Μια χειραψία στην Άγκυρα (δεν φτάνει)
Η επιστολή των Δημοκρατικών βουλευτών για τα F-35 την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ σκεφτόταν τον… φίλο του Ερντογάν στην Άγκυρα, δεν είναι το επιστέγασμα, αλλά μόνο ένας κρίκος στην αλυσίδα των -δικομματικών- προσκηνιακών και παρασκηνιακών προσπαθειών στο Κογκρέσο για το «μπλόκο» στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών.
Οι Δημοκρατικοί βουλευτές ζητούν από την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων το αυτονόητο: να ασκήσει τις εξουσίες που προβλέπει η ίδια η νομοθεσία, εφόσον η κυβέρνηση Τραμπ επιμείνει στην πώληση ή μεταβίβαση των αμερικανικών μαχητικών στη γείτονα.
«Το Κογκρέσο απαγόρευσε τις πωλήσεις F-35 στην Τουρκία για διάφορους λόγους: τους S-400, την παράνομη κατοχή της Κύπρου και τις απειλές κατά της Ελλάδας, για να αναφέρω μερικούς. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί απλώς να παραβλέψει αυτές τις ενέργειες με μια χειραψία στην Άγκυρα» ήταν το μήνυμα που έστειλε η ομογενής βουλευτής των Δημοκρατικών (Κωνστα)ντίνα Τάιτους. Για το θέμα παρενέβη και ο τέως αντιπρόεδρος του Τραμπ Μάικ Πενς, ενώ το ισραηλινό λόμπι και η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Αμερικής (ANCA) έχουν επίσης δραστηριοποιηθεί.
Η χειραψία στη χώρα μας είναι συχνά σημάδι επισφράγισης μιας «συμφωνίας κυρίων». Δεν χρειάζονται υπογραφές και δικηγόροι, μια χειραψία είναι υπεραρκετή. Όμως στον ανελέητο κόσμο των business από τον οποίο προέρχεται ο Τραμπ μια χειραψία δεν λέει τίποτα, είναι απλώς μέρος ενός άτυπου πρωτοκόλλου είναι… business as usual. Ειδικά για τον απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο που το πρωί θέλει deal με το Ιράν και το βράδυ το βομβαρδίζει, οι θερμές χειραψίες και οι εναγκαλισμοί της Άγκυρας μπορεί να σημαίνουν πολλά, μπορεί να μη σημαίνουν κι απολύτως τίποτε ακόμη και αν κάνεις δεν παρενέβαινε...
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ήταν σαφής: «Η άρση του νόμου CAATSA δεν φτάνει». Όπως και να ‘χει, έχουν γνώση οι φύλακες.
Ψύχραιμη η Αθήνα
Και αν στην Ουάσιγκτον η μάχη δίνεται στους διαδρόμους του Κογκρέσου, στην Αθήνα το βλέμμα είναι στραμμένο στις επόμενες κινήσεις. Με ψυχραιμία, αλλά χωρίς να αγνοεί ότι το παιχνίδι των ισορροπιών στην περιοχή παραμένει ανοιχτό, η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η συζήτηση γύρω από τα F-35 δεν αποτελεί αιφνίδια εξέλιξη, αλλά συνέχεια μιας διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μήνες.
Στο διπλωματικό επιτελείο εκτιμούν ότι οι σχετικές διεργασίες είχαν ξεκινήσει σχεδόν από την επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο και ότι η Αθήνα έχει παρακολουθήσει στενά την πορεία τους, έχοντας σε αρκετές περιπτώσεις απευθείας ενημέρωση από αμερικανικής πλευράς.
Η βασική εκτίμηση της ελληνικής πλευράς είναι ότι ακόμη και μια πιθανή διευθέτηση στο ζήτημα των κυρώσεων CAATSA δεν οδηγεί αυτόματα την Τουρκία πίσω στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς. Το επόμενο βήμα απαιτεί ξεχωριστή διαδικασία και κυρίως τη σύμφωνη γνώμη του αμερικανικού Κογκρέσου, ένα σημείο που η Αθήνα θεωρεί καθοριστικό.
Παράλληλα, δεν διαφεύγει από τους αναλυτές ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να αναζητήσει μια φόρμουλα σταδιακής επαναπροσέγγισης της Άγκυρας με το πρόγραμμα των F-35, χωρίς απαραίτητα μια άμεση και απόλυτη λύση στο ζήτημα των ρωσικών S-400. Ένα τέτοιο σενάριο, ωστόσο, θα απαιτούσε λεπτούς χειρισμούς στην Ουάσιγκτον.
Η γραμμή παραμένει σταθερή: η Ελλάδα δεν σχολιάζει τις διμερείς συνομιλίες ΗΠΑ – Τουρκίας, αλλά υπογραμμίζει τη δική της θέση. Δηλαδή ότι σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική από το 2019, όταν η Αθήνα ήταν εκτός προγράμματος F-35 και εκσυγχρονισμού των F-16, ενώ η Άγκυρα βρισκόταν εντός του προγράμματος.
