Στις νέες λεωφόρους ενέργειας, τον στρατηγικό ρόλο του Καθέτου Διαδρόμου και τη διασφάλιση των ενεργειακών αναγκών της Ανατολικής Ευρώπης μέσω του αμερικανικού LNG αναφέρθηκε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος του ΔΣ και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Εταιρειών AKTOR, στο πλαίσιο του 7ου OT Forum «100 χρόνια Οικονομικός Ταχυδρόμος».
Στο πλαίσιο μιας εκτενούς συζήτησης με τους δημοσιογράφους Χρήστο Κολώνα, Αθανασία Ακριβού και Αλέξανδρο Κλώσσα, ο κ. Εξάρχου ανέλυσε το παρασκήνιο των μεγάλων συμφωνιών που υπογράφει ο Όμιλος, ενώ παράλληλα έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη χρόνια αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προνοήσει για τις ενεργειακές της ανάγκες ενόψει του χειμώνα και της επερχόμενης πλήρους απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου από το 2027.
Μια εθνική προσπάθεια με γεωπολιτικό αποτύπωμα
Ο κ. Εξάρχου ξεκίνησε την τοποθέτησή του αναδεικνύοντας τη σημασία του σχήματος που έχει συσταθεί με τη ΔΕΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι το εγχείρημα ξεπερνά τα στενά εταιρικά όρια και λαμβάνει εθνικές διαστάσεις:
«Όλο το ζήτημα του LNG που κάνουμε με τη ΔΕΠΑ, δεν το κάνουμε μόνοι μας, όπως ξέρετε το κάνουμε στα πλαίσια της Atlantic LNG που είναι 60% AKTOR, 40% ΔΕΠΑ. Και αυτό σηματοδοτεί και την εθνική, αν θέλετε, προσπάθεια. Δηλαδή για μένα ο Κάθετος Διάδρομος προφανώς έχει ένα οικονομικό αποτέλεσμα στον ισολογισμό και της AKTOR και τελικώς φυσικά και της Atlantic, αλλά το σημαντικό οικονομικό και όχι μόνο αποτύπωμά της είναι στα πλαίσια της εθνικής προσπάθειας δημιουργίας του Καθέτου Διαδρόμου, που κατά τη γνώμη μου είναι εξαιρετικά σοβαρό».
Συμφωνίες 20ετίας και ποσότητες-μαμούθ
Αναφερόμενος στην επέκταση του δικτύου συμφωνιών στις χώρες των Βαλκανίων και της ευρύτερης περιοχής, ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR αποκάλυψε το χρονοδιάγραμμα των οριστικών συμβολαίων, τα οποία αναμένεται να «κλειδώσουν» μέχρι το τέλος του 2026:
«Υπογράψαμε πρόσφατα τη συμφωνία με την Αλβανία και μια ενεργειακή εταιρεία στην Βοσνία. Και περιμένουμε την ολοκλήρωση των υπολοίπων MοU που είναι όπως ξέρετε με την Ουκρανία, με την Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Ευελπιστούμε βεβαίως να το επεκτείνουμε αυτό. Αν ολοκληρωθεί, που πιστεύω ότι θα ολοκληρωθεί πριν το τέλος του χρόνου, θα έχουν μετουσιωθεί τα MoUs που έχουμε υπογράψει σε οριστικές συμφωνίες, όπως γίνεται με την Αλβανία και την Βοσνία».
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί ένα πρωτόγνωρο πλαίσιο ενεργειακής σταθερότητας για τις επόμενες δεκαετίες:
«Αυτό θα δίνει μια συνολική 20ετή διασφάλιση ποσοτήτων αμερικανικού LNG μέσω της Atlantic της τάξεως των 5,5 με 7 bcm, που είναι μια συγκλονιστικά μεγάλη ποσότητα για τα ελληνικά δεδομένα. Πιστεύουμε ότι υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρόν να επεκταθεί και δυτικότερα, δηλαδή στη Βόρεια Μακεδονία, ενδεχομένως Σερβία, Κροατία κτλ., γεγονός που μας δημιουργεί φιλοδοξίες για μεγαλύτερες ποσότητες».
