Τα αρχαιότερα μέχρι σήμερα στοιχεία για ξέσπασμα πανώλης εντόπισαν επιστήμονες σε νεολιθικά νεκροταφεία της νοτιοανατολικής Σιβηρίας, όπου είχαν ταφεί δεκάδες κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες και τα παιδιά τους.
Η ανάλυση αρχαίου DNA από τα ανθρώπινα λείψανα αποκάλυψε ότι η νόσος σάρωσε τις αραιοκατοικημένες κοινότητες σε διαδοχικά και καταστροφικά κύματα πριν από περίπου 5.500 χρόνια, τουλάχιστον δύο αιώνες μετά την πρώτη εμφάνιση του βακτηρίου Yersinia pestis, του μικροοργανισμού που προκαλεί την πανώλη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι άνθρωποι πιθανότατα μολύνθηκαν κατά τον τεμαχισμό ή την κατανάλωση ωμού κρέατος, μιας πρακτικής που εξακολουθεί να προκαλεί περιστασιακά κρούσματα πανώλης ακόμη και σήμερα. Αφού μεταδόθηκε από τα ζώα στους ανθρώπους, η ασθένεια εξαπλώθηκε από άτομο σε άτομο, αφανίζοντας ολόκληρες οικογένειες και στενούς συγγενείς.
Η έρευνα λύνει ένα μακροχρόνιο αρχαιολογικό μυστήριο σχετικά με το γιατί τόσα πολλά παιδιά είχαν ταφεί σε ένα από τα νεκροταφεία της περιοχής, το Ουστ-Ίντα, στις όχθες του ποταμού Ανγκάρα, βορειοδυτικά της λίμνης Βαϊκάλης.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες ίσως είχαν επιβιώσει από προηγούμενες εκθέσεις στη νόσο και είχαν αναπτύξει κάποια ανοσία, ενώ τα μικρά παιδιά ήταν ιδιαίτερα ευάλωτα. Σε δύο από τα νεκροταφεία, τουλάχιστον τα δύο τρίτα των νεκρών ήταν ηλικίας κάτω των 15 ετών. Πολλά από τα θύματα είχαν ταφεί μαζί με αδέλφια ή άλλα μέλη της οικογένειάς τους.
«Οι αρχαιολόγοι ήθελαν να δουν αν η ανάλυση αρχαίου DNA θα μπορούσε να εξηγήσει τι συνέβη και πράγματι το κατάφερε», δήλωσε ο ερευνητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Ρούαριντ ΜακΛέοντ.
«Το να ανακαλύψουμε ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι πέθαιναν από πανώλη ήταν πραγματικά εντυπωσιακό και απρόσμενο».
Η διεθνής ερευνητική ομάδα ανέλυσε οδοντικό πολφό από σκελετούς που εντοπίστηκαν στα νεκροταφεία. Από τους 42 ανθρώπους που εξετάστηκαν, οι 18 έφεραν γενετικά ίχνη του βακτηρίου Yersinia pestis, ποσοστό που ξεπερνά ακόμη και ορισμένους μεσαιωνικούς ομαδικούς τάφους θυμάτων πανώλης.
Οι επιστήμονες θεωρούν μάλιστα πιθανό ότι όλοι όσοι είχαν ταφεί εκεί να πέθαναν από τη νόσο, καθώς η φθορά του γενετικού υλικού μπορεί να οδήγησε σε ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, υποδεικνύει ότι υπήρξαν δύο ξεχωριστά κύματα επιδημίας: το πρώτο πριν από περίπου 5.500 χρόνια και το δεύτερο 400 έως 600 χρόνια αργότερα. Παράλληλα, οι αναλύσεις έδειξαν ότι το βακτήριο της πανώλης εμφανίστηκε τουλάχιστον πριν από 5.700 χρόνια, όταν διαχωρίστηκε εξελικτικά από το συγγενικό βακτήριο Yersinia pseudotuberculosis.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα αρχαιότερα ίχνη πανώλης στη Βρετανία είναι ηλικίας περίπου 4.000 ετών και έχουν εντοπιστεί σε δόντια ανδρών και γυναικών από ταφικούς χώρους της Εποχής του Χαλκού στην Κάμπρια και το Σόμερσετ.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
