Μερικές ημέρες πριν τις εκλογές στη χώρα, οι οποίες ενδέχεται να καθορίσουν τη μορφή που θα πάρει η νομισματική ένωση στο εξής, ο κ. Sapir προσπαθεί να αποδώσει, μέσα από τη συζήτησή μας, τη συνολική εικόνα για τη σημερινή κατάσταση, κάνοντας έναν καταμερισμό των ευθυνών ανάμεσα στην Ελλάδα και τους εταίρους μας.
Ως κύριο πρόβλημα για την ευρωπαϊκή κρίση χρέους και την αδυναμία της Ευρώπης να περιορίσει το πρόβλημα και την «κακοφωνία», ο καθηγητής βλέπει την έλλειψη ισχυρής διακυβέρνησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τα λάθη που έχουν γίνει, τόσο από τη στιγμή που δημιουργήθηκε η νομισματική ένωση, όσο και τις προηγούμενες δεκαετίες, όπου τα κοινοτικά κονδύλια δίνονταν εκτός αυστηρού πλαισίου.
Ερωτηθείς για τη συνταγή που ακολουθεί η χώρα (σ.σ. Μνημόνιο) τα τελευταία δυο χρόνια προκειμένου να αντιμετωπίσει το χρέος της και να προχωρήσει με τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές, ο κ. Sapir αναγνωρίζει πως οι επιλογές που έγιναν σε ευρωπαϊκό επίπεδο εξ’αρχής δεν ήταν οι σωστές. Το πρόγραμμα που συνόδευσε το πρώτο δάνειο ήταν «μη ρεαλιστικό», καθώς κανείς δεν επιθυμούσε να παραδεχτεί ότι η κρίση στη χώρα θα είναι μεγάλης διάρκειας. Εν μέρει ωστόσο η αναδιάρθρωση του χρέους τον Οκτώβριο του 2011, παρ’ότι μία πολιτικά δύσκολη απόφαση για την Ευρώπη, απαντούσε στην ανάγκη να δοθεί περισσότερος χρόνος στην Ελλάδα. Λέξη-κλειδί για τον καθηγητή αποτελεί ο χρόνος, καθώς όσο περισσότερο χρόνο καταφέρει να διαπραγματευθεί η Ελλάδα για να πετύχει τη δημοσιονομική της εξυγίανση, τόσο μεγαλύτερες είναι και οι πιθανότητες επιτυχίας της.
Η μονομερής καταγγελία του Μνημονίου είναι για τον καθηγητή μία συζήτηση στην οποία δεν επιθυμεί να μπει. «Δεν θέλω να φανταστώ που τοποθετούν τις “κόκκινες γραμμές”, τόσο οι Έλληνες όσο και οι εταίροι τους, καθώς αν ξεπεραστούν, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές τόσο για την Ελλάδα, όσο και για την υπόλοιπη Ευρώπη». Μονομερείς αποφάσεις δεν ωφελούν κανέναν καθώς κάτι τέτοιο βλάπτει την εμπιστοσύνη, η οποία χρειάζεται να καλλιεργηθεί περαιτέρω, καταλήγει ο κ. Sapir.
Η κρίση έχει δημιουργήσει τη σημερινή Ευρώπη «των δυο ταχυτήτων»;
Δεν είναι δύο οι ταχύτητες, υποστηρίζει ο κ. Sapir, είναι πολύ περισσότερες. Η ίδια η συνθήκη της Λισαβόνας δημιούργησε δύο ταχύτητες, ανάμεσα στις χώρες που εντάχτηκαν στην Ευρωζώνη και όσες έμειναν εκτός. Ωστόσο, το θέμα σήμερα είναι ότι υπάρχει διαίρεση ανάμεσα στα κράτη που μοιράζονται το ίδιο νόμισμα, καθώς δημιουργήθηκε το κέντρο και η περίφημη περιφέρεια του κοινού νομίσματος.
Μόνη λύση να προχωρήσει η Ευρωζώνη, ενδεχομένως προκειμένου να αποφευχθεί και η διάλυσή της, είναι μία περαιτέρω ενοποίηση, με την προϋπόθεση φυσικά ότι οι χώρες που την αποτελούν θα παραχωρήσουν σημαντικές αρμοδιότητες σε μία κεντρική, ευρωπαϊκή εξουσία.
