Του Νικόλα Μπάρδη
Η Λότζια (Loggia) είναι το κτίριο όπου σήμερα στεγάζεται το Δημαρχείο του Δήμου Ηρακλείου. Βρίσκεται επί της 25ης Αυγούστου, λίγο βορειότερα από την Πλατεία των Λιονταριών, στο κέντρο της πόλης, όπως μας εξηγεί το επεισόδιο του «Όπου υπάρχει Ελλάδα». Την εποχή της Ενετοκρατίας το κτίριο ήταν χώρος συγκέντρωσης ευγενών και αρχόντων, όπου συζητούσαν για διάφορα θέματα οικονομικά, εμπορικά και πολιτικά που απασχολούσαν το Ηράκλειο. Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά ενετικά μνημεία της πόλης και φιγουράρει στο Instagram ως ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα μέρη του Ηρακλείου, με λήψεις από διάφορες οπτικές γωνίες. Ο λόγος, άλλωστε, προφανής…
Το κτίριο της Λότζια βρίσκεται απέναντι από την εξίσου ιστορική Κρήνη Μοροζίνι και μαζί δίνουν άλλο χρώμα στο σύγχρονο αστικό τοπίο. Πρόκειται για εξαίρετο δείγμα παλλαντιανής αρχιτεκτονικής, ορθογωνίου σχήματος, με διαστάσεις 28μ. επί 11μ. Είναι διώροφο κτίσμα με κίονες δωρικού ρυθμού στο ισόγειο και κίονες ιωνικού ρυθμού στον πρώτο όροφο. Στο ισόγειο συναντούμε ένα διάζωμα, το οποίο είναι διακοσμημένο με τρίγλυφα και μετόπες με ανάγλυφες παραστάσεις, ενώ στη δυτική πλευρά υπάρχουν επτά τόξα, με το κεντρικό να χρησιμοποιείται ως είσοδος. Συχνά αναφέρεται, ότι το κτίριο «μιμείται» την Basilica Palladiana στη Βιτσέντσα.
Η Λότζια του Ηρακλείου χτίστηκε περί το 1628 από τον Φραγκίσκο Μοροζίνι. Ήταν το κεντρικό κτίριο της πόλης, όπου λάμβαναν χώρα συναντήσεις πολιτικών και άλλων επιφανών πολιτών κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας, ενώ λειτουργούσε και ως Λέσχη Ευγενών. Μετά την άλωση της πόλης από τους Τούρκους το κτίριο μετατράπηκε σε έδρα του ανώτατου οικονομικού υπαλλήλου, του Τεφτερδάρη και του Γραμματικού της Πόρτας, και ενώθηκε με τη διπλανή Αρμερία, στην οποία φυλασσόταν ο οπλισμός των Ενετών. Τότε το συγκρότημα ονομάστηκε Τσαπενές ή Τσεπανές, ενώ ένα μέρος της τοξοστοιχίας χτίστηκε. Τα χρόνια που ακολούθησαν το κτίσμα αμελήθηκε, ενώ υπέστη μεγάλες φθορές από τον ισχυρό σεισμό του 1856, που ισοπέδωσε κυριολεκτικά την πόλη του Ηρακλείου και προκάλεσε περί τους 2.500 θανάτους.
Μετά από σχετική απόφαση της Κρητικής Πολιτείας οι εργασίες ανακαίνισης ξεκίνησαν το 1900, αλλά έμειναν ημιτελείς, διότι το κτίριο κρίθηκε μη ασφαλές. Το 1904 θεωρήθηκε ετοιμόρροπο και άρχισε η κατεδάφιση του πρώτου ορόφου, παρά τις έντονες αντιδράσεις της αρχαιολογικής υπηρεσίας. Η κατεδάφιση έγινε βιαστικά, με εντολή να πραγματοποιηθεί εντός 48 ωρών, ενώ το υλικό που αφαιρέθηκε δεν φυλάχτηκε. Τον επόμενο χρόνο, και συγκεκριμένα στις 5 Οκτωβρίου 1905, παραδόθηκε στο Δήμο για τη στέγαση των υπηρεσιών του. Μία δεκαετία αργότερα, το 1915, ξεκίνησε και επίσημα η αναστήλωσή του, υπό την επιμέλεια του Μαξιμίλιαν Ονγκάρο, που ήταν έφορος των καλλιτεχνικών μνημείων της Βενετίας.
Με το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ενώ το κτίριο είχε υποστεί νέες φθορές στο ισόγειο, άρχισαν και πάλι οι εργασίες ανοικοδόμησης, οι οποίες ολοκληρώθηκαν το 1980, οπότε και πήρε τη σημερινή του μορφή. Μάλιστα, το 1987 διακρίθηκε με το πρώτο βραβείο Europa Nostra, ως το πιο καλά αναπαλαιωμένο και συντηρημένο Ευρωπαϊκό Μνημείο της χρονιάς! Σήμερα στο εσωτερικό του φιλοξενεί το Δημαρχείο της πόλης του Ηρακλείου, διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες, καθώς και μία αίθουσα για τις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Από το 1628 μέχρι και σήμερα η Λότζια αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης και βρισκόταν πάντα στο επίκεντρο των εξελίξεων, ενώ παρά τις μεγάλες φθορές που υπέστη, αναστηλώθηκε και βρήκε τελικά τη θέση που της αξίζει στη σύγχρονη πόλη του Ηρακλείου. Οι επισκέπτες της πόλης που διασχίζουν την 25η Αυγούστου κάνουν πάντα μία στάση, για να θαυμάσουν αυτό το ιδιαίτερο αρχιτεκτόνημα, που «κουβαλάει» ένα μεγάλο μέρος από την πλούσια ιστορία του Ηρακλείου και αντανακλά φως, ομορφιά και κομψότητα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
