Αν μου έλεγαν πριν από λίγους μήνες ότι περισσότεροι από 70.000 φίλαθλοι θα γέμιζαν ένα στάδιο στο Λος Άντζελες για να παρακολουθήσουν έναν αγώνα ποδοσφαίρου ανάμεσα στη Νέα Ζηλανδία και το Ιράν, θα το θεωρούσα αδιανόητο.
Του αρθρογράφου του Bloomberg, Juan Pablo Spinetto
Κι όμως, αυτό ακριβώς συνέβη στις 15 Ιουνίου. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι η τιμή των εισιτηρίων στη δευτερογενή αγορά αυξήθηκε κατά 23% μέσα στις τελευταίες τρεις ημέρες πριν από τη σέντρα, με το φθηνότερο διαθέσιμο εισιτήριο να φτάνει τα 420 δολάρια. Για έναν αγώνα ανάμεσα σε δύο εθνικές ομάδες που δεν έχουν ποτέ ξεπεράσει τη φάση των ομίλων του Μουντιάλ. Και όμως, το συναρπαστικό 2-2 δικαίωσε όσους βρέθηκαν στις εξέδρες.
Η έκρηξη των τιμών αντικατοπτρίζει τον ενθουσιασμό που συνοδεύει την έναρξη της μεγαλύτερης ποδοσφαιρικής διοργάνωσης στον κόσμο. Με το πρώτο σφύριγμα, πολλές από τις ανησυχίες που κυριάρχησαν πριν από το τουρνουά, από τις υψηλές θερμοκρασίες και τα προβλήματα μετακίνησης, μέχρι τις συνήθεις προβλέψεις καταστροφής, πέρασαν σε δεύτερη μοίρα.
Μία εβδομάδα μετά την έναρξη, τα γήπεδα είναι γεμάτα, οι τηλεοπτικές μεταδόσεις καταγράφουν εντυπωσιακά νούμερα και οι τιμές των εισιτηρίων συνεχίζουν να ανεβαίνουν καθώς η ζήτηση αυξάνεται. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο στους αγώνες των Ηνωμένων Πολιτειών. Για μήνες οι διοργανωτές δυσκολεύονταν να πουλήσουν εισιτήρια, όμως μετά την πειστική πρεμιέρα των Αμερικανών απέναντι στην Παραγουάη, οι τιμές εκτοξεύθηκαν.
Όσο δύσκολο κι αν είναι να το παραδεχτεί κανείς, πρόκειται για μια σημαντική δικαίωση της FIFA και του πολυσυζητημένου συστήματος δυναμικής τιμολόγησης που εφαρμόζει. Το μοντέλο αυτό συμβάλλει στην επίτευξη εσόδων-ρεκόρ, καθώς η παγκόσμια ομοσπονδία επιδιώκει να φτάσει τα 13 δισεκατομμύρια δολάρια έσοδα στον τετραετή κύκλο που ολοκληρώνεται με αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Το σύστημα μπορεί να μην είναι ούτε δίκαιο ούτε ιδιαίτερα διαφανές. Για πολλούς αποτελεί μια καθαρή προσπάθεια μεγιστοποίησης κερδών που έρχεται σε αντίθεση με το λαϊκό και παγκόσμιο πνεύμα που έκανε το ποδόσφαιρο το δημοφιλέστερο άθλημα του πλανήτη. Ωστόσο, ως μηχανισμός αξιοποίησης της ζήτησης, λειτουργεί σχεδόν άψογα.
Η FIFA είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός μόνο στα χαρτιά. Εδώ και χρόνια επιδιώκει να αντλεί τη μέγιστη δυνατή αξία από φιλάθλους, χορηγούς και διοργανώτριες πόλεις. Όποιος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το ποδόσφαιρο ως έναν χώρο αποκομμένο από τις επιχειρηματικές λογικές, αρκεί να κοιτάξει αυτή τη διοργάνωση: 48 εθνικές ομάδες, 16 πόλεις, τρεις διοργανώτριες χώρες. Όλα μεγαλύτερα, όλα ακριβότερα, όλα πιο εμπορικά.
Και όταν η ζήτηση εξακολουθεί να υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά, η δυναμική τιμολόγηση οδηγεί αναπόφευκτα σε τιμές που μοιάζουν υπερβολικές.
