Για 18 μήνες, η ουκρανική υπηρεσία εσωτερικής ασφαλείας σχεδίαζε μια τολμηρή επίθεση σε απομακρυσμένα ρωσικά στρατιωτικά αεροδρόμια, περνώντας αρχικά απαρατήρητα drones στη Ρωσία και στη συνέχεια τοποθετώντας τα κοντά σε βασικούς στρατιωτικούς διαδρόμους.
Την Κυριακή, λίγο πριν από έναν νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών, ξεκίνησε η επιχείρηση: Κοντά σε τέσσερις ρωσικές στρατιωτικές βάσεις, αφαιρούμενες οροφές από τροχόσπιτα και πρόχειρες κατασκευές, φορτωμένες σε νταλίκες, άνοιξαν με τηλεχειρισμό. Οπλισμένα ουκρανικά drones που ήταν κρυμμένα στο εσωτερικό τους πέταξαν προς τα πάνω και επιτέθηκαν σε στρατιωτικά αεροσκάφη παρατεταγμένα στους διαδρόμους, τυλίγοντας πολλά από αυτά στις φλόγες.
Αυτή η τολμηρή επίθεση, η οποία, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, κατέστρεψε τουλάχιστον 13 ρωσικά αεροσκάφη και προκάλεσε ζημιές σε δεκάδες άλλα, αιφνιδίασε τη Μόσχα και μείωσε ακαριαία τη δυνατότητά της να εξαπολύσει πυρηνική ή πυραυλική επίθεση κατά της Ουκρανίας ή άλλων χωρών. Παράλληλα, αποτέλεσε κρίσιμη υπενθύμιση στη Μόσχα και στους Δυτικούς εταίρους της Ουκρανίας ότι το Κίεβο διατηρεί ακόμη την ικανότητα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες της Ρωσίας και να διαταράσσει τα πολεμικά της σχέδια, παρά την αριθμητική και εξοπλιστική υπεροχή του αντιπάλου.
Η Ουκρανία δήλωσε ότι στα αεροσκάφη που καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημιές, μερικά εκ των οποίων είχαν πυρηνική ικανότητα, περιλαμβάνονταν τα A-50, Tu-95, Tu-22 M3 και Tu-160, αεροσκάφη που, σύμφωνα με το Κίεβο, η Ρωσία χρησιμοποιούσε σχεδόν κάθε βράδυ για βομβαρδισμούς στην Ουκρανία.
Πολλές λεπτομέρειες για το πώς σχεδιάστηκε η επίθεση παραμένουν άγνωστες, ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί πόσα από τα ρωσικά αεροσκάφη ήταν επιχειρησιακά κατά την ώρα της επίθεσης.
Βίντεο και αντιδράσεις που δημοσιεύθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν πως στη Ρωσία οι επιθέσεις με drones προκάλεσαν πανικό, σύγχυση και στη συνέχεια, οργή από φιλοπολεμικούς σχολιαστές. Οι κυβερνήτες αρκετών περιφερειών —ακόμη και από τη Σιβηρία— επιβεβαίωσαν τις επιθέσεις, ενώ πολίτες κατέγραψαν καπνούς να υψώνονται πάνω από τις στρατιωτικές βάσεις, εκφράζοντας την έκπληξή τους για όσα έβλεπαν. Σύντομα, φιλοκυβερνητικοί στρατιωτικοί μπλόγκερ βάφτισαν την επίθεση «το Περλ Χάρμπορ της Ρωσίας».
Σε βίντεο που δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν ανεξάρτητα από την Washington Post, φαίνεται ότι κάτοικοι περιοχών γύρω από τις βάσεις κατέγραφαν drones να πετούν χαμηλά και στήλες μαύρου καπνού να υψώνονται στον ορίζοντα. Σε ένα από αυτά, μια γυναίκα παρακολουθεί ένα drone να κατευθύνεται προς μια φλεγόμενη βάση, ενώ οι γείτονές της σχολιάζουν ότι είναι το ενδέκατο που περνά. Σε άλλο βίντεο, ένας άνδρας κατέγραψε drones να εκτοξεύονται από το πίσω μέρος ενός φορτηγού σταθμευμένου στην άκρη του δρόμου.
