Στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, νότια της Γροιλανδίας και της Ισλανδίας, μια μεγάλη έκταση νερού κάνει κάτι πολύ παράξενο. Ενώ ο υπόλοιπος ωκεανός θερμαίνεται, αυτή γίνεται πιο κρύα. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι έχει την απάντηση σε αυτό το μυστήριο - και είναι ένα δυσοίωνο σημάδι ότι ο κόσμος οδεύει ολοταχώς προς ένα από τα πιο ανησυχητικά κλιματικά σημεία καμπής.
Η συγκεκριμένη ζώνη του ωκεανού -που έχει ονομαστεί «ψυχρή κηλίδα» (cold blob) ή «τρύπα θέρμανσης» (warming hole)- έχει ψυχθεί κατά σχεδόν 1°C από το 1900.
Οι επιστήμονες συζητούν εδώ και καιρό για το αν αυτή η ανωμαλία οφείλεται στην απώλεια θερμότητας από την επιφάνεια του ωκεανού εξαιτίας αλλαγών στους ανέμους και τα σύννεφα, ή αν αποτελεί ένδειξη της εξασθένησης ενός κρίσιμου συστήματος ωκεάνιων ρευμάτων, το οποίο μεταφέρει θερμότητα. Η νέα έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ισχύει το δεύτερο, και το εύρημα αυτό δείχνει ένα ανησυχητικό μέλλον.
Τι είναι το AMOC
Η Μεσημβρινή Ανατρεπόμενη Κυκλοφορία του Ατλαντικού, ή AMOC, λειτουργεί σαν ένας τεράστιος ωκεάνιος ιμάντας μεταφοράς, που τραβάει ζεστό νερό από την Τροπική ζώνη προς το Βόρειο Ημισφαίριο, όπου ψύχεται, βυθίζεται και ρέει πίσω προς το νότο. Πλήθος ερευνών υποδηλώνει ότι αυτό το σύστημα εξασθενεί, καθώς η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη λιώνει τους πάγους και προκαλεί εισροή γλυκού νερού στον ωκεανό, διαταράσσοντας την ευαίσθητη ισορροπία θερμότητας και αλατότητας του AMOC.
Ορισμένοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το AMOC κατευθύνεται προς ένα σημείο καμπής, πιθανότατα ακόμη και μέσα σε αυτόν τον αιώνα, πράγμα που σημαίνει ότι μια μελλοντική κατάρρευση είναι προδιαγεγραμμένη. Μια διακοπή της λειτουργίας του AMOC θα αποτελούσε παγκόσμια καταστροφή, προκαλώντας επιταχυνόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, βυθίζοντας την Ευρώπη σε έναν βαθύ χειμερινό παγετό και μετατοπίζοντας τους μουσώνες στην Αφρική, προκαλώντας παρατεταμένες ξηρασίες.
Η ψυχρή κηλίδα έχει ερμηνευτεί από ορισμένους ως το «αποτύπωμα» της αλλαγής του AMOC, επειδή είναι η περιοχή στην οποία το AMOC μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της θερμότητάς της.
Για να εξιχνιάσουν καλύτερα τι συμβαίνει σε αυτό το τμήμα του Ατλαντικού, οι επιστήμονες της μελέτης συνδύασαν πραγματικά δεδομένα ωκεάνιας θερμότητας από όργανα και δορυφόρους με κλιματικά μοντέλα. Διαπίστωσαν ότι η ψύξη στην ψυχρή κηλίδα δεν συνέβαινε μόνο στην επιφάνεια αλλά και βαθιά στον ωκεανό, όπου οι ατμοσφαιρικές συνθήκες, όπως οι άνεμοι και τα σύννεφα, έχουν πολύ ασθενέστερη επίδραση.
Όλες οι ενδείξεις δείχνουν την επιρροή του AMOC, σύμφωνα με τη μελέτη. «Μεταβάλλει τη μεταφορά θερμότητας στον ωκεανό», γεγονός που προκαλεί την ψύξη της ψυχρής κηλίδας, δήλωσε ο Στέφαν Ράμστορφ, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης και καθηγητής φυσικής και ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Πότσδαμ στη Γερμανία.
Υπάρχουν επίσης πολλές άλλες αποδείξεις ότι το AMOC εξασθενεί, ανεξάρτητα από την ψυχρή κηλίδα, πρόσθεσε, με ορισμένες μελέτες να υποδηλώνουν ότι βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του εδώ και περίπου 1.000 χρόνια.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια ψυχρή κηλίδα μόνο μέσω των ατμοσφαιρικών συνθηκών, δήλωσε ο Ρενέ βαν Βέστεν, ερευνητής θαλάσσιας και ατμοσφαιρικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. Ωστόσο, το γεγονός ότι η νέα μελέτη βρήκε συνεπή αποτελέσματα σε διαφορετικά σύνολα δεδομένων «ενισχύει τη στιβαρότητα των συμπερασμάτων», είπε ο ίδιος.
Ο Ντέιβιντ Θόρναλι, καθηγητής ωκεανογραφίας και κλιματικής επιστήμης στο University College του Λονδίνου, ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε ότι η μελέτη ενισχύει τις αποδείξεις για μια σύνδεση μεταξύ της ψυχρής κηλίδας και ενός εξασθενημένου AMOC, αλλά προειδοποίησε ότι η σπανιότητα των πραγματικών δεδομένων σημαίνει ότι τα διαθέσιμα σύνολα δεδομένων «είναι προτιμότερο να θεωρούνται καλές προσεγγίσεις παρά τέλειες αναπαραστάσεις της πραγματικότητας». Οι αβεβαιότητες παραμένουν, δήλωσε στο CNN, και «δεν νομίζω ότι (αυτή η μελέτη) θα είναι η τελευταία λέξη για το θέμα».
Ο Τζόναθαν Μπέικερ, ανώτερος κλιματολόγος στη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Met Office), συμφώνησε, δηλώνοντας στο CNN: «Θα θεωρούσα ότι αυτή η μελέτη προσθέτει στοιχεία για τη συμβολή του AMOC στην ψυχρή κηλίδα, παρά ότι ξεκαθαρίζει οριστικά το ζήτημα».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
