Μία επίθεση με drones κατέστρεψε τη ρωσική πολεμική αεροπορία - Οι ΗΠΑ είναι επίσης ευάλωτες

Η αιφνιδιαστική επίθεση της Ουκρανίας την Κυριακή, η οποία με τη χρήση σχετικά φθηνών drones εξουδετέρωσε σημαντικό μέρος της ρωσικής μακράς εμβέλειας αεροπορικής ισχύος, αποτέλεσε, σύμφωνα με ειδικούς, το μεγαλύτερο πλήγμα που έχει δεχθεί η Μόσχα στον τριετή πόλεμό της με τη γειτονική χώρα και ταυτόχρονα αποτέλεσε μια εντυπωσιακή επίδειξη ασύμμετρου πολέμου.

Η εναέρια επιδρομή, που αιφνιδίασε τους πάντες, προκάλεσε ενθουσιασμό μεταξύ των υποστηρικτών της Ουκρανίας στην Ουάσινγκτον, αλλά και μια ανατριχιαστική συνειδητοποίηση: οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον ευάλωτες σε ανάλογες επιθέσεις με φθηνά, τεχνολογικά απλά μέσα.

«Το Πεντάγωνο θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ για αυτό», δήλωσε η Stacie Pettyjohn, ανώτερη ερευνήτρια στο Center for a New American Security με ειδίκευση στον πόλεμο με drones και την πυρηνική αποτροπή. Όπως σημείωσε, μια επίθεση παρόμοια με αυτήν της Ουκρανίας — με drones κρυμμένα σε εμπορευματοκιβώτια ή φορτηγά — θα μπορούσε κάλλιστα να συμβεί σε αμερικανικό έδαφος ή σε αμερικανικές βάσεις στο εξωτερικό.

Ο Jason Matheny, επικεφαλής της Rand Corporation και πρώην διευθυντής της Intelligence Advanced Research Projects Activity, προειδοποιεί: «Οποιαδήποτε χώρα διαθέτει στρατηγικά βομβαρδιστικά, πυραύλους ή πυρηνικά υποβρύχια σε λιμάνια πρέπει να βλέπει την ουκρανική επίθεση και να αναρωτιέται: μήπως ένα φορτηγό με drones αποτελεί πραγματική απειλή για το οπλοστάσιό μας;»

Η ουκρανική επιτυχία αποτελεί το πιο πρόσφατο δείγμα μιας ραγδαίας εξάπλωσης των ασύμμετρων επιθέσεων, όπου μια μικρότερη και πιο αδύναμη δύναμη χρησιμοποιεί ανορθόδοξες τακτικές κατά ενός ισχυρότερου αντιπάλου.

Παράδειγμα αποτελούν οι αντάρτες Χούθι, υποστηριζόμενοι από το Ιράν, οι οποίοι έχουν χρησιμοποιήσει φθηνούς πυραύλους και drones για να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, προκαλώντας αμερικανικούς βομβαρδισμούς κόστους άνω του 1 δισ. δολαρίων κατά την περίοδο διακυβέρνησης Τραμπ.

Ανορθόδοξες μέθοδοι, όπως η εκμετάλλευση αλυσίδων τεχνολογικού εφοδιασμού, χρησιμοποιούνται πλέον και από παραδοσιακές δυνάμεις. Τον Σεπτέμβριο, εν μέσω επιθέσεων στα βόρεια σύνορά του, το Ισραήλ πραγματοποίησε μια εντυπωσιακή επιχείρηση παγιδεύοντας ασυρμάτους και αναλογικά pager με εκρηκτικά, τα οποία πυροδοτήθηκαν εξ αποστάσεως. Η επίθεση προκάλεσε τεράστιες απώλειες στις τάξεις της Χεζμπολάχ και ίσως απέτρεψε μια πολυδάπανη εισβολή στο Λίβανο.

Ο ασύμμετρος πόλεμος είναι τόσο παλιός όσο η μάχη Δαβίδ εναντίον Γολιάθ της Βίβλου και τόσο καταστροφικός όσο οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, όταν οι τρομοκράτες της Αλ Κάιντα κατέλαβαν αμερικανικά επιβατικά αεροσκάφη και σκότωσαν σχεδόν 3.000 ανθρώπους. Σύμφωνα με την Επιτροπή 9/11, το κόστος της επίθεσης ήταν μόλις 400.000 με 500.000 δολάρια. Από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δαπανήσει πάνω από 8 τρισ. δολάρια στους πολέμους που ακολούθησαν, σε Αφγανιστάν, Ιράκ και αλλού.

