Καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) προσπαθούσε να μεσολαβήσει για ένα μόνιμο τέλος στον πόλεμό του με το Ιράν -ο οποίος έχει επιβαρύνει την οικονομία των ΗΠΑ και είχε κρατήσει τις τιμές της βενζίνης πάνω από τα $4 το γαλόνι- είχε μερικά σκληρά λόγια για τον εταίρο που τον ώθησε σε αυτόν.
«Γιατί ανατινάζεις κτίρια;» ρώτησε ο Τραμπ τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου σε πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία σχετικά με τον Λίβανο, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το περιεχόμενο της κλήσης. «Σταμάτα να ανατινάζεις κτίρια».
Σε ένα άλλο τηλεφώνημα, παραπονέθηκε ότι μια παγκόσμια οικονομική ύφεση που προκλήθηκε από τον πόλεμο θα μπορούσε να τον συνδέσει στη συνείδηση του κόσμου με τον Χέρμπερτ Χούβερ και τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Η απογοήτευση του Τραμπ με τον Νετανιάχου έχει ξεχειλίσει αρκετές φορές τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ο ίδιος προσπαθεί να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν, ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει να συνεχίσει τη μάχη. Η σχέση αυτή έχει μεγάλες προεκτάσεις για μια περιοχή που βρίσκεται στο κατώφλι μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας, το μέλλον της οποίας θα μπορούσε να ανατραπεί από περαιτέρω στρατιωτικές επιθέσεις του Ισραήλ.
Διαβάστε όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Η συμφωνία με την Τεχεράνη
Σε ένα μνημόνιο συνεννόησης, η Τεχεράνη συμφώνησε σε μια ανταλλαγή: το Ιράν ανοίγει πλήρως το Στενό του Ορμούζ με αντάλλαγμα τον τερματισμό του αποκλεισμού από τις ΗΠΑ και την άδεια στην Τεχεράνη να πουλάει το πετρέλαιό της στην αγορά. Και οι δύο πλευρές άφησαν τις πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις για την αποσυναρμολόγηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν για τις επόμενες 60 ημέρες.
Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αιφνιδιάστηκαν από την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε την Πέμπτη, καθώς είχαν εκτιμήσει ότι ο Τραμπ έκλινε περισσότερο προς τα στρατιωτικά πλήγματα παρά προς μια συμφωνία, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους. Μάλιστα, οι ισραηλινές δυνάμεις βρίσκονταν σε ετοιμότητα για πιθανά πλήγματα, ανέφερε μια πηγή.
«Ντόναλντ, πώς θα το επαληθεύσεις αυτό;» ρώτησε ο Νετανιάχου σε πρόσφατο τηλεφώνημα σχετικά με τις διατάξεις για τα πυρηνικά όπλα μιας πιθανής συμφωνίας, σύμφωνα με άτομα που είχαν άμεση γνώση της συνομιλίας. Σε άλλες κλήσεις, παρέθεσε λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να εμπιστεύονται τους Ιρανούς με βάση την ιστορία.
Ο Τραμπ έχει πει στους συμβούλους του ότι κανείς δεν μπορεί να χειριστεί τον Νετανιάχου και ότι θέλει να «βομβαρδίσει τους πάντες», σύμφωνα με άτομο που άκουσε τα σχόλιά του.
«Θεωρώ ότι είναι σπουδαίος, αλλά μερικές φορές παρασύρεται», δήλωσε ο Τραμπ για τον Νετανιάχου σε πρόσφατη συνέντευξή του στη Wall Street Journal.
Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος με γνώση των τηλεφωνημάτων του Τραμπ προς τον Νετανιάχου δήλωσε ότι αυτά συνήθως περιλάμβαναν τον Ισραηλινό ηγέτη να επιχειρηματολογεί υπέρ περαιτέρω στρατιωτικής δράσης, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ είχε κουραστεί από αυτό.
«Ο Μπίμπι λέει στον πρόεδρο γιατί πρέπει να ανατινάξει κάτι, γιατί οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες ξέρουν πώς να το κάνουν και πότε να το κάνουν, και ο πρόεδρος ακούει», είπε η πηγή. «Οι κλήσεις είναι συνήθως οι ίδιες».
