Ακούγεται ένας βόμβος, σηκώνεται σκόνη, η κοκκώδης εικόνα παγώνει για μια στιγμή καθώς επαναρυθμίζεται και αμέσως μετά ακολουθεί μια καταστροφική έκρηξη.
Σε ένα υπόγειο κέντρο ελέγχου, δεκάδες χιλιόμετρα μακριά από τη γραμμή του μετώπου, βετεράνοι των πιο σκληρών μαχών της Ουκρανίας, από την Αβντίιβκα έως το Μπαχμούτ, διοικούν μια νέα μορφή πολέμου. Έναν πόλεμο που δεν μπορούν να αγγίξουν, να μυρίσουν ή να δουν από κοντά. Μια ολόκληρη επιχείρηση με έξι εκρήξεις εναντίον τριών ρωσικών στόχων στην ανατολική Ουκρανία εκτελείται χωρίς την παρουσία ούτε ενός Ουκρανού στρατιώτη στο έδαφος. Οι επιχειρήσεις διευθύνονται από καρέκλες τύπου gaming, παρακολουθούνται από αναγνωριστικά drones και συντονίζονται μέσω ειδικών ζωντανών μεταδόσεων.
Η Ουκρανία, αντιμετωπίζοντας εδώ και μήνες σοβαρά προβλήματα στελέχωσης και αβεβαιότητα σχετικά με τη δυτική υποστήριξη, έχει εξελιχθεί εντυπωσιακά. Μεγάλο μέρος της πολεμικής της προσπάθειας βασίζεται πλέον σε μη επανδρωμένα μέσα. Ρομπότ, drones και τηλεχειριζόμενα οχήματα προσφέρουν ένα νέο, αν και εύθραυστο, πλεονέκτημα απέναντι στη βραδυκίνητη και πιεσμένη ρωσική εισβολή.
Τον Απρίλιο, ο πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι ουκρανικές δυνάμεις κατέλαβαν για πρώτη φορά ρωσική θέση χρησιμοποιώντας αποκλειστικά ρομπότ και drones. Παράλληλα, ανέφερε ότι από τον Ιανουάριο τα μη επανδρωμένα συστήματα είχαν εκτελέσει 22.000 αποστολές.
Η ανάγκη για επιβίωση έχει γίνει κινητήριος δύναμη της καινοτομίας. Σε έναν χώρο που φωτίζεται από τις πορτοκαλί λάμψεις των επεξεργαστών υπολογιστών, οι χειριστές έχουν μάθει από Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου ότι οι αντίπαλοί τους αποκαλούν αυτά τα ρομπότ «σιωπηλό θάνατο». Η προσέγγισή τους γίνεται αντιληπτή μόλις στα δέκα μέτρα, απόσταση πολύ μικρότερη από την ακτίνα καταστροφής των εκρηκτικών που μεταφέρουν.
Κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης, το πρώτο ρομπότ δυσκολεύεται να ξεπεράσει μεταλλικά συντρίμμια. Οι τροχοί του γυρίζουν μανιασμένα μέχρι να βρει διέξοδο. Λίγο αργότερα, η θερμική κάμερα του drone παρατήρησης καταγράφει μια μικρή «μανιταροειδή» έκρηξη. Ακολουθεί δεύτερη. Στόχος των αρχικών εκρήξεων είναι να αποσπάσουν την προσοχή των Ρώσων, επιτρέποντας σε τέσσερα ακόμη ρομπότ να διεισδύσουν πίσω από τις γραμμές τους.
Οι υπολογισμοί της μονάδας «NC13» της Τρίτης Ταξιαρχίας Εφόδου είναι αποκαλυπτικοί. Σε 164 επιθέσεις, εκτιμούν ότι θα απαιτούνταν 2.300 στρατιώτες για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα που πέτυχαν τα ρομπότ. Παράλληλα, αναμένουν ότι περίπου οι μισοί από αυτούς θα είχαν σκοτωθεί ή τραυματιστεί. Με άλλα λόγια, η τεχνολογία αυτή ενδέχεται να έχει σώσει τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα περίπου χιλίων Ουκρανών στρατιωτών.
«Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ κάτι τέτοιο τότε», λέει ο υποδιοικητής της μονάδας, με το προσωνύμιο "Bar", αναφερόμενος στις μάχες στο Ντονμπάς. «Αν είχαμε τότε τέτοιο εξοπλισμό, περισσότεροι σύντροφοί μου θα είχαν επιβιώσει».
Ο διοικητής της μονάδας, Μικόλα «Μακάρ» Ζινκέβιτς, βλέπει τα πράγματα διαφορετικά. «Τότε ο πόλεμος ήταν πιο "ανδρικός". Μετρούσαν οι δεξιότητες, η εκπαίδευση και η πειθαρχία. Τώρα η τεχνολογία καθορίζει τα πάντα. Δεν υπάρχει επιστροφή». Πλέον, η νίκη εξαρτάται από το ποιος θα προσαρμοστεί ταχύτερα στη νέα εποχή του απομακρυσμένου πολέμου.
Νέος πόλεμος, νέοι πρωταγωνιστές
Η ουκρανική στρατηγική είναι προϊόν μιας βαθιάς κρίσης ανθρώπινου δυναμικού. Η χώρα διαθέτει μικρότερο πληθυσμό από τη Ρωσία και έχει υποστεί τεράστιες απώλειες από τέσσερα χρόνια πολέμου. Ωστόσο, η έγκαιρη επένδυση στα drones και η μαζική βιομηχανική παραγωγή τους έχουν αρχίσει να προκαλούν σοβαρό κόστος στη Μόσχα.
