Ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, παρακολούθησε 24 αγώνες σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο των δύο εβδομάδων σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιρινού Παγκοσμίου Κυπέλλου, συγκεντρώνοντας χιλιάδες αεροπορικά μίλια.
Το τουρνουά είναι διεσπαρμένο σε τρεις χώρες -τις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό- με 16 διοργανώτριες πόλεις, και υπάρχουν περισσότεροι αγώνες από ποτέ, καθώς η φάση των ομίλων έχει διευρυνθεί.
Στη στρατηγική της FIFA για τη βιωσιμότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026, ο πρόεδρος δήλωσε: «Είτε μιλάμε για το κλίμα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις ασθένειες ή τις αναπηρίες, είμαστε δεσμευμένοι να διαδραματίσουμε τον ρόλο μας».
Το BBC παρακολούθησε το ιδιωτικό τζετ -που συνδέεται με τη FIFA και τον Ινφαντίνο- το οποίο πραγματοποίησε 27 πτήσεις κατά τη διάρκεια του τουρνουά, προς πόλεις όπου ο επικεφαλής της FIFA έχει φωτογραφηθεί να παρακολουθεί αγώνες.
Η εκτιμώμενη κλιματική επίπτωση από αυτό το τζετ μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο είναι περίπου ισοδύναμη με εκείνη 78 ανθρώπων κατά μέσο όρο σε ένα ολόκληρο έτος.
Πόσο μακριά έχει ταξιδέψει ο πρόεδρος της FIFA;
Ο Ινφαντίνο παρακολούθησε δύο παιχνίδια την ημέρα αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της φάσης των ομίλων του τουρνουά, συχνά σε πόλεις που απέχουν εκατοντάδες μίλια μεταξύ τους.
Ορισμένες ημέρες πραγματοποίησε τρεις ξεχωριστές πτήσεις.
Ο πρόεδρος της FIFA έχει φωτογραφηθεί να χρησιμοποιεί ένα άλλο τζετ της Qatar Airways Executive πριν από αυτό το τουρνουά, και έχει αναφερθεί ότι σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο πετάει με ένα Gulfstream G650ER.
Το BBC ζήτησε από τη FIFA να το επιβεβαιώσει. Εκείνη δεν απάντησε - αλλά χαρτογράφησε τις πτήσεις του αεροσκάφους χρησιμοποιώντας δεδομένα εντοπισμού πτήσεων και ο προορισμός κάθε ταξιδιού συμπίπτει με δημοσιευμένες φωτογραφίες του Ινφαντίνο σε στάδια των ίδιων πόλεων τις ίδιες ημερομηνίες.
Η μεγαλύτερη πτήση που πραγματοποίησε ο Ινφαντίνο τις πρώτες δύο εβδομάδες ήταν 4.507 χλμ. -από το Βανκούβερ στο Μαϊάμι στις 13 Ιουνίου- αφού παρακολούθησε τον αγώνα της Αυστραλίας με την Τουρκία.
Έκανε επίσης και μερικές συντομότερες διαδρομές - στις 22 Ιουνίου το τζετ πέταξε 148 χλμ. από τη Φιλαδέλφεια προς το αεροδρόμιο Teterboro στο Νιου Τζέρσεϊ.
Ο Ινφαντίνο δεν παρακολούθησε αγώνα εκεί, αλλά έδωσε συνέντευξη το επόμενο πρωί στο στούντιο του Fox News στη γειτονική Νέα Υόρκη, προτού πετάξει για να παρακολουθήσει αγώνες στη Βοστώνη και το Τορόντο αργότερα την ίδια ημέρα.
Η μεγαλύτερη απόσταση που διήνυσε σε μία μόνο ημέρα -μη συμπεριλαμβανομένων των νυχτερινών πτήσεων- ήταν στις 15 Ιουνίου, όταν πέταξε περισσότερα από 4.000 χλμ. διασχίζοντας τις ΗΠΑ από το Μαϊάμι στο Σιάτλ για να παρακολουθήσει το Βέλγιο εναντίον της Αιγύπτου. Στη συνέχεια ταξίδεψε περίπου 1.545 χλμ. νότια προς το Λος Άντζελες, όπου παρακολούθησε το Ιράν εναντίον της Νέας Ζηλανδίας το βράδυ.
