Του Lee Hockstader*
Τι ακριβώς δεν αντιλαμβάνεται ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, σε σχέση με τον όρο «νεοναζί»;
Αυτό είναι ένα εύλογο ερώτημα που προκύπτει στο περιθώριο της απόφασής του να συναντηθεί με την επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) Άλις Βάιντελ .
Πρόκειται για τη γερμανική πολιτική παράταξη με τις τόσο ακραίες θέσεις και τη μακρά θλιβερή παράδοση όσον αφορά τη φυλετική καθαρότητα και την υιοθέτηση συμβόλων και συνθημάτων του Τρίτου Ράιχ, που ακόμη και άλλα, ιδιαιτέρως συντηρητικά κόμματα στην Ευρώπη, έχουν εξοστρακίσει.
Δεδομένου ότι μέχρι και πρόσφατα η παράταξη επέλεγε, τραγούδια- «ύμνους» για τα «κατορθώματα» των Ναζί, να ακούγονται στις πολιτικές της εκδηλώσεις, το δεύτερο ξεκάθαρο ερώτημα που γεννάται είναι ένα: Εάν πράγματι ο Βανς αντιλαμβανόταν πλήρως τη φύση της παράταξης, θα επέλεγε και πάλι να δείξει συμπάθεια σε αυτήν;
Μιλάμε για τον ίδιο άνθρωπο που το 2016 δήλωνε αναστατωμένος για το γεγονός πως ο Ντόναλτ Τραμπ γινόταν «ο Χίλτερ της Αμερικής» και ως εκ τούτου καμία από τις δημόσιες τοποθετήσεις του δεν θα μπορούσε να προμηνύει πως ενδεχομένως θα μπορούσε να δει κάτι τέτοιο έως και ατού για τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Κι όμως, στο ταξίδι του στη Γερμανία την περασμένη εβδομάδα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ επέμεινε την απόφασή του να πραγματοποιήσει κατ' ιδίαν συνάντηση με τη Βάιντελ, δίνοντας μάλιστα μια ομιλία κατά την οποία αποδοκίμασε τους Ευρωπαίους ηγέτες που έδωσαν το «παρών» στη διάσκεψη για την ασφάλεια του Μονάχου, κατηγορώντας τους ότι υποδαυλίζουν τους κινδύνους αποκλείοντας και διώκοντας ακροδεξιές ομάδες, τις οποίες χαρακτήρισε ως «υποχώρηση της Ευρώπης από ορισμένες από τις πιο θεμελιώδεις αξίες της».
Φυσικά, το υποκριτικό του πράγματος είναι προφανές: O Βανς κατηγορεί τους Ευρωπαίους συμμάχους ότι περιφρονούν τις αξίες τους, την ώρα που η κυβέρνησή του διατρανώνει ότι θα αγνοήσει τις δικαστικές αποφάσεις, θα εκδικηθεί τους πολιτικούς αντιπάλους της και θα εκκαθαρίσει μη κομματικούς εισαγγελείς και δημοσίους υπαλλήλους που εφάρμοσαν το γράμμα του νόμου.
Σε κάθε περίπτωση, η στάση του αλλά και η ανάμειξή του στην εσωτερική πολιτική μιας χώρας συμμάχου θα μπορούσαν να έχουν σαφώς μεγαλύτερο αρνητικό αντίκτυπο - μόλις εννέα ημέρες πριν από τις γερμανικές εκλογές, στις οποίες η Βάιντελ είναι μάλιστα η υποψήφια του AfD για την καγκελαρία.
Επιλέγοντας να τη συναντήσει ενώ ταυτόχρονα δεν είδε κανέναν από τους υποψηφίους-«φαβορί», συμπεριλαμβανομένου του νυν καγκελάριου Όλαφ Σολτς - ο Βανς κατέρριψε ένα ταμπού που υπό άλλες συνθήκες θα θεωρούσε εξωφρενικό.
Φανταστείτε παραδείγματος χάριν τον νούμερο 2 της εκλεγμένης κυβέρνησης της Γερμανίας να συναναστρέφεται με μια αριστερή υποψήφια για την προεδρία - την Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ, ας πούμε (η οποία δεν αντιπροσωπεύει επ' ουδενί ακραίες θέσεις), την παραμονή των εκλογών στις ΗΠΑ το 2028.
Το ότι ο Βανς στρέφει την προσοχή του στο AfD, μια παράταξη στην οποία οι δημοσκοπήσεις δίνουν ποσοστά 20% και που πολλοί Γερμανοί αντιλαμβάνονται ως σκιώδη, είναι αδιάφορο για την ιστορία και απαξιωτικό για τη διατλαντική συμμαχία, καθώς με αυτόν τον τρόπο καταφέρνει να αναμορφώσει το παλιό στερεότυπο της Ευρώπης για τη «άσχημη Αμερική» σε κάτι πιο γκροτέσκο, παραπέμποντας πια στο μοτίβο της «κακόβουλης Αμερικής».