Σήμερα, τα drones, ακόμη και μικρής εμβέλειας όπως αυτά που χρησιμοποίησε η Ουκρανία για να πλήξει στόχους στο εσωτερικό της Ρωσίας, έχουν εξελιχθεί στο όπλο επιλογής για ασύμμετρες επιθέσεις: φθηνά, προσβάσιμα, τηλεχειριζόμενα και εξαιρετικά αποτελεσματικά.

Αν και ο δημόσιος διάλογος έχει επικεντρωθεί στα κυβερνοόπλα στον σύγχρονο ασύμμετρο πόλεμο — με πολλούς να φοβούνται ότι η Ρωσία θα κατέστρεφε δίκτυα ηλεκτροδότησης και επικοινωνιών στην Ουκρανία πριν από την εισβολή — στην πράξη, η φυσική καταστροφή από cyberattacks ήταν μέχρι στιγμής περιορισμένη.

Η εντυπωσιακή επιχείρηση της Κυριακής μέσα στη ρωσική επικράτεια σχεδιάστηκε για 18 μήνες και προέβλεπε τη μεταφορά drones μέσα στη Ρωσία με εμπορικά φορτηγά, σταθμευμένα κοντά σε στρατιωτικά αεροδρόμια. Τα drones ενεργοποιήθηκαν απομακρυσμένα και κατευθύνθηκαν, καταστρέφοντας τουλάχιστον 13 ρωσικά αεροσκάφη, ανάμεσά τους και πυρηνικά βομβαρδιστικά-μέρος του ρωσικού στρατηγικού αποτρεπτικού δόγματος- και προκαλώντας ζημιές σε δεκάδες άλλα.

«Ακριβώς αυτού του τύπου η επίθεση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εναντίον μας», δήλωσε ο Bradley Bowman από το think tank Foundation for Defense of Democracies, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν βομβαρδιστικά και μαχητικά υψηλής αξίας αναπτυγμένα σε όλο τον κόσμο και εν δυνάμει ευάλωτα.

Κατά τα τελευταία τρία χρόνια πολέμου στην Ουκρανία, οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα εκπλαγεί από το πόσο πολυλειτουργικά όπλα έχουν γίνει τα drones, ακόμη και όταν κατασκευάζονται με εκτυπωτές 3D ή ελέγχονται μέσω οπτικών ινών.

«Μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη μάχη πεζικού, ως πυροβολικό, ή ως μέσο συλλογής πληροφοριών και αναγνώρισης του πεδίου μάχης», δήλωσε η Celeste Wallander, βοηθός υπουργός Άμυνας για διεθνείς υποθέσεις στην κυβέρνηση Μπάιντεν. «Αυτό που δεν είχαμε αντιληφθεί πλήρως ήταν αν μπορούν να απειλήσουν τις στρατηγικές δυνάμεις. Η επίθεση της Κυριακής το έκανε απολύτως σαφές».

Τον Απρίλιο, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ζήτησε πλήρη αναδιάρθρωση των προμηθειών του Πενταγώνου, με έμφαση στην ταχύτητα και την ευελιξία. Ωστόσο, συνέχισε να υποστηρίζει ακριβές εξοπλιστικές πρωτοβουλίες, όπως το μαχητικό 6ης γενιάς F-47 και το σύστημα πυραυλικής άμυνας “Χρυσός Θόλος” (Golden Dome), το οποίο ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εκτίμησε πρόσφατα ότι θα κοστίσει 175 δισεκατομμύρια δολάρια — χωρίς να διευκρινίζει τι περιλαμβάνει και σε ποιο χρονικό ορίζοντα. Άλλες αναλύσεις ανεβάζουν το κόστος ακόμη και στα 2 τρισ. δολάρια για ένα βασικό σύστημα αναχαίτισης πυραύλων από το διάστημα.

