Berlinale: Αφγανιστάν, Αντισημιτισμός και Άντερσον

Η 76η Berlinale ξεκινά στις 12 Φεβρουαρίου στη γερμανική πρωτεύουσα. Πρόεδρος της Διεθνούς Κριτικής Επιτροπής, ο Γερμανός σκηνοθέτης Βιμ Βέντερς. Ματιά στην ελληνική παρουσία.Ο πάγος παραμένει στους δρόμους του Βερολίνου και οι θερμοκρασίες σταθερά κάτω από το μηδέν. Τις επόμενες μέρες ετοιμάζονται να κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτες αφίσες της Berlinale σε στάσεις και προσόψεις κτηρίων - η κλασική υπενθύμιση στη γερμανική πρωτεύουσα ότι το ιστορικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου πλησιάζει.

Στο Αφγανιστάν «δεν υπάρχουν καλοί άντρες»

Η αυλαία ανοίγει στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου στις 12 Φεβρουαρίου με την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας «No Good Men». Είναι η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της βραβευμένης Αφγανής σκηνοθέτιδας Σαρμπανού Σαντάτ στο Berlinale Palast στη διάσημη Πότσνταμερ Πλατς της γερμανικής πρωτεύουσας.

Η ταινία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και αφηγείται την ιστορία της Ναρού, της μοναδικής γυναίκας οπερατέρ στο κανάλι Kabul TV, η οποία θεωρεί βέβαιο ότι στο Αφγανιστάν δεν υπάρχουν καλοί άντρες. Όταν, λίγο πριν από την επιστροφή των Ταλιμπάν, αναλαμβάνει μια αποστολή μαζί με τον δημοσιογράφο Κβοντράτ, μια σειρά απρόβλεπτων γεγονότων έρχεται να κλονίσει τα πιστεύω της.

Η διευθύντρια του φεστιβάλ, Τρίσα Τατλ, επισημαίνει ότι το μεγάλο ρίσκο που ανέλαβε η σκηνοθέτιδα για την υλοποίησή της, προσδίδει στο «No Good Men» ιδιαίτερη σημασία προκειμένου να αποτελέσει την ταινία έναρξης της φετινής διοργάνωσης.

Η φετινή Berlinale

Tο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνο θα λάβει χώρα από τις 12 έως τις 22 Φεβρουαρίου. Το 40% των ταινιών της φετινής Berlinale έχει σκηνοθετηθεί ή συν-σκηνοθετηθεί από γυναίκες, ενώ το 4% φέρει την υπογραφή δημιουργών που αυτοπροσδιορίζονται ως μη δυαδικά άτομα. Στο πρόγραμμα εκπροσωπούνται συνολικά 80 χώρες.

Στη φετινή διοργάνωση καταγράφει επίσης ρεκόρ ο αυστριακός κινηματογράφος, με 12 αυστριακές ταινίες να πραγματοποιούν παγκόσμια πρεμιέρα, εκ των οποίων οι δέκα έχουν λάβει κρατική χρηματοδότηση. Από τη Γερμανία συμμετέχουν στο διαγωνισμό τρεις σκηνοθέτριες/τες: ο Ίλκερ Τσατάκ («Gelbe Briefe»), η Άνγκελα Σάνελεκ («Meine Frau weint») και η Εύα Τρόμπις («Etwas ganz Besonderes»).

Σημαντική προσθήκη φέτος αποτελεί η ειδική κατηγορία εισιτηρίων με τιμή 6 ευρώ για ανθρώπους ηλικίας 18 έως 25 ετών, με στόχο την προσέλκυση της νέας γενιάς σινεφίλ, όπως εξήγησε η Τρίσα Τατλ.

Κάποια πράγματα βέβαια παραμένουν ίδια: Για ακόμα μία χρονιά η Βερολινέζα γραφίστρια Κλάουντια Σράμκε υπογράφει την εικαστική ταυτότητα της Berlinale, ενώ τα βραβεία του φεστιβάλ - η χαρακτηριστική Άρκτος - κατασκευάστηκαν και φέτος στο ιστορικό χυτήριο Χέρμαν Νόακ στην περιοχή Σαρλότενμπουργκ του Βερολίνου, που μετρά πάνω από 125 χρόνια λειτουργίας, βάσει σχεδίου της γλύπτριας Ρενέ Ζίντενις (1888–1965).

Ο Γερμανός σκηνοθέτης Βιμ Βέντερς («Himmel über Berlin») θα προεδρεύσει φέτος της Διεθνούς Κριτικής Επιτροπής, ενώ η ηθοποιός Μισέλ Γιο («Everything Everywhere All At Once») θα λάβει την Τιμητική Άρκτο στην έναρξη του φεστιβάλ.

Ανάμεσα στους καλεσμένους αναμένεται να βρεθεί η ποπ σταρ Charli xcx (Σάρλοτ Έμμα Έιτσισον), η Κάιλι Τζένερ και οι ηθοποιοί Αμάντα Σέιφριντ, Ίθαν Χοκ και Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ.

Πολιτικές φωνές στο φεστιβάλ

Είναι η δεύτερη χρονιά της Βerlinale υπό τη διεύθυνση της Αμερικανίδας Τρίσα Τατλ, καθώς και η δεύτερη φορά που η Τατλ καλείται να ισορροπήσει μεταξύ των κρατικών θεσμών και της ελευθερίας της έκφρασης των καλλιτεχνών, δεδομένου ότι η διοργάνωση χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από το γερμανικό κράτος.