Γι’ αυτό ακριβώς η FIFA ήθελε τόσο πολύ ένα Παγκόσμιο Κύπελλο στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη μεγαλύτερη αγορά ψυχαγωγίας στον κόσμο, με τον Καναδά και το Μεξικό σε συμπληρωματικό ρόλο. Τα περισσότερα από έξι εκατομμύρια εισιτήρια που διατέθηκαν ίσως ακούγονται πολλά, αλλά όχι όταν η χώρα φιλοξενεί τεράστιες μεταναστευτικές κοινότητες σχεδόν από κάθε γωνιά του πλανήτη.
Σε αυτό προστίθενται οι εύποροι φίλαθλοι και οι αφοσιωμένοι οπαδοί που ταξιδεύουν από το εξωτερικό. Έτσι εξηγείται γιατί ακόμη και αναμετρήσεις μικρότερης εμπορικής απήχησης μπορούν να προσελκύσουν δεκάδες χιλιάδες θεατές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αναμέτρηση ανάμεσα στο Πράσινο Ακρωτήρι και τη Σαουδική Αραβία, για την οποία τα εισιτήρια στη δευτερογενή αγορά έφτασαν τα 600 δολάρια, ενώ σε κάποια φάση είχαν πέσει ακόμη και στα 8.
Δεν το λέω με καμία ευχαρίστηση. Ύστερα από μήνες προσπαθειών να βρω εισιτήρια στην αρχική τους τιμή, αναγκάστηκα να αποδεχθώ μια δυσάρεστη πραγματικότητα: αυτό είναι ένα ακριβό, σχεδόν πολυτελές Παγκόσμιο Κύπελλο. Όποιες κι αν είναι οι τακτικές πώλησης της FIFA, οι τιμές τελικά αντανακλούν την τεράστια ζήτηση.
Αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο να παρακολουθήσω τους αγώνες από την τηλεόραση, κατέληξα να πληρώσω ένα εξωφρενικό ποσό για να δω την Αργεντινή να υπερασπίζεται τον τίτλο της στο Ντάλας. Και ομολογώ ότι τη στιγμή που πάτησα το κουμπί της αγοράς ένιωσα σχεδόν ενοχές. Ακόμη και σήμερα αναρωτιέμαι αν το πάθος μου νίκησε κάθε οικονομική λογική.
Η παρηγοριά μου είναι η ελπίδα ότι ο Λιονέλ Μέσι θα χαρίσει ξανά μια από εκείνες τις στιγμές που δικαιολογούν τα πάντα. Και τέτοιες στιγμές δεν έλειψαν μέχρι τώρα από το τουρνουά: από τις εκπλήξεις των αουτσάιντερ μέχρι τις εντυπωσιακές παρουσίες φιλάθλων που μετατρέπουν πόλεις και πλατείες σε γιορτές του ποδοσφαίρου.
Αυτό ακριβώς είναι που δίνει στη FIFA και στον πρόεδρό της, Τζάνι Ινφαντίνο, τη δύναμη να επιβάλλουν τους όρους τους στην αγορά. Όπως το Βατικανό διατηρεί το μονοπώλιο της σωτηρίας των ψυχών για τους πιστούς, έτσι και η FIFA κατέχει το μονοπώλιο του μεγαλύτερου ποδοσφαιρικού θεάματος στον κόσμο.
Και όσο οι φίλαθλοι συνεχίζουν να ονειρεύονται ότι θα ζήσουν από κοντά μια ιστορική στιγμή, η παγκόσμια ομοσπονδία θα συνεχίσει να αξιοποιεί αυτή τη μοναδική θέση ισχύος.
Πρέπει πάντως να αναγνωριστεί ότι η FIFA γνωρίζει πολύ καλά πώς να αναπτύσσει το προϊόν της. Η επέκταση του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε 48 ομάδες δέχθηκε έντονη κριτική, κυρίως επειδή θεωρήθηκε ότι θα υποβάθμιζε το αγωνιστικό επίπεδο. Ωστόσο, ήδη έχουμε δει αρκετές μικρότερες ποδοσφαιρικές δυνάμεις να γράφουν τις δικές τους ιστορίες υπέρβασης.
Σε συνδυασμό με τον ταχύτερο ρυθμό παιχνιδιού, τις βελτιώσεις στους κανονισμούς, την υψηλή ποιότητα της τηλεοπτικής παραγωγής και τη διαρκή παρουσία των μεγάλων αστέρων, το αποτέλεσμα είναι μια διοργάνωση που καθηλώνει. Και όσο το ποδόσφαιρο συνεχίζει να προκαλεί τέτοια συναισθήματα, η FIFA θα εξακολουθεί να μετατρέπει το πάθος σε χρυσό.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.