Η εταιρεία πυρηνικής τεχνολογίας Oklo δεν έχει έσοδα, άδεια λειτουργίας αντιδραστήρων ούτε δεσμευτικές συμβάσεις για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, αυτό δεν εμπόδισε τη νεοσύστατη εταιρεία με έδρα τη Σίλικον Βάλεϊ να εκμεταλλευτεί το κύμα ενθουσιασμού των επενδυτών, που ώθησε την αξία της στο χρηματιστήριο πάνω από τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας άνοδο άνω του 500% από την αρχή του έτους, σημειώνει το Bloomberg.
Η εταιρεία, που υποστηρίζεται από τον επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, και έχει στενούς δεσμούς με τον υπουργό Ενέργειας του Τραμπ, έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για την παροχή ενέργειας στους πρώτους πελάτες της το 2027, έχοντας ξεκινήσει το πιλοτικό της πρόγραμμα στο Αϊντάχο τον περασμένο μήνα.
Η Oklo, με επικεφαλής το ζευγάρι Τζέικομπ και Καρολίν Ντε Βίτε, οραματίζεται ένα μέλλον που θα τροφοδοτείται από μια νέα γενιά μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων που χρησιμοποιούν υγρό νάτριο αντί για νερό ως ψυκτικό μέσο.
Η εταιρεία επιδιώκει να καταστεί ηγέτης μεταξύ των επιχειρήσεων που θα τροφοδοτούν τα κέντρα δεδομένων με την ενέργεια που χρειάζονται για να ενισχύσουν την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, η άνοδος των μετοχών της, που ενισχύεται από τον ενθουσιασμό των ιδιωτών επενδυτών, οι οποίοι αποτελούν ένα δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό των μετόχων της, έχει ανησυχήσει τους ειδικούς, οι οποίοι φοβούνται ότι η μετοχή έχει σημειώσει υπερβολική άνοδο. Είναι μία από τις επιχειρήσεις με την υψηλότερη αξία πριν από την επίτευξη εσόδων που είναι εισηγμένες στις ΗΠΑ.
Η Oklo έχει υποχωρήσει κατά 25% τις τελευταίες πέντε συνεδριάσεις, ένδειξη ανησυχίας για την υπερβολική αποτίμησή της.
«Είναι ένας αρκετά κλασικός κύκλος τεχνολογικής υπερβολής», δήλωσε ο Adam Stein, ειδικός σε θέματα πυρηνικής ενέργειας στο Breakthrough Institute, μια ερευνητική ομάδα, ο οποίος προειδοποίησε για μια «φούσκα» στις νεοσύστατες επιχειρήσεις ενέργειας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. «Οι περισσότερες δεν θα τα καταφέρουν ποτέ», είπε.
Η υπεραπόδοση τροφοδοτεί τις κριτικές
Η υπεραπόδοση της Oklo έχει επίσης τροφοδοτήσει κριτικές από όσους υποστηρίζουν ότι έχει επωφεληθεί από τις σχέσεις της με τον Tραμπ και από την υποστήριξη μιας κυβέρνησης που την έχει στηρίξει σε πολλαπλά ομοσπονδιακά προγράμματα. Ο υπουργός Ενέργειας του Tραμπ, Κρις Ράιτ, είναι πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Oklo.
Ο Τραμπ προσκάλεσε τον Ντε Βίτε στον Λευκό Οίκο τον Μάιο για μια εκδήλωση στην οποία ο πρόεδρος δεσμεύτηκε να τετραπλασιάσει την πυρηνική ικανότητα των ΗΠΑ έως το 2050.
Το υπουργείο Ενέργειας επέλεξε την Oklo για προγράμματα που στοχεύουν στην επιτάχυνση της κατασκευής SMR (μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες) καθώς και εργοστασίων παραγωγής πυρηνικών καυσίμων, και δεσμεύτηκε να της παρέχει εξειδικευμένο και σπάνιο καύσιμο για αντιδραστήρες.
Άτομα με γνώση αυτών των συζητήσεων αναφέρουν ότι το υπουργείο ενέργειας εξετάζει το ενδεχόμενο να παρέχει στην Oklo -που πήρε το όνομά του από την τοποθεσία στη Γκαμπόν όπου συνέβη το μοναδικό φυσικό παράδειγμα πυρηνικής σχάσης- πρόσβαση σε πλουτώνιο για την παραγωγή καυσίμων.
Αυτή η σχέση έχει βοηθήσει την Oklo να αποκτήσει πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της, σύμφωνα με την Bank of America, ένας από τους λόγους για τους οποίους οι αναλυτές της εκτιμούν την επιχείρηση σε υψηλότερη αξία από τις NuScale Power και Nano Nuclear Energy που αναπτύσσουν SMR.
Ωστόσο, Δημοκρατικοί βουλευτές διαμαρτύρονται για «πρόβλημα ακαταλληλότητας» λόγω της συνεργασίας του Ράιτ με την Oklo. Ο Εντ Μαρκί, γερουσιαστής των Δημοκρατικών, επέκρινε τον περασμένο μήνα τη συμφωνία για τα καύσιμα και κατηγόρησε τον υπουργό Ενέργειας του Tραμπ ότι βοηθά τον πρώην εργοδότη του.
