Θεσσαλονίκη: ChatGPT, ο τέλειος συνομιλητής ή απλώς μια ψευδαίσθηση επικοινωνίας; Συζήτηση με την τεχνητή νοημοσύνη

Η τεχνητή νοημοσύνη και οι σύγχρονες εφαρμογές της, όπως το ChatGPT και οι ρομποτικοί συνομιλητές, έχουν πλέον γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας. Εκεί που παλαιότερα αποτελούσαν υλικό για ταινίες επιστημονικής φαντασίας, σήμερα αξιοποιούνται τόσο για πρακτική πληροφόρηση και δημιουργία όσο και, όλο και περισσότερο, ως μέσο συντροφικότητας.

Η ψυχολόγος Msc και ψυχοθεραπεύτρια, μέλος της European Association of Behavioral and Cognitive Therapies – EABCT, Άννα Καλυμνιού, σημειώνει πως «οι άνθρωποι τείνουν να προσωποποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, ειδικά όταν φαίνεται ή ακούγεται ανθρώπινη». Όπως αναφέρει η κα Καλυμνιού σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μοντέλα όπως το ChatGPT μπορεί να δημιουργήσουν συναισθήματα ψυχολογικής σύνδεσης και ακόμη και εξάρτησης, γεγονός που γεννά κρίσιμα ερωτήματα γύρω από τη σχέση μας με τα ψηφιακά συστήματα.

Η ψηφιακή συντροφικότητα ως απάντηση στη μοναξιά

Όταν ρωτήθηκε ποιο είναι το στοιχείο που οδηγεί έναν άνθρωπο να συνομιλεί με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, η κα Καλυμνιού επισημαίνει πως «η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από ρευστότητα, ανασφάλεια και ψηφιακή υπερπληροφόρηση, συνθήκες που ενισχύουν το αίσθημα μοναξιάς». Η τεχνητή νοημοσύνη στην περίπτωση αυτή προσφέρει σταθερότητα και μια αίσθηση διαρκούς διαθεσιμότητας, λειτουργώντας ως συνομιλητής χωρίς ρίσκο.

Σύμφωνα με την ψυχολόγο, η επικοινωνία με ένα σύστημα όπως το ChatGPT αναπαράγει συχνά στοιχεία μιας «ιδανικής σχέσης»: κάποιος που ακούει χωρίς να διαφωνεί, δεν απορρίπτει και παραμένει πάντοτε διαθέσιμος. Αυτή η αλληλεπίδραση μας φέρνει αντιμέτωπους με το ερώτημα εάν τελικά η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται υποκατάστατο της ανθρώπινης επαφής, προσφέροντας ανακούφιση, αλλά στερώντας το στοιχείο της αμοιβαιότητας και του ανθρώπινου απρόβλεπτου.

Η ανάγκη για άμεση ανταπόκριση και τα όρια της τεχνολογίας

Ένα κρίσιμο στοιχείο, όπως υπογραμμίζεται, είναι η ανάγκη για άμεση ανταπόκριση στις ψηφιακές σχέσεις. Η κα Καλυμνιού εξηγεί πως «η αναμονή και η ασάφεια στις πραγματικές σχέσεις είναι συχνά δυσάρεστες, ειδικά για όσους μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα αβεβαιότητας». Η τεχνητή νοημοσύνη διασφαλίζει ότι κανείς δεν μένει χωρίς απάντηση – όμως αυτή η ευκολία μπορεί να οδηγήσει στην αποφυγή της ωρίμανσης που προσφέρει η πραγματική ανθρώπινη επικοινωνία, η οποία απαιτεί αντοχή σε ματαιώσεις και αβεβαιότητα.

Η στενή, προβλέψιμη επικοινωνία με ένα ΑΙ, αν υποκαταστήσει τις ανθρώπινες σχέσεις, μπορεί να μας απομακρύνει από το αυθεντικό βίωμα της επικοινωνίας και της συνύπαρξης με τον άλλον.

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείο και προβληματισμός για το μέλλον

Η κα Καλυμνιού προτρέπει να βλέπουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο και ως πλατφόρμα δημιουργικότητας, θέτοντας όμως στον εαυτό μας τα σωστά ερωτήματα: «Μήπως κάποιες φορές χρησιμοποιούμε την ΑΙ για να καλύψουμε ανάγκες που θα θέλαμε να καλύψουμε σε μία πραγματική σχέση;» ή «Μήπως η σύνδεση με τον πραγματικό ‘άλλο’ μάς προκαλεί φόβο;».

Η απάντηση, τονίζει, δεν είναι «τεχνολογική», αλλά ανθρώπινη. Η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας παραμένει να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία δημιουργικά, διατηρώντας ταυτόχρονα ζωντανή την αληθινή επαφή και συνύπαρξη με τον άλλον.

Αγγέλα Φωτοπούλου

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.