταστολή της συγκεκριμένης φάσης. Σε άτομα με διαταραχή χρήσης κάνναβης, οι διαταραχές ύπνου αποτελούν ένα από τα πιο επίμονα συμπτώματα κατά τη διακοπή και ενδέχεται να δυσκολεύουν την αποχή.
Παράλληλα, τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της χρόνιας χρήσης παραμένουν αντικείμενο έρευνας. Αν και τα στοιχεία για την περιστασιακή χρήση είναι ακόμη ασαφή, μελέτη του 2025 στο JAMA Neurology, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 6 εκατομμύρια ενήλικες, διαπίστωσε ότι άτομα με σοβαρά περιστατικά χρήσης κάνναβης που χρειάστηκαν νοσηλεία ή επείγουσα ιατρική φροντίδα είχαν 72% υψηλότερο κίνδυνο να διαγνωστούν με άνοια μέσα στην επόμενη πενταετία.
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η κάνναβη μεταβάλλει σημαντικά τον ύπνο. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν οι βραχυπρόθεσμες ευεργετικές επιδράσεις στην έλευση του ύπνου υπερτερούν των πιθανών μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στην ποιότητα του ύπνου, στη λειτουργία του εγκεφάλου και στον ρόλο που διαδραματίζει ο ύπνος REM στην ψυχική και γνωστική υγεία.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