Μια άλλη μεγάλη ημέρα ταξιδιού ήταν η 26η Ιουνίου, όταν το τζετ απογειώθηκε από το Μαϊάμι, έκανε μια σύντομη στάση στο Ντάλας και στη συνέχεια συνέχισε προς το Σιάτλ, όπου ο Ινφαντίνο φωτογραφήθηκε στον αγώνα Αίγυπτος - Ιράν.
Το αεροπλάνο αναχώρησε από το Σιάτλ περίπου πέντε ώρες μετά την άφιξή του, πετώντας άλλα 4.345 χλμ. πίσω στο Μαϊάμι, όπου προσγειώθηκε το επόμενο πρωί.
Ο Ινφαντίνο παρακολούθησε τον 24ο και τελευταίο του αγώνα για τη φάση των ομίλων στο Μαϊάμι την επόμενη ημέρα, όπου η Πορτογαλία αντιμετώπισε την Κολομβία.
Η ανάλυση δείχνει ότι συνολικά το ιδιωτικό τζετ ταξίδεψε τουλάχιστον 50.122 χλμ. και πέρασε περισσότερες από 66 ώρες στον αέρα από την έναρξη του τουρνουά έως τις 27 Ιουνίου.
Πόσο αντιστοιχεί αυτό σε εκπομπές ρύπων;
Η πτήση με ιδιωτικό τζετ είναι συνήθως ο τρόπος ταξιδιού με τη μεγαλύτερη ένταση άνθρακα - παράγει αέρια του θερμοκηπίου που θερμαίνουν την ατμόσφαιρα, οδηγώντας στην υπερθέρμανση του πλανήτη και την κλιματική αλλαγή.
Το Gulfstream G650ER, το αεροπλάνο που πιστεύεται ότι χρησιμοποιεί ο Ινφαντίνο, έχει μέσο ρυθμό κατανάλωσης καυσίμου περίπου 1.817 λίτρα ανά ώρα - που σημαίνει ότι οι μετακινήσεις του κατά τη φάση των ομίλων παρήγαγαν περίπου 516 τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2e), με βάση τους συντελεστές μετατροπής αερίων θερμοκηπίου της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το τελικό νούμερο του ισοδύναμου CO2 περιλαμβάνει εκτιμήσεις για το CO2 και άλλα αέρια που απελευθερώνονται απευθείας, και είναι προσαρμοσμένο ώστε να συμπεριλαμβάνει τις έμμεσες κλιματικές επιπτώσεις των αερομεταφορών.
Αυτές μπορούν να είναι μόνο εκτιμήσεις, επειδή δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τις ακριβείς πραγματικές εκπομπές, και οι ρυθμοί κατανάλωσης καυσίμου είναι συνήθως υψηλότεροι κατά την απογείωση και την προσγείωση.
Οι παγκόσμιες μέσες ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου για ένα άτομο είναι 6,56 τόνους CO2e, σύμφωνα με δεδομένα της ΕΕ.
Επομένως, οι μετακινήσεις του Ινφαντίνο πιστεύεται ότι παρήγαγαν σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο των δύο εβδομάδων περίπου την ποσότητα CO2e που θα μπορούσαν να παράγουν περίπου 78 άνθρωποι κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους.
Το αεροπλάνο χωράει έως και 19 άτομα και δεν είναι γνωστό πόσοι επέβαιναν σε κάθε πτήση, επομένως δεν μπορούν να αναλυθούν οι ακριβείς εκπομπές ανά επιβάτη.
Ένας εκπρόσωπος της FIFA δήλωσε στο BBC: «Ο πρόεδρος της FIFA ταξιδεύει τακτικά, μαζί με τους αρμόδιους αξιωματούχους, για επαγγελματικά θέματα και ζητήματα που σχετίζονται με το τουρνουά και προσπαθεί να επισκέπτεται τις ομοσπονδίες-μέλη της FIFA όποτε μπορεί.
«Μερικές φορές το ταξίδι οργανώνεται με εμπορικές αεροπορικές εταιρείες [συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών χαμηλού κόστους] και μερικές φορές με ιδιωτικές ναυλωμένες πτήσεις (charter), ανάλογα με το ποιο είναι πιο αποτελεσματικό και οικονομικό υπό τις εκάστοτε συνθήκες».
Το BBC ρώτησε τη FIFA αν κάποιες από τις πτήσεις προς τους αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου έγιναν με εμπορικές αεροπορικές εταιρείες, πόσα άτομα ταξιδεύουν με το τζετ της Qatar Executive και αν η FIFA αντισταθμίζει αυτές τις εκπομπές ρύπων - αλλά δεν έχει απαντήσει.