Στόχος του Κιέβου είναι πλέον η πρόκληση περίπου 35.000 ρωσικών απωλειών κάθε μήνα, αριθμός που, σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, έχει επιτευχθεί φέτος. Η στρατηγική αποσκοπεί στο να αναγκάσει το Κρεμλίνο να στρατολογήσει πολίτες από τα μεγάλα αστικά κέντρα και τη μεσαία τάξη, προκαλώντας μεγαλύτερη κοινωνική δυσαρέσκεια.
Ο πόλεμος αυτός αναδεικνύει και νέους ήρωες. Μία από αυτούς είναι η 22χρονη Γκόρα, η οποία διορθώνει αμέσως όποιον τη χαρακτηρίζει απλώς «προγραμματίστρια».
«Είμαι μηχανικός ενσωματωμένου λογισμικού και υλικού», τονίζει.
Ήταν μόλις 18 ετών όταν ξέσπασε ο πόλεμος. Οι νυχτερινές ρωσικές επιθέσεις με drones στο Κίεβο την έπεισαν ότι οι γνώσεις πληροφορικής αποτελούσαν πλέον ένα νέο μέτωπο.
«Το σημαντικό δεν είναι τα οχήματα», εξηγεί. «Το σημαντικό είναι τα μυαλά που σχεδιάζουν τις επιχειρήσεις και συνδέουν την επικοινωνία μεταξύ οχημάτων και χειριστών».
Οι τεχνολογικές προκλήσεις εξελίσσονται συνεχώς. Η παραποίηση δορυφορικών σημάτων (GPS spoofing) είναι συχνό φαινόμενο και αναγκάζει τους χειριστές να καθοδηγούν τα ρομπότ με βάση προεγγεγραμμένες διαδρομές, παλαιότερα βίντεο από drones και λεπτομερή χαρτογράφηση του εδάφους.
Τα ρομπότ αντικαθιστούν το πεζικό
Πάνω από το πεδίο της μάχης, τα ρομπότ αναλαμβάνουν πλέον ακόμη και τις πιο βασικές αποστολές του πεζικού. Μια ομάδα τεχνικών τοποθετεί ένα βαρύ πολυβόλο Browning πάνω σε ερπυστριοφόρο τηλεχειριζόμενο όχημα. Το σύστημα διαθέτει πολλαπλές κάμερες και μπορεί να παραμένει κρυμμένο στη βλάστηση για ημέρες.
Δεν χρειάζεται νερό, τροφή ή ξεκούραση. Το μοναδικό του όριο είναι τα πυρομαχικά.
«Όταν το αναπτύξαμε απέναντι στον εχθρό, πανικοβλήθηκαν», λέει ο χειριστής με το προσωνύμιο "Ciber". «Κολλούσαν στο έδαφος και δεν ήξεραν πώς να αντιδράσουν».
Παράλληλα, ρομπότ αναλαμβάνουν αποστολές ανεφοδιασμού και απομάκρυνσης τραυματιών. Σε περιοχές όπου τα ρωσικά drones επιτηρούν συνεχώς τον ουρανό, ακόμη και η φόρτωση εφοδίων σε ένα ρομπότ αποτελεί επικίνδυνη διαδικασία.
Σε ένα αγρόκτημα κοντά στη Ντρουζίβκα, πέντε κιβώτια πυρομαχικών φορτώνονται σε ένα μη επανδρωμένο όχημα. Ο τηλεχειριστής του βρίσκεται πολλά χιλιόμετρα μακριά, σε υπόγειο καταφύγιο. Το όχημα ξεκινά ένα ταξίδι δέκα ωρών προς την πρώτη γραμμή.
Ένας χρόνος στην πρώτη γραμμή
Παρά την τεχνολογική πρόοδο, η ανάγκη για ανθρώπινο προσωπικό παραμένει τεράστια.
Ο "Crow" και ο "Creepy", δύο στρατιώτες της 24ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας, έχουν περάσει αντίστοιχα 344 και 334 συνεχόμενες ημέρες σε χαρακώματα πρώτης γραμμής.
Ο Crow μόλις εγκατέλειψε τη θέση του. Το αργό του βάδισμα και το κενό βλέμμα αποκαλύπτουν το ψυχολογικό και σωματικό βάρος της εμπειρίας.
«Το μόνο που με κράτησε όρθιο ήταν τα παιδιά και η γυναίκα μου», λέει. «Αλλιώς θα είχα χάσει τα λογικά μου».
Δεν έχει μιλήσει τηλεφωνικά με τη σύζυγό του όλο αυτό το διάστημα. Της έστελνε μόνο ηχογραφημένα μηνύματα μέσω ασυρμάτου.
Ο Creepy περιγράφει αδιάκοπες επιθέσεις από drones και έναν αγώνα επιβίωσης. «Δεν προλαβαίναμε να γεμίζουμε σακιά με χώμα για οχυρώσεις», θυμάται. «Χρησιμοποιούσαμε ό,τι βρίσκαμε για να προστατευτούμε».
Καθώς οι δύο άνδρες απολαμβάνουν το πρώτο τους αναψυκτικό μετά από σχεδόν έναν χρόνο, ένας ακόμη ήχος drone ακούγεται πάνω από το Κραματόρσκ, αναγκάζοντας τους κατοίκους να τρέξουν για κάλυψη.
Οι μηχανές βρίσκονται πλέον παντού. Και αλλάζουν ριζικά τη μορφή αυτού του πολέμου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