Το στρατηγικό πλάνο και η χρηματοδότηση των υποδομών
Ο κ. Εξάρχου εξήγησε τη σημασία αυτών των μακροπρόθεσμων συμβολαίων εστιάζοντας παράλληλα και στην άμεση περίοδο που διανύουμε.
«Αν σκεφτείτε ότι στην ουσία αυτή τη στιγμή κλείνουμε συμφωνίες για μια περίοδο από το '30 μέχρι το '50, είναι πολύ ουσιαστικό αυτό διότι επιτρέπει δύο, τρία πράγματα. Επιτρέπει κατ' αρχήν να μπορεί να σηκώσει κανείς χρήματα για να επενδύσει σε υποδομές που είναι αναγκαίες για την επιτυχία, αν θέλετε, του εγχειρήματος. Αυτό είναι το κομμάτι των μακροπρόθεσμων συμφωνιών, αλλά θεωρούμε ότι και στο διάστημα από το ‘26 μέχρι το ‘30 θα έχουμε πολλές δυνατότητες να διακινούμε αμερικανικό LNG στην Ανατολική Ευρώπη, στον χώρο γεωγραφικά του Καθέτου Διαδρόμου. Διότι πιστεύω ότι ένα από τα μεγάλα ζητούμενα των επόμενων μηνών θα είναι ακριβώς αυτό, η ανάγκη της Ευρώπης να διασφαλίσει ποσότητες LNG, διότι φυσικού αερίου δεν θα μπορεί» ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Η Ευρώπη (ξανά) τρέχει πανικόβλητη»: Το μάθημα του 2022 και τα νέα δεδομένα
Ερωτηθείς για το αν η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επαρκώς προετοιμασμένη για τις επερχόμενες προκλήσεις, ο επικεφαλής της AKTOR άσκησε δριμεία κριτική στα αντανακλαστικά των Βρυξελλών, υπενθυμίζοντας τα παθήματα του πρόσφατου παρελθόντος:
«Τι συνέβη δηλαδή το '22; Τι καταλάβαμε; Καταλάβαμε ότι ένας πόλεμος κοντά στην Ευρώπη μπορεί να επιτρέψει σε κάποιον να χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως ένα πολεμικό όπλο εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό γιατί; Διότι είχε επιτραπεί στην πραγματικότητα η απόλυτη εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από μία πηγή φυσικού αερίου που ήταν τότε η Ρωσία. Όπως πάντα, η Ευρώπη δεν προετοιμάζεται γι' αυτό. Συγγνώμη για το ‘όπως πάντα’, αλλά δυστυχώς έτσι είναι η πραγματικότητα. Βλέπει κανείς τον κίνδυνο να έρχεται και δεν ενεργεί να τον αποτρέψει, ενδεχομένως να οπλιστεί για το ενδεχόμενο ενός τέτοιου κινδύνου. Όταν συμβεί, τρέχει πανικόβλητα, συνήθως άστοχα στην αρχή, και μεταγενεστέρως πολύ ακριβά για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα».
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, η τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα σε δύο πολεμικά μέτωπα:
«Τώρα έχουμε ένα επιπρόσθετο πρόβλημα. Έχουμε λοιπόν μία, εντός εισαγωγικών, υποχρεωτική πολιτική απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου, που είναι αναγκαία, διότι στην ουσία αν δεν συνέβαινε αυτό, στην πραγματικότητα η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί τον αντίπαλο των Ουκρανών, όταν ταυτόχρονα χρηματοδοτεί και τους Ουκρανούς για να αμυνθούν. Δεν έβγαζε νόημα, είναι λογικό. Συνεπώς η απαγόρευση αυτή είναι καθαρά πολιτική, αλλά είναι υπαρκτή. Ταυτόχρονα υπάρχει ένας άλλος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο οποίος δημιούργησε σοβαρές ζημιές στις εγκαταστάσεις, στην πραγματικότητα του Κατάρ, και βρισκόμαστε σε μια εξαιρετικά περίεργη, αν μου επιτρέπετε, συγκυρία. Ρωσικό δεν μπορούμε να πάρουμε, καταριανό δεν βρίσκουμε. Τι έχει απομείνει; Έχει ανάγκη λοιπόν από το αμερικανικό LNG».
