Του Νικόλα Μπάρδη
Η λίμνη της Καστοριάς, γνωστή και ως λίμνη Ορεστιάδα, βρίσκεται στη Δυτική Μακεδονία σε υψόμετρο 630 μέτρων και στο μέσο της είναι χτισμένη η πόλη της Καστοριάς. Είναι η ενδέκατη σε μέγεθος μεγαλύτερη λίμνη της χώρας μας, και φτάνει σε βάθος έως τα 12 μέτρα. Η ακτογραμμή της λίμνης αγγίζει τα 30 χλμ. και ο όγκος του νερού τα 100 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Τα παλιότερα χρόνια η λίμνη πάγωνε για περίπου 15 ημέρες κάθε χειμώνα, και μάλιστα ο πάγος ήταν τόσο παχύς, που από πάνω του περνούσαν μέχρι και κάρα φορτωμένα. Σήμερα αυτές οι εικόνες σπανίζουν, ωστόσο όλη η παραλίμνια διαδρομή είναι μεγάλου φυσικού κάλλους, με αιωνόβια πλατάνια, όμορφα αρχοντικά (στο ύψος της παλιάς πόλης της Καστοριάς) και πολλά ιστορικά μνημεία.
Προστατευόμενη περιοχή
Η λίμνη είναι προστατευόμενη τοποθεσία του Δικτύου Natura 2000 και αποτελεί πολύ σημαντική περιοχή για αναπαραγόμενα, διαβατικά και διαχειμάζοντα είδη, ακόμη και για ορισμένα αρπακτικά. Διαθέτει πλούσια ορνιθοπανίδα, με περισσότερα από 200 είδη πτηνών να εντοπίζονται εκεί, καθώς και πλούσια ιχθυοπανίδα, αποτελώντας τη δεύτερη πλουσιότερη λίμνη σε αλιεύματα σε όλη την Ελλάδα. Στα νερά της συναντούμε το γριβάδι, τις τούρνες, τις πλατίκες, τους γουλιανούς, τα γλήνια, τις πέρκες, τις πεταλούδες, τους χρύσκους και τα τσιρόνια.
Στα βορειοδυτικά της λίμνης απλώνεται ένα παραλίμνιο δάσος από ιτιές, λεύκες και σκλήθρα, στα ανατολικά και στα νότια υπάρχουν εποχικά υγρολίβαδα και περιμετρικά φυτρώνουν καλαμιώνες από αγριοκάλαμα, βούρλα και ψάθες. Τα δέντρα που κυριαρχούν γύρω από τη λίμνη είναι τα πλατάνια, με τη βλάστηση να συμπληρώνεται από φτελιές, κρανιές, βατομουριές και αγριοτριανταφυλλιές.
Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, η πλούσια χλωρίδα της περιοχής αποτελεί το ιδανικό καταφύγιο για την ορνιθοπανίδα.
Ο λιμναίος Νεολιθικός Οικισμός του Δισπηλιού
Στις όχθες της λίμνης, κοντά στο χωριό Δισπηλιό, έχει βρεθεί ένας προϊστορικός λιμναίος οικισμός της 6ης χιλιετίας π.Χ., γεγονός που επιβεβαιώνει την ανθρώπινη εγκατάσταση στην περιοχή ήδη από τη Νεολιθική Εποχή. Κατά τον Τίτο Λίβιο, τη Ρωμαϊκή Εποχή ήταν χτισμένη στις εσωτερικές όχθες της η πόλη Κέλετρον, που επί Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μετονομάστηκε σε Καστοριά. Εκτός όμως από την πόλη της Καστοριάς και τον οικισμό του Δισπηλιού, στις όχθες της συναντά κανείς σήμερα τα χωριά Κρεπενή και Μαυροχώρι. Τα ευρήματα της περιοχής καταδεικνύουν ότι εδώ και 7.000 χρόνια ο προϊστορικός άνθρωπος κατείχε την τεχνογνωσία να ψαρεύει, να κυνηγάει με πρωτοποριακά για την εποχή του όπλα και να καλλιεργεί τη γη, με εξελιγμένα εργαλεία, και το κυριότερο χάρασσε την πρώιμη γραφή σε ξύλο, προκειμένου να καλύψει τις επικοινωνιακές του ανάγκες. Αν και δεν έχει ακόμα αποκρυπτογραφηθεί, η ηλικία της γραφής (5.300 π.Χ.) τείνει να θεωρηθεί κατά κάποιο τρόπο «προπομπός» της Γραμμικής Α’.
Το Μοναστήρι της Παναγίας Μαυριώτισσας
Στην ανατολική όχθη της χερσονήσου της λίμνης της Καστοριάς βρίσκεται χτισμένη η Ιερά Μονή της Παναγίας Μαυριώτισσας, που είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Βρίσκεται 4 χλμ. μακριά από την πόλη της Καστοριάς και πήρε το όνομά της από το Μαύροβο. Το μοναστήρι πιθανόν χτίστηκε κατά τη Μεσοβυζαντινή Περίοδο. Ο Ν. Μουτσόπουλος χρονολόγησε τα υπολείμματα του πρώτου ναού της μονής τον 12ο αιώνα. Ο αρχικός ναός είχε τις ίδιες διαστάσεις με το σημερινό, που αποτελείται από τον κυρίως ναό και τον νάρθηκα, ο οποίος είναι χαμηλότερος. Σε μεταγενέστερη περίοδο προστέθηκε στο νότιο τοίχο του κυρίως ναού ένα παρεκκλήσι, που είναι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο. Στα σωζόμενα κτίρια του μοναστηριού περιλαμβάνονται το ηγουμενείο, μερικά κελιά, το καμπαναριό και ο ξενώνας. Η μονή βρίσκεται δίπλα ακριβώς στη λίμνη και ξεχωρίζει για τις πανέμορφες και σπάνιες τοιχογραφίες της, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό του ναού.
Τα αρχοντικά της Καστοριάς
Παραλίμνια βρίσκονται χτισμένα και τα περίφημα αρχοντικά της Καστοριάς, που ανήκαν σε πλούσιους γουνέμπορους της πόλης. Η Παλιά Πόλη της Καστοριάς είναι γεμάτη με μακεδονίτικα και νεοκλασικά αρχοντικά, ιδίως στις συνοικίες Απόζαρι και Ντολτσό, δείγματα της οικονομικής ευμάρειας που γνώρισε ο τόπος. Τα περισσότερα είναι χτισμένα κατά τον 17ο και 18ο αιώνα, και είναι τριώροφα ή τετραώροφα. Στο εσωτερικό τους συναντούμε περίτεχνα ξυλόγλυπτα στα ταβάνια, σπάνιες τοιχογραφίες και διακοσμημένα τζάκια. Στους κάτω ορόφους υπάρχει το κατώι και το εργαστήρι γουναρικών, ενώ στο εξωτερικό μέρος οι αυλές προφυλάσσονται από ψηλούς, πέτρινους φράχτες. Αυτό που ξεχωρίζει τα συγκεκριμένα αρχοντικά είναι η ισορροπημένη σχέση τους με το περιβάλλον, η αίσθηση του μέτρου που τα διακρίνει, αλλά και η εναρμόνιση με την ανθρώπινη κλίμακα. Τα σπουδαία αυτά κτίρια έφτιαξαν με τα χέρια τους Μακεδόνες και Ηπειρώτες μάστορες, που ταξίδευαν στα Βαλκάνια και τη Μικρά Ασία. Μία βόλτα στη γραφική αυτή περιοχή, θα σας ταξιδέψει, χωρίς υπερβολή, σε άλλη εποχή.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