Καθώς ο Τραμπ μιλούσε για την ανάγκη να ανοίξει ξανά το στενό, ο Νετανιάχου τον ενθάρρυνε να περιμένει μέχρι να εξαντληθούν οι Ιρανοί και να συνεχίσει να τους πιέζει.
Πολιτικές ισορροπίες και προσωπικές κόντρες
Αφού έμαθε την περασμένη εβδομάδα ότι ο Τραμπ σκόπευε να υπογράψει συμφωνία παραμερίζοντας το Ισραήλ, ο Νετανιάχου ζήτησε κατεπείγουσα συνάντηση μαζί του, δήλωσε άνθρωπος που γνωρίζει το θέμα. Στους Ισραηλινούς αξιωματούχους παρουσιάστηκε ένα προσχέδιο της συμφωνίας λίγες ημέρες αργότερα.
Την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε στη συνέντευξή του ότι η συμφωνία θα άρεσε στους Ισραηλινούς, παρόλο που εκείνοι έστελναν αντίθετα μηνύματα και δεν την είχαν δει ακόμα. Είπε ότι η σχέση είχε σαφή όρια και ότι ο Νετανιάχου «ζητάει άδεια» - μια δημόσια ταπείνωση για τον Ισραηλινό ηγέτη.
«Μας αποκαλεί "μεγάλο" και ο ίδιος είναι ο "μικρός"», είπε ο Τραμπ.
Η κυκλοθυμική φύση της σχέσης τους έχει οδηγήσει μερικές φορές σε εσωτερικές διαφωνίες, με τον Νετανιάχου να επιζητά τακτικά την έγκριση του Τραμπ, αλλά μερικές φορές να πλήττει στόχους πρώτα, δήλωσαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι.
«Ο Μπίμπι είναι τρομοκρατημένος ότι ο Τραμπ θα του γυρίσει την πλάτη, αλλά βλέπει επίσης τον Τραμπ ως έναν τύπο που μπορεί να πειστεί για τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης μιας επίθεσης στο Ιράν», δήλωσε ο Νέιθαν Σακς, ανώτερος συνεργάτης στο Middle East Institute, χρησιμοποιώντας το υποκοριστικό του Νετανιάχου.
Ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει επίσης μια δύσκολη εκλογική αναμέτρηση το φθινόπωρο, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι αδυνατεί να εξασφαλίσει κυβερνητική πλειοψηφία. Ο Τραμπ είχε σπεύσει στο παρελθόν να τον βοηθήσει, ζητώντας να του αποδοθεί χάρη για τη συνεχιζόμενη δίκη του για διαφθορά, με τους οικείους του Νετανιάχου να ελπίζουν ότι θα μπορούσε επίσης να του δώσει μια ώθηση στην προεκλογική εκστρατεία. Αυτό τώρα φαίνεται απίθανο.
«Αναρωτιέμαι αν ο Μπίμπι θέλει καν να συνεχίσει», δήλωσε ο Τραμπ στο ABC News νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αναγκάζοντας τον Ισραηλινό ηγέτη να δηλώσει ότι παραμένει υποψήφιος στις επερχόμενες εκλογές.
Όταν του ζητήθηκε σχόλιο, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει μια εξαιρετική συνεργασία με τον Νετανιάχου και το Ισραήλ, αλλά πρόσθεσε: «Καμία χώρα ή ηγέτης δεν πιέζει τον πρόεδρο Τραμπ να κάνει οτιδήποτε».
«Δεν υπήρξαν ποτέ κολλητοί»
Ο Τραμπ είχε θυμώσει με τον Νετανιάχου επειδή συνεχάρη τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν για τη νίκη του στις εκλογές του 2020, αλλά όταν επέστρεψε στα καθήκοντά του, οι δύο άνδρες αποκατέστησαν τη σχέση τους. «Πώς είναι ο φίλος μου ο Μπίμπι;» ρώτησε έναν Ισραηλινό επισκέπτη στις αρχές του 2025.
Οι δύο άνδρες δεν υπήρξαν ποτέ κολλητοί φίλοι ούτε έπαιζαν μαζί γκολφ. Σε συνέντευξή του στη Journal στα τέλη του 2025, ο Τραμπ δήλωσε ότι η σχέση τους ήταν κατά κάποιο τρόπο συμβιωτική. «Ο Μπίμπι είναι δύσκολος άνθρωπος, αλλά το ίδιο είμαι κι εγώ», είχε πει.