«Δευτερεύουσα η τιμή, το ζητούμενο είναι οι ποσότητες»
Αναφερόμενος στις εκτιμήσεις για τον επερχόμενο χειμώνα, ο κ. Εξάρχου ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιστρέφεται γύρω από το κόστος, αλλά γύρω από τη διαθεσιμότητα των καυσίμων, προβλέποντας ότι η Ευρώπη θα αναγκαστεί τελικά να καταφύγει σε έκτακτα χρηματοδοτικά εργαλεία:
«Το ερώτημά μου, λοιπόν, είναι το εξής: υπάρχει στις ποσότητες που θα χρειαστεί η Ευρώπη για φέτος τον χειμώνα, παραδείγματος χάριν, υπάρχουν ποσότητες διαθέσιμες στην Αμερική για να μπορέσει να τροφοδοτήσει την Ευρώπη με τις αναγκαίες ποσότητες φυσικού αερίου LNG; Η απάντηση κατά τη γνώμη μου είναι όχι. Και επειδή ευλόγως συζητάμε και ακούω πολύ συχνά να μιλάνε για την τιμή, εγώ λέω ένα πράγμα: Η τιμή φέτος τον χειμώνα και του χρόνου τον χειμώνα θα είναι δευτερεύουσα. Αυτό που θα χρειαστεί να διασφαλίσει κανείς είναι ποσότητες. Έχει κινηθεί η Ευρώπη να διασφαλίσει ποσότητες από την Αμερική για φέτος τον χειμώνα και του χρόνου; Η απάντηση είναι όχι. Για άλλη μια φορά η Ευρώπη δεν προβλέπει πίεση μεγάλη εξαιτίας ακριβώς της πολύ ακριβής τιμής τόσο του LNG όσο και του πετρελαίου».
«Πρωτοφανής πληθωριστική πίεση χωρίς ένα Ευρωομόλογο»
Καταλήγοντας, ο επικεφαλής της AKTOR υπογράμμισε ότι η πίεση αυτή θα μετακυλιστεί στους πολίτες, καθιστώντας τη λύση ενός κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού μονόδρομο:
«Αποτέλεσμα θα είναι κάπου κάποια στιγμή μέσα στο χειμώνα να γίνει αντιληπτό το προφανές τώρα, κατά τη γνώμη μου, ότι θα πρέπει να πάμε σε μια λύση σαν και αυτή του COVID, δηλαδή ενός ευρωομολόγου, για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί και να γίνει affordable, δηλαδή να γίνει διαχείριση του εν λόγω κόστους. Το βλέπω αναγκαίο, δεν το βλέπω πιθανό. Εγώ δεν μπορώ να φανταστώ ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιτρέψει στην πραγματικότητα μια πληθωριστική πίεση της τάξεως του 10%-12%, η οποία φυσικά θα αφορά και τους πολίτες. Και ξέρετε, έχει δείξει η εμπειρία ότι όταν το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ένα ή δύο ή τρία κράτη μέλη, αλλά αφορά το σύνολο των κρατών μελών και κυρίως στον Βορρά, η αντίδραση ναι, μεν, έρχεται αργά, αλλά έρχεται. Άρα θεωρώ ότι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί κάτι τέτοιο θα είναι το ευρωομόλογο. Εάν όχι, τότε η πληθωριστική πίεση, κυρίως στη Βόρεια Ευρώπη, θα είναι πρωτοφανής».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
