Του Νικόλα Μπάρδη
Για πολλές δεκαετίες η πόλη της Καβάλας υπήρξε η «Μέκκα του Καπνού», και όχι άδικα θα λέγαμε. Από τα μέσα του 19ου αιώνα, μέχρι και τη δεκαετία του ‘50 η Καβάλα ήταν το μεγαλύτερο κέντρο επεξεργασίας και εξαγωγών καπνού στα Βαλκάνια. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στη γραφική αυτή πόλη να συγκεντρωθούν μεγάλοι ευρωπαϊκοί εμπορικοί οίκοι και πολλά προξενεία.
Πρόκειται για τα χρόνια όπου η πόλη γνώρισε μεγάλη ακμή, και η λαμπερή αστική τάξη της βρισκόταν σε συνεχείς επαφές με την υπόλοιπη Ευρώπη, δίνοντας στην πόλη μία κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα και έναν αέρα ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκαν χιλιάδες θέσεις εργασίας για καπνεργάτες, ενώ μεσίτες, πραγματογνώμονες καπνού, ναυτικοί πράκτορες, μαζί με τους εμπόρους και τους λοιπούς επαγγελματίες αποτελούσαν τη μεσαία τάξη. Στις αρχές του 20ου αιώνα η πόλη έφτασε να έχει εκατόν πενήντα ραφτάδικα, δέκα πολυτελείς αίθουσες κινηματογράφου, κέντρα διασκέδασης, καφενεία, εστιατόρια και ζαχαροπλαστεία. Η άρχουσα τάξη είχε τένις κλαμπ, το μενού της νυχτερινής ζωής περιλάμβανε ακόμα και παρισινά μπαλέτα, ενώ στη Μεγάλη Λέσχη της πόλης τον ρυθμό έδιναν οι χοροί και τα ζωηρά bal masqué.
Μάρτυρες αυτής της ένδοξης εποχής είναι οι αρχοντικές κατοικίες των μεγάλων καπνεμπόρων και οι επιβλητικές καπναποθήκες που σώζονται σήμερα στο κέντρο της πόλης. Συνολικά βρίσκουμε 54 καπναποθήκες μέσα στον αστικό ιστό, κάποιες σε καλύτερη κατάσταση και κάποιες άλλες ετοιμόρροπες. Η γραφειοκρατία, όμως, και το μεγάλο κόστος αναστήλωσής τους είχε ως αποτέλεσμα οι περισσότερες από αυτές να μείνουν αναξιοποίητες. Μάλιστα, η ανακαίνιση και επαναλειτουργία ενός τέτοιου χώρου πρέπει, σύμφωνα με την αρχαιολογία, να γίνει με συγκεκριμένα σχέδια και υλικά, για να μην αλλοιωθεί η ταυτότητα αυτών των ιστορικών κτισμάτων.
Πλέον, η φθορά του χρόνου είναι ορατή στις περισσότερες καπναποθήκες της πόλης, όπου οι οροφές έχουν γκρεμιστεί, τα παράθυρα είναι σπασμένα και η υγρασία έχει καταστρέψει τον ξύλινο εσωτερικό διάκοσμο. Οι κάτοικοι μιλώντας στην κάμερα του Όπου Υπάρχει Ελλάδα κάνουν έκκληση στους ιθύνοντες και την πολιτεία να λάβουν άμεσα και δραστικά μέτρα για τη διάσωση αυτών των εμβληματικών κτιρίων, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τη σύγχρονη ιστορία της Καβάλας και την τοπική κοινωνία.
Σε μία προσπάθεια διαφύλαξης αυτής της κληρονομιάς, δημιουργήθηκε το 2004 το Μουσείο Καπνού. Πρόκειται για ένα σύγχρονο, βιομηχανικό και βιωματικό μουσείο με μεγάλη ποικιλία εκθεμάτων. Μεταξύ άλλων ο επισκέπτης μπορεί να δει εκεί αντικείμενα και αρχειακό υλικό για την καλλιέργεια και την παραγωγή του καπνού, την αγροτική κι εμπορική επεξεργασία του, τα βιομηχανικά καπνικά προϊόντα και σπάνια εκθεσιακά δείγματα καπνού.
Η μοναδικότητα του θεματικού αυτού μουσείου έγκειται στο γεγονός, ότι δεν περιλαμβάνει απλά και εκθέτει την εμπορική επεξεργασία των ανατολικών καπνών (που δεν υπάρχουν σε κανένα άλλο μουσείο του κόσμου), αλλά και ότι παράλληλα αποτελεί έναν πολιτιστικό χώρο που αναδεικνύει την οικονομική και κοινωνική ιστορία, καθώς και την τεχνολογική ιστορική εξέλιξη της Καβάλας, αλλά και ολόκληρης της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης. Αν βρεθείτε στην περιοχή, αξίζει να κάνετε μία επίσκεψη στον όμορφο αυτό χώρο, και να περιηγηθείτε στα μεθυστικά μονοπάτια του καπνού, που άλλαξαν την ιστορία της πόλης.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