Στη θεωρία, επισημαίνει ο κ. Sapir, οι ευρωπαίοι πολιτικοί στην πλειοψηφία τους συμφωνούν σε μία τέτοια εξέλιξη, ωστόσο υπάρχει μεγάλη διαφωνία όσον αφορά τη μορφή που θα έπαιρνε μία ισχυρότερη Ευρώπη σε σχέση με τα κράτη που την αποτελούν. Παραδείγματα υπάρχουν πολλά γύρο μας –ΗΠΑ, Καναδάς, Ελβετία, κτλ.- παρ’όλα αυτά δεν διαφαίνεται προς το παρόν η διάθεση κανενός να παραχωρήσει σημαντικές εθνικές εξουσίες, όπως είναι η διαμόρφωση της οικονομικής πολιτικής μίας χώρας, ο προϋπολογισμός της, ή οι νόμοι που θα διέπουν το τραπεζικό της σύστημα.
Η συζήτηση περιορίζεται ακόμα σε φιλοσοφικά πλαίσια, κάτι το οποίο δεν είναι αναγκαστικά αρνητικό, μας λεει ο κ. Sapir, ωστόσο βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή κάτω από συνθήκες μίας πρωτοφανούς κρίσης, η οποία απαιτεί πλέον πρακτικές λύσεις.
Θα προχωρήσει η Ευρωζώνη έστω και χωρίς την Ελλάδα;
O αναλυτής του Bruegel είναι κάθετα αντίθετος στην έξοδο της Ελλάδας, τόσο σε συνέχεια δική της πρωτοβουλίας, όσο και κατόπιν έξωθεν πίεσης. «Δεν θα βρισκόμασταν πλέον μέσα σε μία πραγματική νομισματική ένωση», υποστηρίζει ο καθηγητής, αλλά σε μία «λέσχη προνομιούχων» όπου κάποια κράτη θα μοιράζονταν ένα κοινό νόμισμα, από την οποία η αποχώρησή τους θα μπορούσε να συμβεί ανά πάσα στιγμή.
Είναι η πρόσφατη απόφαση για τη διάσωση του τραπεζικού συστήματος της Ισπανίας θετική εξέλιξη για τη χώρα μας;
Τόσο η Ισπανία, όσο η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, αντιμετωπίζουν δυσκολίες πολύ πιο συγκρίσιμες μεταξύ τους απ’ ότι η Ελλάδα. Η αντίδραση των Ιρλανδών και των Πορτογάλων δικαιολογείται καθώς τα προγράμματά τους είναι παρόμοια σε ένα βαθμό. Σημαντική διαφορά με την Ελλάδα είναι ότι έχει καλλιεργηθεί το κλίμα εμπιστοσύνης με τα ευρωπαϊκά όργανα και εδώ έγκειται το πρόβλημα με την Ελλάδα, καθώς υπάρχει σημαντική έλλειψη εμπιστοσύνης, εξηγεί ο κ. Sapir.
Αυτή η έλλειψη εμπιστοσύνης έχει δημιουργηθεί καθώς, πέρα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα σε πολιτικό επίπεδο, σημαντική αδυναμία παρατηρείται και στον κρατικό μηχανισμό της χώρας. Υπάρχουν δομικά προβλήματα στην Ελλάδα, υπογραμμίζει ο κ. Sapir, τα οποία είναι γνωστά αλλά χειρίστηκαν με μεγάλη προχειρότητα και μόνο επιφανειακά. Και για αυτό σημαντικό μέρος της ευθύνης φέρει και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Λύση στο «ελληνικό πρόβλημα» βλέπει ο καθηγητής παρά μόνο όταν υπάρξει κινητοποίηση τόσο της πολιτικής ηγεσίας όσο και του κρατικού μηχανισμού. Η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει ξανά εμπιστοσύνη στην Ευρώπη και αντιστρόφως, η Ευρώπη χρειάζεται να εμπιστευθεί ξανά την Ελλάδα, κάτι το οποίο θα επιτευχθεί μέσα από έναν διάλογο χωρίς προκαταλήψεις. Η Ελλάδα πρέπει να προβάλλει τον εαυτό της στο μέλλον, να χρησιμοποιήσει την κρίση ως μία ευκαιρία και να ανακτήσει τις δυνάμεις που τις αναλογούν, τονίζει ο καθηγητής.
Πηγή: Συνέντευξη στον Σταύρο Σαμουηλίδη
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