Όσοι παρακολουθούν εδώ και καιρό τον Νετανιάχου λένε ότι δεν φημίζεται για εγκάρδιες φιλίες, καθώς εμπιστεύεται ελάχιστους ανθρώπους γύρω του. «Είναι ένας πολύ καχύποπτος άνθρωπος», δήλωσε ο Σακς.
Ο Νετανιάχου έχει συναντηθεί με τον Τραμπ τουλάχιστον επτά φορές κατά τη διάρκεια αυτής της θητείας, πέρα από τα συχνά τηλεφωνήματα, και έχει προσπαθήσει να δείξει δημόσια ότι η σχέση του με τον Τραμπ είναι ισχυρή.
Στους συνεργάτες του Νετανιάχου δόθηκε εντολή να επικεντρώσουν τα μηνύματα και τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη στενή σχέση των δύο ανδρών. Μια ανάρτηση το 2025 έδειχνε τους δύο ηγέτες να πιλοτάρουν μαζί ένα βομβαρδιστικό B-2. Μια φωτογραφία που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη (AI) αφαίρεσε τον πρόεδρο του Ισραήλ, ώστε να εμφανίζονται δίπλα-δίπλα μόνο ο Νετανιάχου και ο Τραμπ.
Κορυφαίοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι συνεργάστηκαν με οποιονδήποτε βρισκόταν στο περιβάλλον του Τραμπ, ενώ η χώρα προσέλαβε μέχρι και μια εταιρεία επιρροής στα social media που διευθύνεται από τον Μπραντ Παρσκέιλ, τον πρώην διευθυντή της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ.
Διαφορετικοί στόχοι
Καθώς ο πόλεμος εξελισσόταν, ο Τραμπ άρχισε να αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό κάποιους από τους ισχυρισμούς του Νετανιάχου και απέρριψε το σχέδιό του για μια κουρδική εισβολή στο Ιράν με σκοπό την ανατροπή του καθεστώτος, δήλωσαν Ισραηλινοί αξιωματούχοι.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τασσόταν σταθερά κατά μιας συμφωνίας με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, επιμένοντας ότι το καθεστώς θα έτρεχε κρυφά να αποκτήσει βόμβα. Ο Τραμπ, ωστόσο, είπε στους Ισραηλινούς ηγέτες και στους συμβούλους του ότι ήθελε να λύσει το πρόβλημα διπλωματικά και όχι μόνο με τη βία. Είπε στον Νετανιάχου ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα ήταν «ακλόνητη».
Στη συνέντευξή του, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Νετανιάχου είχε διαφορετικούς στόχους σε ορισμένες πτυχές, επειδή η χώρα του βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο Ιράν.
Μετά τα τηλεφωνήματα τώρα, ο Τραμπ συχνά ρωτά άλλους στην κυβέρνησή του αν ο Νετανιάχου είναι ακριβής σε όσα λέει, κάτι που δεν συνήθιζε να κάνει στο παρελθόν, δήλωσε ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος.
Αυτό που φαίνεται να έχει εκνευρίσει περισσότερο τον Τραμπ είναι ότι το Ισραήλ συνεχίζει να βομβαρδίζει τον Λίβανο παρά την κατάπαυση του πυρός, δήλωσαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Σε κάποιο σημείο, ο Τραμπ έφερε Ισραηλινούς και Λιβανέζους αξιωματούχους στο Οβάλ Γραφείο και προσπάθησε να μεσολαβήσει ο ίδιος για μια συμφωνία, σύμφωνα με άτομα που ήταν παρόντα. Η πρώτη σύγκρουση ήρθε αφού ο Τραμπ είπε σε άλλους ότι του έδειξαν φωτογραφίες χριστιανών που βομβαρδίζονταν εκεί.
Σε μια άλλη κλήση για τον Λίβανο αυτόν τον μήνα, οι λεπτομέρειες της οποίας είχαν αναφερθεί προηγουμένως από το Axios, αποκάλεσε τον Νετανιάχου «γ@μημέν@ τρελό» και του είπε ότι θα βρισκόταν στη φυλακή χωρίς την υποστήριξή του.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