Σήμερα η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει την απόκτηση 20 F-35 με δυνατότητα επέκτασης στα 40 αεροσκάφη, ενώ προχωρά και η αναβάθμιση 83 F-16 σε διαμόρφωση Viper. Το επιχείρημα που προβάλλει η Αθήνα είναι ότι η αεροπορική ισορροπία έχει ήδη μεταβληθεί υπέρ της, ανεξάρτητα από το τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον.
Ένα ακόμη χαρτί που αξιοποιεί η ελληνική πλευρά είναι αυτό των αμυντικών δαπανών. Η Αθήνα επισημαίνει ότι βρίσκεται ήδη ανάμεσα στις χώρες του ΝΑΤΟ που έχουν πετύχει τους νέους στόχους για τις αμυντικές επενδύσεις, μετατρέποντας τις αυξημένες δαπάνες σε διπλωματικό κεφάλαιο.
Το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει είναι ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς έναν σύμμαχο που ζητά εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά μια χώρα που επενδύει σημαντικά στην άμυνά της και στη συνοχή της Συμμαχίας.
Στο παρασκήνιο, πάντως, η Αθήνα γνωρίζει ότι η συζήτηση για τα F-35 αφορά κάτι περισσότερο από ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα. Αφορά τις ισορροπίες εντός ΝΑΤΟ, τη σχέση Ουάσιγκτον – Άγκυρας και τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ επιλέγουν να διαχειριστούν έναν σύμμαχο που τα τελευταία χρόνια έχει κινηθεί αρκετές φορές σε διαφορετική γραμμή από την αμερικανική πολιτική.
Γι’ αυτό και η ελληνική επιλογή είναι η ψυχραιμία: παρακολούθηση των εξελίξεων, διατήρηση ανοικτών διαύλων με την Ουάσιγκτον και ανάδειξη του δικού της αποτυπώματος ως αξιόπιστου συμμάχου.
«Διπλωματικό» το μενού του Ταγίπ στους ηγέτες του ΝΑΤΟ
Βέβαια, μια Σύνοδος Κορυφής δεν είναι μόνο αποφάσεις, συσκέψεις και δύσκολες ισορροπίες. Είναι και το σκηνικό που στήνεται γύρω από αυτές. Και η Άγκυρα φρόντισε να στείλει το δικό της μήνυμα ακόμη και στο τραπέζι των ηγετών.
Η τουρκική κουζίνα είχε τον δικό της ρόλο στο παρασκήνιο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, καθώς το επίσημο δείπνο που παρέθεσε η τουρκική προεδρία στους ηγέτες ήταν σχεδιασμένο ως μια μικρή γαστρονομική «περιήγηση» στη χώρα.
Το μενού κινήθηκε στη λογική της ανάδειξης παραδοσιακών γεύσεων και τοπικών προϊόντων από διαφορετικές περιοχές της Τουρκίας. Η αρχή έγινε με πίτα από πέτρινο φούρνο, συνοδευόμενη από βούτυρο Τραπεζούντας και μέλι κηρήθρας από το Χιζάν, ενώ στο τραπέζι βρέθηκαν σοταρισμένα λαχανικά με ελαιόλαδο και καβουρδισμένο γιαούρτι από το Ντενιζλί.
Το πιο χαρακτηριστικό πιάτο της βραδιάς ήταν τα μαντί, τα παραδοσιακά τουρκικά ζυμαρικά που θυμίζουν μικρά ραβιόλι, τα οποία σερβιρίστηκαν με καμένο γιαούρτι Ντενιζλί και καπνιστό πελτέ ντομάτας από το Άγιας.
Για το κυρίως πιάτο οι προσκεκλημένοι είχαν την επιλογή ανάμεσα σε ψάρι και κρέας: λαβράκι με ταραμά, αγκινάρα από την Ούρλα με άρωμα μαστίχας και αμπελόφυλλα από το Τοκάτ ή σιγομαγειρεμένα μοσχαρίσια παϊδάκια με βούτυρο Τραπεζούντας, ψητή μελιτζάνα και πιλάφι με μανιτάρια.
Το δείπνο έκλεισε με το Sütlü Nuriye, τον γνωστό «μπακλαβά με γάλα», συνοδευόμενο από αφρό φιστικιού, παγωτό από το Μαράς και περγαμόντο.
Πέρα από τις γεύσεις, το μενού είχε και τον δικό του συμβολισμό: μια προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει στους ηγέτες του ΝΑΤΟ μια εικόνα Τουρκίας με βαθιά γαστρονομική παράδοση, από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη νοτιοανατολική Ανατολία.
Γιατί στις μεγάλες συνόδους, εκτός από τα διπλωματικά πιάτα, υπάρχουν πάντα και τα... κυριολεκτικά.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