Ακούγονται ριπές πυροβολισμών στο παρασκήνιο, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας προσπαθούν να καταρρίψουν τα drones. Σε άλλο στιγμιότυπο, ένας νεαρός στρατιώτης, που φαίνεται να υπηρετεί σε άλλη βάση, τραβάει βίντεο με αεροσκάφη που καίγονται. Αντικρίζοντας την κάμερα, περιγράφει τη σκηνή χρησιμοποιώντας υβριστικό λεξιλόγιο. Ο εξοργισμένος Ρώσος προπαγανδιστής Βλαντίμιρ Σολοβιόφ απαίτησε στη συνέχεια να εκτελεστεί ο στρατιώτης και τον αποκάλεσε «κάθαρμα».
Την ίδια ώρα, στο Κίεβο, η SBU, η ουκρανική υπηρεσία ασφαλείας που σχεδίασε τα τολμηρά χτυπήματα, ανέλαβε δημόσια την ευθύνη, αποκαλύπτοντας ότι η επιχείρηση είχε την κωδική ονομασία «Ιστός Αράχνης». Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανάρτησε αμέσως φωτογραφίες στις οποίες αγκαλιάζει τον επικεφαλής της υπηρεσίας, αντιστράτηγο Βασίλ Μαλιούκ, για να τον συγχαρεί.
«Ο εχθρός πίστευε ότι μπορούσε να βομβαρδίζει την Ουκρανία και να σκοτώνει Ουκρανούς ατιμώρητα και επ’ αόριστον», δήλωσε τη Δευτέρα ο επικεφαλής της SBU, Βασίλ Μαλιούκ. «Αλλά δεν είναι έτσι. Θα απαντήσουμε στην τρομοκρατία της Ρωσίας και θα καταστρέψουμε τον εχθρό παντού».
Στην Ουκρανία, η επιτυχία της επίθεσης έφερε μια πολυπόθητη δόση αισιοδοξίας σε μια κοινωνία που έχει εξαντληθεί μετά από περισσότερα από τρία χρόνια ολοκληρωτικού πολέμου και πιέζεται, κατά πολλούς άδικα, από τις ΗΠΑ να αποδεχθεί τα ρωσικά αιτήματα ακόμη και χωρίς επαρκείς εγγυήσεις ασφάλειας.
«Η επιχείρηση αυτή αλλάζει πλήρως την αντίληψη της πραγματικότητας – τόσο μέσα στη Ρωσία όσο και διεθνώς. Οι εχθροί μας είναι πλέον αναγκασμένοι να αναγνωρίσουν ότι οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν να διεισδύσουν ακόμη και στα πιο ασφαλή σημεία», δήλωσε ο Ουκρανός βουλευτής Ρομάν Κοστένκο, γραμματέας της κοινοβουλευτικής επιτροπής εθνικής ασφάλειας. «Όταν ο εχθρός χάνει δεκάδες στρατηγικά βομβαρδιστικά, δεν πρόκειται απλώς για τεχνική απώλεια, είναι πλήγμα στην ικανότητά του να εκβιάζει τον κόσμο με πυραυλικές επιθέσεις».
Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Ολεξίι Ρέζνικοφ, υπενθύμισε ότι η Ουκρανία είχε παραδώσει τα δικά της στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu στη Ρωσία στο πλαίσιο της συμφωνίας του 1996, με την οποία εγκατέλειψε τα πυρηνικά της όπλα σε αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας από διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας.
«Την 1η Ιουνίου 2025, η Ουκρανία ξεκίνησε να αποσύρει αυτά ακριβώς τα αεροσκάφη από τον εγγυητή του μνημονίου, ο οποίος τα χρησιμοποίησε ξεδιάντροπα εναντίον Ουκρανών πολιτών», είπε, χαρακτηρίζοντας την επίθεση της Κυριακής ως «ένα ιδιότυπο είδος στρατιωτικών-νομικών κυρώσεων».
Ένας πρώην Ουκρανός αξιωματούχος, που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, δήλωσε πως η επίθεση «ενέπνευσε την ουκρανική κοινωνία και τους στρατιώτες», αν και εξέφρασε τον φόβο ότι μπορεί να ενισχύσει τις αντιστάσεις απέναντι σε οποιονδήποτε συμβιβασμό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πραγματική κατάπαυση του πυρός.