«Ανησυχώ ότι η κυβέρνησή σας προχωρά με τα σχέδια μεταφοράς πλουτωνίου στην Oklo και της επιτρέπει να κατασκευάσει μονάδα επεξεργασίας, όχι επειδή αυτές οι προτάσεις έχουν νόημα για τις ΗΠΑ, αλλά επειδή η Oklo θα ωφεληθεί οικονομικά και ο υπουργός Ράιτ ενεργεί προς το συμφέρον της πρώην εταιρείας του», έγραψε σε επιστολή του προς τον πρόεδρο.
Ο Ντε Βίτε , του οποίου η συμμετοχή στην Oklo έχει μετατρέψει την οικογένειά του σε δισεκατομμυριούχους, δήλωσε στους Financial Times ότι οποιαδήποτε υπόνοια ότι η εταιρεία επωφελείται από πολιτικές εύνοιες είναι «κομματικές διαμάχες».
Επεσήμανε ότι ο Ράιτ είχε αποσυρθεί από τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την Oklo και ότι οι ανταγωνιστές της είχαν λάβει παρόμοια βοήθεια από το υπουργείο Ενέργειας.
Το υπουργείο Ενέργειας ανέφερε ότι ο Ράιτ «αποχώρησε από θέσεις που ενδέχεται να δημιουργούν σύγκρουση συμφερόντων» όταν εντάχθηκε στην κυβέρνηση. «Αυτό περιελάμβανε την παραίτηση από το διοικητικό συμβούλιο της Oklo και την απώλεια των μετοχών του».
Δεν έχουν πειστεί όλοι από το μοντέλο της Oklo
Η εταιρεία έχει προσελκύσει την προσοχή των short sellers, οι οποίοι κατέχουν περίπου το 13% των μετοχών, εκτιμόντας ότι οι Ντε Βίτε έχουν υποτιμήσει το χρόνο και τα χρήματα που απαιτούνται για την εμπορευματοποίηση της τεχνολογίας.
Ορισμένοι ειδικοί επισημαίνουν την αποτυχία των αντιδραστήρων ψύξης με νάτριο που κατασκευάστηκαν στις ΗΠΑ μεταξύ 1950 και 1976. Οι επικριτές επισημαίνουν επίσης τους κινδύνους, καθώς τα σχέδια της Oklo προβλέπουν τη μεταφορά πλουτωνίου σε ιδιωτικές βιομηχανίες, όπου θα μπορούσε να υπάρχει κίνδυνος εκτροπής ή κλοπής από όσους επιδιώκουν να κατασκευάσουν ατομική βόμβα.
Η απόφαση της Αμερικανικής Επιτροπής Πυρηνικής Ρύθμισης (ΝRC) να απορρίψει μια προηγούμενη αίτηση της Oklo για την κατασκευή ενός αντιδραστήρα ψύξης με νάτριο το 2022 έχει επίσης εγείρει ερωτήματα.
«Το γεγονός ότι η NRC απέρριψε την Oklo θα πρέπει να αποτελεί προειδοποιητικό σήμα», δήλωσε η Allison Macfarlane, γεωλόγος και πρώην πρόεδρος της ρυθμιστικής αρχής.
«Το υγρό νάτριο είναι εξαιρετικά διαβρωτικό, εύφλεκτο και ευαίσθητο σε εκρήξεις όταν έρθει σε επαφή με τον αέρα και το νερό», είπε. «Πολλές χώρες έχουν προσπαθήσει να κατασκευάσουν αυτούς τους αντιδραστήρες στο παρελθόν, αλλά δεν κατάφεραν να αποδείξουν ότι είναι εμπορικά βιώσιμοι σε μεγάλη κλίμακα», πρόσθεσε.
Τι ισχυρίζεται ο Ντε Βίτε
Ο Ντε Βίτε, ο οποίος έχει διδακτορικό δίπλωμα στην πυρηνική μηχανική, έγραψε σε μια ανάρτηση σε blog -που δημοσιεύθηκε λίγο μετά την απόφαση της NRC- ότι η ενέργεια της ρυθμιστικής αρχής ήταν «απογοητευτική και εξοργιστική».
Τώρα ισχυρίζεται ότι το προσωπικό της επιτροπής απείλησε την εταιρεία με αντίποινα όταν η Oklo αμφισβήτησε ορισμένα από τα ευρήματά τους σχετικά με την απόρριψη.
«Αυτή είναι μια αρκετά ακατάλληλη συμπεριφορά από μια ρυθμιστική αρχή. Ωστόσο, ξανασηκωθήκαμε και επιστρέψαμε για να συνεργαστούμε μαζί τους», δήλωσε ο Ντε Βίτε.
Επέμεινε ότι η τεχνολογία ψύξης με νάτριο έχει σημειώσει αλματώδη πρόοδο και ότι έχει πλεονέκτημα ασφάλειας σε σχέση με άλλους τύπους αντιδραστήρων, επειδή δεν απαιτεί τόσο υψηλή πίεση. Αυτό μπορεί να μειώσει το κόστος -ένας παράγοντας που στο παρελθόν έχει εμποδίσει την υλοποίηση πυρηνικών έργων.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