Μετά τις έντονες αντιδράσεις και τις δημόσιες συζητήσεις των προηγούμενων ετών, η Τατλ έχει επανειλημμένα τονίσει ότι το φεστιβάλ οφείλει να παραμένει χώρος καλλιτεχνικής ελευθερίας, χωρίς ωστόσο να ανέχεται ρητορικές μίσους ή την αναπαραγωγή αντισημιτικών στερεοτύπων. Παράλληλα, έχει υπογραμμίσει τη διάκριση ανάμεσα στην κριτική πολιτικών επιλογών φορέων του κράτους και στον αντισημιτισμό, μια ισορροπία που εξακολουθεί να προκαλεί εντάσεις τόσο εντός του φεστιβάλ όσο και γενικώς στο δημόσιο διάλογο στη Γερμανία.

Αν λάβει κανείς υπόψιν ότι η Berlinale την τελευταία διετία έγινε πεδίο ευρύτερων πολιτικών αντιπαραθέσεων γύρω από εθνικιστικές και εξτρεμιστικές ομάδες και δηλώσεις σχετικά με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, αναμένεται και το 2026 να παραμείνει ένα «ευαίσθητο» πολιτικά φεστιβάλ: με δημόσιες συζητήσεις και αντιδράσεις που μπορεί να συνδέονται με το περιεχόμενο ταινιών ή με δημόσιες τοποθετήσεις καλλιτεχνών ή συντελεστών. Το φεστιβάλ έχει άλλωστε ορισμένες επίσημες κατευθυντήριες γραμμές αναφορικά με τον σεβασμό της ελευθερίας της έκφρασης και τα θεσμικά της όρια.

Ταυτόχρονα με την επίσημη Berlinale διεξάγεται επίσης στο Βερολίνο και το Palinale, ένα ξεχωριστό φεστιβάλ ταινιών και εκδηλώσεων, προσφέροντας μια εναλλακτική πλατφόρμα για κινηματογραφικές παραγωγές και άλλες φωνές από τον χώρο του πολιτισμού.

Η ελληνική παρουσία στο φεστιβάλ

Η ελληνική παρουσία στη φετινή Berlinale εκτείνεται σε διαφορετικές ενότητες του φεστιβάλ, από το διαγωνιστικό πρόγραμμα έως το Forum Expanded. Στην ενότητα Perspectives κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα του το «A Prayer for the Dying» της Ντάρα φαν Ντούσεν. Πρόκειται για μία διεθνή συμπαραγωγή Νορβηγίας, Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου, που αφηγείται την υπαρξιακή δοκιμασία ενός βετεράνου του αμερικανικού εμφυλίου μέσα σε μια κοινότητα που καταρρέει από επιδημία.

Στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα συμμετέχει το «Dust» της Άνκε Μπλοντέ, συμπαραγωγή Βελγίου, Πολωνίας και Ελλάδας, ένα δράμα που εκτυλίσσεται στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και εστιάζει στην ηθική αποσύνθεση δύο επιχειρηματιών την ώρα της δημόσιας πτώσης τους.

Στο ίδιο τμήμα διαγωνίζεται και το «Kurtuluş» (Salvation) του Εμίν Αλπέρ, άλλη μια διεθνής συμπαραγωγή με ελληνική συμμετοχή, που διαδραματίζεται σε ένα τουρκικό ορεινό χωριό και αφηγείται μια ιστορία βίας, πίστης και σωτηρίας, με φόντο την αναβίωση μιας παλιάς οικογενειακής βεντέτας.

Στο διαγωνιστικό τμήμα εντάσσεται και το «Rosebush Pruning» του Καρίμ Αϊνούζ, με σενάριο του Ευθύμη Φιλίππου, μια ταινία η οποία αφηγείται τη σταδιακή διάλυση μιας πλούσιας οικογένειας Αμερικανών που ζει απομονωμένη σε μία ισπανική βίλα, με την Πάμελα Άντερσον να συμμετέχει στο καστ.

Παράλληλα, στο Forum Expanded ο Φιλ Ιερόπουλος παρουσιάζει το «Uchronia», όπου το φάντασμα του Αρθούρου Ρεμπώ περιπλανάται στην ιστορία, συναντώντας επαναστατικές μορφές και θέτοντας ερωτήματα γύρω από την ταυτότητα, την πολιτική στράτευση και τον ρόλο της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας.

Τέλος, στην ενότητα Forum Expanded Exhibition παρουσιάζεται το «Industries of Denial, Stage 10: From Musa Dagh to Port Saïd» των Άνγκελα Μελιτόπουλος και Κέρστιν Σρέντινγκερ. Πρόκειται για μια χαρτογραφική εγκατάσταση με φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, που συνδέει την ιστορία της σιδηροδρομικής γραμμής της Βαγδάτης και την άρνηση γενοκτονικών πολιτικών, με σύγχρονες μεταναστευτικές διαδρομές και αφηγήσεις κατοίκων του τελευταίου αρμενικού χωριού που εξακολουθεί να υπάρχει στην Τουρκία, αναδεικνύοντας τη μνήμη ως πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.