«Δεν είναι πιθανό να συμβιβαστούμε στο άμεσο μέλλον. Κι όμως, κάποια μορφή συμβιβασμού μοιάζει να είναι ο μόνος τρόπος να σταματήσει ή έστω να παγώσει ο πόλεμος», δήλωσε ο πρώην Ουκρανός αξιωματούχος. Ωστόσο, πρόσθεσε, η επίθεση βελτίωσε θεαματικά τη φήμη της SBU και «αξίζει να καταγραφεί στα βιβλία της Ιστορίας».
Την ίδια στιγμή, οι Ρώσοι αξιωματούχοι και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης τήρησαν αξιοσημείωτη σιγή για τις επιθέσεις της Κυριακής.
Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο «Αgentsvo», τα κρατικά κανάλια Channel One και Rossiya 1 αφιέρωσαν μόλις 40 δευτερόλεπτα στο πρωτοφανές πλήγμα κατά των απομακρυσμένων ρωσικών αεροπορικών βάσεων. Ως το πρωί της Δευτέρας, η είδηση είχε εξαφανιστεί από τα δελτία.
«Το πιο έξυπνο που θα μπορούσε να κάνει τώρα ο Πούτιν είναι να μην απαντήσει άμεσα», έγραψε ο Ρώσος πολιτικός επιστήμονας Βλαντιμίρ Παστούχοφ, με έδρα το Λονδίνο. «Η καλύτερη απάντηση του Πούτιν είναι να καθυστερήσει, κάτι στο οποίο είναι καλός».
«Ο Πούτιν δεν έχει πολλές εντυπωσιακές ‘καλές’ κινήσεις στη διάθεσή του αυτή τη στιγμή», συνέχισε. «Η Ουκρανία δεν διαθέτει παρόμοιες στρατηγικές εγκαταστάσεις που θα μπορούσαν να καταστραφούν χωρίς φρικτές απώλειες αμάχων και τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή… που θα τραυμάτιζαν ακόμη περισσότερο την ήδη εύθραυστη εικόνα του Τραμπ».
Ο φιλοκυβερνητικός Ρώσος στρατιωτικός μπλόγκερ Μιχαήλ Ζβιντσούκ, διαχειριστής του καναλιού Rybar στο Telegram, ανέφερε ότι η επίθεση θα προκαλέσει σημαντική «ηθική και ψυχολογική ζημιά» και πως η ουκρανική επιχείρηση στόχευε όχι μόνο στην αξιοποίηση κενών στην άμυνα, αλλά και στη «δημιουργία τεράστιας έντασης» στην κοινωνία και στην απαξίωση των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας.
Εάν η Ουκρανία μπορεί να πλήξει αεροπορικές βάσεις, είπε, τότε ενδεχομένως να μπορεί να χτυπήσει και αυτοκινητοδρόμους ή βασικές γραμμές ανεφοδιασμού, προκαλώντας πανικό.
«Αναμφίβολα, από την άποψη της υπονόμευσης του ρωσικού στρατιωτικού δυναμικού, πρόκειται για μια εξαιρετικά δυσάρεστη υπόθεση, ειδικά υπό το πρίσμα της απώλειας του Tu-95MS», πρόσθεσε, αναφερόμενος στο βασικό στρατηγικό βομβαρδιστικό της Ρωσίας με πυρηνική δυνατότητα.
Ρώσοι αντιφρονούντες, από την πλευρά τους, εξήραν στο διαδίκτυο την «εκπληκτική» και «τρελή» επιχείρηση της Ουκρανίας.
«Όλοι λένε πως ο μόνος τρόπος να διαπραγματευτείς με τον Πούτιν είναι από θέση ισχύος. Ε, λοιπόν, ορίστε», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Ρώσος πολιτικός της αντιπολίτευσης και πρώην πολιτικός κρατούμενος Ιλία Γιασίν.
Ο Γιάν Ματβέγιεφ, στρατιωτικός αναλυτής του Ιδρύματος Καταπολέμησης της Διαφθοράς του Ναβάλνι, χαρακτήρισε την επίθεση «άμεσο και εξαιρετικά ευαίσθητο πλήγμα στη ρωσική πυρηνική τριάδα», σημειώνοντας πως κατέστρεψε «σπάνια και πανάκριβα βομβαρδιστικά».
«Το σημαντικότερο είναι ότι περιόρισε τη δυνατότητα της ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας να χτυπά ουκρανικές πόλεις», έγραψε ο Ματβέγιεφ στο Telegram.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.