Ο Freddie Daley, ο οποίος εργάζεται για το δίκτυο δράσης για το κλίμα στον αθλητισμό Cool Down, χαρακτήρισε τη φαινομενική χρήση ιδιωτικού τζετ από τον Ινφαντίνο στο Παγκόσμιο Κύπελλο «συμπτωματική των αποτυχιών της FIFA σε θέματα περιβάλλοντος και βιωσιμότητας».
«Το γεγονός ότι ο Ινφαντίνο επιλέγει να χρησιμοποιήσει ιδιωτικό τζετ έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το επίπεδο ηγεσίας που πρέπει να δούμε στην κορυφή της FIFA σε περιβαλλοντικά ζητήματα», λέει ο Daley, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Σάσεξ.
Τα ιδιωτικά τζετ έχουν μια «εντελώς δυσανάλογη επίπτωση», λέει η Denise Auclair, ειδικός σε θέματα βιώσιμων ταξιδιών στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Μεταφορών και Περιβάλλοντος. «Είναι 5 έως 14 φορές πιο ρυπογόνα από τα εμπορικά αεροπλάνα και 50 φορές περισσότερο από τα τρένα».
Ποιες ήταν οι περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της FIFA πριν από αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο;
Η FIFA έχει δεσμευτεί να μειώσει τις εκπομπές ρύπων κατά 50% έως το 2030 και να επιτύχει μηδενικό καθαρό αποτύπωμα (net-zero) έως το 2040.
Για το φετινό τουρνουά, το διοικητικό όργανο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου έθεσε μια σειρά από περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, όπως:
- τη φιλοξενία των ομάδων ανά περιφέρειες, γεγονός που μειώνει την «εξάρτηση από ταξίδια μεγάλων αποστάσεων για σημαντικό ποσοστό των παρευρισκομένων»
- προσπάθειες για την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας με την προώθηση της χρήσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων, των δημόσιων συγκοινωνιών και της εξοικονόμησης νερού
- τη χρήση υπαρχόντων σταδίων
Ωστόσο, ακόμη και πριν δοθεί η σέντρα στον πρώτο αγώνα στις 11 Ιουνίου, υπήρχε σκεπτικισμός από ορισμένους κλιματικούς επιστήμονες δεδομένης της κλίμακας του τουρνουά.
Μια έκθεση του 2025 από τον οργανισμό Scientists for Global Responsibility (SGR) εκτιμούσε ότι το συνολικό αποτύπωμα άνθρακα αυτού του Παγκοσμίου Κυπέλλου θα μπορούσε να φτάσει τα εννέα εκατομμύρια τόνους CO2e.
Ανέφερε ότι αυτό θα ισοδυναμούσε σχεδόν με το διπλάσιο του μέσου όρου των τεσσάρων προηγούμενων Παγκοσμίων Κυπέλλων, καθιστώντας το φετινό τουρνουά το πιο ρυπογόνο που έγινε ποτέ.
Το 2023, μια ελβετική ρυθμιστική αρχή δήλωσε ότι η FIFA είχε «προβεί σε ψευδείς δηλώσεις» ισχυριζόμενη ότι το Κατάρ 2022 θα ήταν το πρώτο κλιματικά ουδέτερο Παγκόσμιο Κύπελλο στην ιστορία, χρησιμοποιώντας επενδύσεις σε πρωτοβουλίες χαμηλού άνθρακα για την αντιστάθμιση των εκπομπών.
Σε απάντηση της απόφασης, η FIFA δήλωσε ότι «έχει πλήρη επίγνωση ότι η κλιματική αλλαγή είναι μία από τις πιο πιεστικές προκλήσεις της εποχής μας και πιστεύει ότι απαιτεί από τον καθένα μας να αναλάβει άμεση και βιώσιμη δράση για το κλίμα».
Ο Ινφαντίνο παρακολούθησε και τους 64 αγώνες στο προηγούμενο Παγκόσμιο Κύπελλο στο Κατάρ, όπου τα οκτώ στάδια που χρησιμοποιήθηκαν απείχαν μεταξύ τους το πολύ περίπου μία ώρα οδικώς - αλλά το φετινό τουρνουά, που εκτείνεται σε μια ολόκληρη ήπειρο, παρουσιάζει μια πολύ διαφορετική πρόκληση.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
