Συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν: Το «δώρο γενεθλίων» του Τραμπ κρύβει παγίδες και ερωτήματα

Η ανακοίνωση της συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν ήταν ίσως το καλύτερο δώρο γενεθλίων για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), ωστόσο υπάρχει ακόμα αρκετή αβεβαιότητα.

Σε ανάρτησή του στο Truth Social με την οποία προανήγγειλε τη συμφωνία, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει και πως οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό. Συνέχισε δηλώνοντας ότι, σε αντίθεση με τις αποτυχίες των προηγούμενων Αμερικανών προέδρων, εξασφάλισε μια «εξαιρετική συμφωνία» που θα φέρει «ειρήνη και ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή».

Ωστόσο, δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ υπερβάλλει στις δηλώσεις του, καθώς αντίστοιχες είχε κάνει και για το «τέλος του πολέμου στη Γάζα», κάνοντας λόγο για μια «παντοτινή ειρήνη». Σε τέτοιες διπλωματικές συμφωνίες υψηλού διακυβεύματος, η επιτυχία ή η αποτυχία εξαρτάται συνήθως από τις λεπτομέρειες.

Και παραμένουν ερωτήματα σχετικά με κρίσιμα ζητήματα, όπως ποιοι θα είναι οι περιορισμοί στον εμπλουτισμό του ουρανίου και τι θα συμβεί με τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει σήμερα το Ιράν. Επίσης, οι λεπτομέρειες για την αρχική συμφωνία δεν έχουν γίνει ακόμα γνωστές.

Κάποια από αυτά τα ζητήματα είναι βέβαιο ότι θα επιλυθούν σε επόμενες διαπραγματεύσεις και «τεχνικές» συνομιλίες που θα διεξαχθούν κατά τη διάρκεια της 60ήμερης παράτασης της τρέχουσας εκεχειρίας. Αλλά κάτι που είναι δεδομένο είναι πως δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι οι ΗΠΑ θα καταφέρουν να πείσουν το Ιράν να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες, ανεξάρτητα από το τι πιστεύει η Ουάσινγκτον.

Επίσης, εμπειρογνώμονες της αγοράς ενέργειας προειδοποίησαν ότι η διακίνηση πετρελαίου μέσω του Ορμούζ είναι απίθανο να επιστρέψει αμέσως στα προπολεμικά επίπεδα. Ο διάλπους του μεγάλου όγκου δεξαμενόπλοιων που έχουν συσσωρευτεί, η απομάκρυνση των ναρκών και η αποκατάσταση της μεταφοράς και παραγωγής πετρελαίου ενδέχεται να διαρκέσουν εβδομάδες.

Ένας άλλος παράγοντας αβεβαιότητας είναι το Ισραήλ. Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή στη Wall Street Journal ότι ήταν εξοργισμένος με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου επειδή διέταξε επιθέσεις εναντίον του Λιβάνου αυτό το Σαββατοκύριακο, οι οποίες, κατά την άποψή του, μπορεί να έθεταν σε κίνδυνο την πρόοδο που είχε γίνει με την Τεχεράνη.

Η συμφωνία κράτησε, αλλά αν το Ισραήλ ξεκινήσει νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, το Ιράν μπορεί να αποφασίσει να κλείσει ξανά το Στενό του Ορμούζ και να θέσει εκ νέου σε κίνδυνο την παγκόσμια οικονομία.

Από τι θα εξαρτηθεί μια τελική συμφωνία

Σε ανάλυσή της η Wall Street Journal κάνει λόγο για τρεις παραμέτρους που θα παίξουν σημαντικό ρόλο στο να υπάρξει μια τελική συμφωνία που θα βάλει τέλος στην παγκόσμια αβεβαιότητα:

Το Στενό του Ορμούζ

Ο Τραμπ ανέφερε ότι το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει μετά την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή. Εάν πράγματι επαναλειτουργήσει και τα πλοία ξαναξεκινήσουν να διέρχονται, αυτό θα έχει τεράστιο αντίκτυπο στη ροή του πετρελαίου και του εμπορίου, δίνοντας ώθηση στην παγκόσμια οικονομία. Αλλά πολλά μπορεί να συμβούν μέχρι την Παρασκευή.

Ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ

Ο Λευκός Οίκος έχει επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά πλοία, με στόχο τον οικονομικό στραγγαλισμό της χώρας. Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή ότι θα άρει αυτόν τον αποκλεισμό, υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα ανοίξει το Ορμούζ. Εάν αρθεί ο αποκλεισμός, το Ιράν είναι πολύ πιο πιθανό να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με τον Λευκό Οίκο για άλλα θέματα.

Το Ισραήλ

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις τους τελευταίους μήνες ήταν το Ισραήλ, το οποίο συνέχισε να βομβαρδίζει εντός του Λιβάνου. Το Ιράν δήλωσε ότι αυτό αποτελούσε λόγο ακύρωσης της συμφωνίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος αρχικά αγνόησε τις ανησυχίες σχετικά με τις επιθέσεις του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες εξοργίστηκε που ο Νετανιάχου δεν σταματούσε. Οι επιθέσεις του Ισραήλ συνεχίστηκαν μέχρι το πρωί της Κυριακής, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Τραμπ. Έτσι, παραμένει το ερώτημα εάν θα υποχωρήσει τώρα το Ισραήλ. Θα δώσει το Ισραήλ το περιθώριο να συνεχίσουν τις συνομιλίες; Θα συγκρατηθεί η Τεχεράνη σε πιθανές προκλήσεις; Υπάρχουν πολλές μεταβλητές.

Τα τρία ερωτήματα για το μέλλον

Όπως επισημαίνει το CNN, υπάρχουν και τρία ερωτήματα για το μέλλον:

1. Μήπως το άνοιγμα του Ορμούζ και το τέλος του αποκλεισμού σηματοδοτούν απλώς μια επιστροφή στο προπολεμικό status quo, δεδομένου ότι το κρίσιμο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος παραμένει ανεπίλυτο;
2. Έχει έρθει κοντά ο Τραμπ στην εξασφάλιση μιας καλύτερης πυρηνικής συμφωνίας, από αυτήν που υποστηριζόταν διεθνώς;
3. Και το πιο βασικό: Δικαιολογείται ο πόλεμος και το κόστος του; Σημειώνεται πως η πλειοψηφία των Αμερικανών δεν ήθελε τη σύγκρουση και τις οικονομικές συνέπειες που αυτή επέφερε. Και ο Τραμπ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολιτικούς κινδύνους στο εσωτερικό της χώρας.

Διαβάστε εδώ όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.  

Επιμέλεια: Αναστασία Κιτσικώστα

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.