Το ερώτημα εύλογα είναι το γιατί θέλει κάτι τέτοιο.
Μια ανάγνωση σε πρώτο επίπεδο είναι το ότι η κοσμοθεωρία Τραμπ-Βανς συμπίπτει με αυτήν του AfD και της Βάιντερ αφού έχουν ένα παρεμφερές πολιτικό προφίλ.
Απευθύνονται στους ψηφοφόρους της βάσης σε μεγάλο βαθμό, εκφράζουν την αντίθεσή τους σε αυτό που θεωρούν ως ανεξέλεγκτη μετανάστευση ενώ απορρίπτουν την ιδέα ότι η πολυπολιτισμικότητα είναι κοινωνικά και οικονομικά επιθυμητή.
Εξίσου σημαντικό κοινό τους, είναι η ακραία ρητορική κι ο διχαστικός λόγος, η αξιοποίηση μελών της ελίτ στην πολιτική σκηνή, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση αλλά και η δυσαρέσκειά τους για την εξουσία που ασκούν οι κυρίαρχοι φιλελεύθεροι δημοκράτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια εκτεταμένη γραφειοκρατία που βλέπουν ως ρυθμιστική απειλή και ως εμπόδιο στην προπαγάνδα που ωθεί τα κινήματά τους.
Επιπλέον, είναι εξίσου συμπαθείς στον Βλαντιμίρ Πούτιν και αδιαφορούν, στην καλύτερη περίπτωση, για τον αγώνα της Ουκρανίας για κυριαρχία και ενσωμάτωση στο σύνολο των δυτικών εθνών.
Πέραν όμως από τις συγγενείς τους πολιτικές πεποιθήσεις, υπάρχει κάτι πιο σκοτεινό γύρω από το κίνητρα που ώθησαν τον Βανς να συναντηθεί με τη Βάιντελ - το κόμμα της οποίας, αξίζει να σημειωθεί πως εδώ και καιρό εκφράζει ανοικτά τα «αντιαμερικανικά του συναισθήματα».
Σε αντίθεση με ορισμένα άλλα σκληρά δεξιά κόμματα στην Ευρώπη, όπως το κόμμα της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία, το AfD δεν έχει κάνει καμία προσπάθεια να αναδειχθεί ως κυρίαρχο κίνημα εντός των παραδοσιακών παραμέτρων της μεταπολεμικής γερμανικής πολιτικής και ενδεχομένως να «στρογγυλέψει γωνίες».
Το AfD δεν εξέφρασε ποτέ καμία συγγνώμη, καμία ένδειξη μεταμέλειας, δεν έκανε καμία υποχώρηση για όλες τις νεοναζιστικές εκρήξεις του, εκρήξεις όπως αυτές κατά τις οποίες σε πρόσφατες συγκεντρώσεις της παράταξης η ίδια η Βάιντελ φώναζε συνθήματα που παρέπεμπαν άμεσα σε αυτά της ναζιστικής Γερμανίας.
Σε κάθε περίπτωση, το να αντιτίθεται κανείς στην αχαλίνωτη και παράνομη μετανάστευση, η οποία έχει προκαλέσει οργή και απόγνωση στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, διαφέρει κατά πολύ από το να αναπαράγονται σύμβολα και συνθήματα που απαγορεύτηκαν από μεταπολεμικούς Γερμανούς νομοθέτες, προκειμένου αποφευχθεί κάθε ενδεχόμενο αναβίωσης του ναζισμού στη γενέτειρά του.
Εξάλλου, η δέσμευση του «ποτέ ξανά» είναι ασυμβίβαστη με την υποστήριξη του AfD, σύμφωνα με τα όσα είπε ο Σολτς το Σάββατο, επιπλήττοντας τον Βανς και τονίζοντας «ποτέ ξανά φασισμός, ποτέ ξανά ρατσισμός, ποτέ ξανά επιθετικός πόλεμος».
Συναντώντας τη Βάιντελ και δίνοντας έτσι στο AfD ένα ψήγμα κανονικότητας που δεν μπορούσε προηγουμένως να φανταστεί, ο Βανς έστειλε το μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ θα πληρώσουν οποιοδήποτε τίμημα -τηρουμένων των αναλογιών- και θα αντιμετωπίσουν όποια στίγματα στη φήμη τους για να προωθήσουν τον πιο ποθητό τους στόχο τους: Να απαλλάξουν τις δυτικές χώρες από τη μάστιγα της μετανάστευσης.
Με πτυχίο από τη Νομική Σχολή του Γέιλ, ο Βανς εκθειάζεται συχνά στους Ρεπουμπλικανικούς κύκλους ως διανοούμενος, ένα χαρακτηριστικό που κανείς δεν θα απέδιδε στον Τραμπ.
Αλλά είναι αναμφίβολα παράδοξο το πώς ένα διανοούμενος είναι ανεπίδεκτος μαθήσεως όσον αφορά την ιστορία.
* O Lee Hockstader είναι αρθρογράφος Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Wasinghton Post
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