Εκτός από την υλική τους καταστροφή, τα drones έχουν προκαλέσει το είδος του πανικού που επιδιώκει ένας εχθρός ή τρομοκράτης. Πέρυσι, μια σειρά από εμφανίσεις drones πάνω από ευαίσθητες τοποθεσίες στο Νιου Τζέρσεϊ, όπως ένα στρατιωτικό ερευνητικό κέντρο και το γήπεδο γκολφ του Τραμπ στο Μπέντμινστερ, προκάλεσαν συναγερμό. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δυσκολεύτηκε να εξηγήσει τα περιστατικά και να δείξει πώς σκοπεύει να τα αντιμετωπίσει.

Ο Τραμπ αναμένεται να υπογράψει εκτελεστικά διατάγματα ακόμα και μέσα στην εβδομάδα, επικαιροποιώντας τη νομοθεσία για τις πτήσεις εμπορικών drones, ενώ σχεδιάζει να ενισχύσει τη βιομηχανία των ΗΠΑ περιορίζοντας παράλληλα τις κινεζικές εξαγωγές. Οι κινήσεις αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν και την εξέλιξη των στρατιωτικών drones.

Ο απόστρατος στρατηγός Γκλεν ΒανΧερκ, πρώην επικεφαλής της Βόρειας Διοίκησης των ΗΠΑ, που είναι υπεύθυνη για την άμυνα της αμερικανικής ηπειρωτικής επικράτειας, προειδοποιεί ότι ένα θεμελιώδες ζήτημα που υφίσταται είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν τα drones κυρίως ως αστυνομική υπόθεση, όχι ως απειλή εθνικής ασφάλειας.

Θυμήθηκε τις 17 νύχτες του Δεκεμβρίου 2023 στη Βάση Λάνγκλεϊ της Πολεμικής Αεροπορίας στη Βιρτζίνια, όταν άγνωστα μη επανδρωμένα αεροσκάφη πετούσαν πάνω από μαχητικά F-22 Raptor που ήταν σταθμευμένα «εκτεθειμένα» στον διάδρομο. «Πόσο ευάλωτα ήταν, αν κάποιος ήθελε πραγματικά να επιτεθεί;» διερωτήθηκε.

Το Πεντάγωνο, όπως εξήγησε, δεν έχει εντολή να αντιμετωπίζει drones εντός των ΗΠΑ, παρά μόνο να υπερασπίζεται τις στρατιωτικές του εγκαταστάσεις, και μόνο μέχρι τα όρια της περίφραξής τους. 

Ακόμα και τα αεροσκάφη που φυλάσσονται σε ενισχυμένα υπόστεγα είναι εκτεθειμένα όταν κυκλοφορούν στον διάδρομο κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων, όπως στην τροχοδρόμηση.

Το δίκτυο ενέργειας, τα λιμάνια, οι μεταφορές και τα ναυπηγεία των ΗΠΑ είναι εξίσου εκτεθειμένα σε ασύμμετρες επιθέσεις με drones.

Έρευνα της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών από το 2018 κατέληξε ότι ο έλεγχος εμπορευματοκιβωτίων στα λιμάνια είναι εξαιρετικά ανεπαρκής. 

Η Κίνα, ως κορυφαίος παραγωγός drones παγκοσμίως, θα μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει στην αρχή μιας σύγκρουσης με τις ΗΠΑ για την Ταϊβάν, σημείωσε η Στέισι Πέτιτζον, ειδική στα drones και την αποτροπή.

«Το Πεντάγωνο ανησυχεί ήδη για αυτό στον Ειρηνικό», είπε. Οι ΗΠΑ συνήθως σταθμεύουν τα αεροσκάφη τους το ένα κοντά στο άλλο, συχνά εκτεθειμένα. Η Κίνα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει βαλλιστικούς πυραύλους οπλισμένους με υποπυρομαχικά, αλλά τα drones παρέχουν έναν φθηνότερο, εξίσου καταστροφικό τρόπο.

«Γνωρίζαμε ανέκαθεν ότι πρέπει να ενισχύσουμε τις βάσεις μας», είπε ο αρχηγός του επιτελείου της Αεροπορίας, στρατηγός Ντέιβιντ Άλβιν, σε συνέδριο του CNAS, σημειώνοντας ότι το Πεντάγωνο είχε ζητήσει χρήματα για αναβαθμίσεις. «Αυτή τη στιγμή, δεν βρισκόμαστε στο επίπεδο που πρέπει».
 

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.