Οι ακροδεξιοί πολιτικοί στις Βρυξέλλες και οι ομόλογοί τους στη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία είναι πιο διψασμένοι από ποτέ για εξουσία και είναι έτοιμοι να κάνουν ό,τι χρειαστεί για να κερδίσουν, ακόμα και αν αυτό σημαίνει να φορέσουν κοστούμι και γραβάτα.
Όπως σημειώνει το Politico, έχουν κάνει στην άκρη οι εκκεντρικοί τύποι με τα περίεργα ρούχα, που προκαλούσαν σκάνδαλα. Έχουν έρθει οι κομψοί τριαντάρηδες με εκατομμύρια ακολούθους στο TikTok και πολιτικοί με σκόπιμα μετριοπαθή σχέδια, που έχουν ως στόχο να δείξουν στους ψηφοφόρους ότι είναι αξιόπιστοι.
Από το Λονδίνο έως το Βερολίνο, περιορίζουν τα γεύματα με άφθονο κρασί, ντύνονται σαν mainstream πολιτικοί, είναι έτοιμοι για τις κάμερες και κρατούν τις αποστάσεις τους από το Κρεμλίνο, αφού το να είσαι φίλος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν δεν είναι και πολύ δημοφιλές στις μέρες μας. Έχουν γίνει επίσης πιο έξυπνοι στις πολιτικές τακτικές.
Σε όλη την Ευρώπη, η ακροδεξιά αποκτά επαγγελματικό προφίλ.
Τα ακροδεξιά κόμματα έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην εθνική πολιτική την τελευταία δεκαετία σε όλη την Ευρώπη, και η επιτυχία τους εξακολουθεί να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αντίδραση κατά της μετανάστευσης. Σήμερα προηγούνται στις δημοσκοπήσεις στη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν αναλάβει την εξουσία στην Ιταλία, τη Φινλανδία και την Τσεχία, μεταξύ άλλων, με ένα πολιτικό πρόγραμμα που συχνά περιλαμβάνει την απέλαση εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών.
Αυτό το μήνα, τα ακροδεξιά κόμματα πέτυχαν μια μεγάλη επιτυχία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όταν η πιο ισχυρή αξιωματούχος στις Βρυξέλλες, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κέρδισε μια ψηφοφορία για τη χαλάρωση των κανόνων για το κλίμα με τη βοήθεια ορισμένων ακροδεξιών βουλευτών.
Καθώς οι ακροδεξιές ομάδες των Πατριωτών της Ευρώπης και της Ευρώπης των Κυρίαρχων Εθνών γιόρταζαν τη νίκη της πιο επαγγελματικής προσέγγισής τους, οι κεντρώοι σύμμαχοι της Φον ντερ Λάιεν «ούρλιαζαν» από αγωνία. Ένας από αυτούς έφτασε στο σημείο να κάνει μια σύγκριση με τους πολιτικούς που συνέβαλαν στην άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία.
Το κρίσιμο ερώτημα τώρα - τόσο για τους ακροδεξιούς πολιτικούς όσο και για τους κεντρώους αντιπάλους τους - είναι αν οι λαϊκιστές της δεξιάς μπορούν να μετατρέψουν το προβάδισμα που έχουν στις δημοσκοπήσεις σε εκλογική νίκη. Η απάντηση μπορεί να βρίσκεται στο πόσο αποτελεσματικά μπορούν να βελτιώσουν τις ελλιπείς λειτουργίες τους - ακόμη και δανειζόμενοι τις τακτικές των ελίτ που περιφρονούν - καθώς διεκδικούν την εξουσία.
Ντύσιμο
Ένας από τους κύριους ανατρεπτικούς παράγοντες της δεξιάς είναι μια γνωστή φιγούρα στους κύκλους των Βρυξελλών.
Ο Νάιτζελ Φάρατζ ο υπέρμαχος του Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο, αποτελεί αγκάθι για την ΕΕ από την εποχή που ήταν μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αν γίνονταν σήμερα εκλογές, θα κέρδιζε και θα γινόταν πρωθυπουργός της Βρετανίας.
Οι εκλογές δεν αναμένονται πριν από το 2029, αλλά ο Φάρατζ επηρεάζει την πολιτική συζήτηση στο Ηνωμένο Βασίλειο και δεν χάνει ποτέ την ευκαιρία να αξιοποιήσει τη φιλία του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, στην ορκωμοσία του οποίου παρευρέθηκε νωρίτερα φέτος.
Το κίνημα MAGA του Τραμπ προσφέρει σε πολλούς ακροδεξιούς πολιτικούς της Ευρώπης ένα επιπλέον επίπεδο διεθνούς αξιοπιστίας. Ο Τραμπ και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησής του έχουν υποστηρίξει ακροδεξιούς πολιτικούς στη Γερμανία, τη Ρουμανία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Ωστόσο, δεν έχουν ανταποδώσει πάντα την υποστήριξή του με νίκες.
Πέρυσι, ο Φάρατζ ήταν εντελώς απροετοίμαστος για τις βρετανικές εκλογές και αποφάσισε να θέσει υποψηφιότητα μόνο δύο εβδομάδες μετά την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας. Παρά τη χαοτική αρχή, κέρδισε μια έδρα στο Κοινοβούλιο, όπως και τέσσερις συνάδελφοί του από το κόμμα, και οδήγησε το Reform UK στο καλύτερο αποτέλεσμα που είχε ποτέ, με 4,1 εκατ. ψήφους. Στη συνέχεια, δεσμεύτηκε να δώσει επαγγελματικό προφίλ στη λειτουργία του κόμματος, σε μια προσπάθεια να το οδηγήσει στην κυβέρνηση. «Θα επαγγελματικοποιήσουμε το κόμμα, θα το εκδημοκρατίσουμε και τα λίγα κακά μήλα που έχουν εισχωρήσει θα εξαφανιστούν», είπε.
Για τον Φάρατζ, ο οποίος για δεκαετίες εμφανιζόταν με μια μπύρα στο ένα χέρι και ένα τσιγάρο στο άλλο, αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία μιας διαφορετικής εικόνας με λιγότερο αλκοόλ.
«Σίγουρα έχει μειώσει το ποτό, αν όχι τα τσιγάρα», είπε κάποιος που γνωρίζει τον Φάρατζ σύμφωνα με το Politico. Ένα δεύτερο άτομο που γνωρίζει τον Φάρατζ είπε: «Δεν έχει κόψει το ποτό, αλλά σίγουρα δεν πίνει όσο παλιά. Δεν έχει χρόνο. Ο ρυθμός εργασίας έχει φτάσει στα ύψη».
Ωστόσο, στην ετήσια διάσκεψη της Reform που πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Σεπτέμβριο, πολλοί συνέχιζαν να πίνουν κατά τη διάρκεια της ημέρας και, καθώς η βραδιά προχωρούσε, στο μπαρ προκλήθηκαν σκηνές αναταραχής.
Ο Φάρατζ εμφανίζεται λιγότερο συχνά με σακάκια και καπέλα σε σύγκριση με το παρελθόν, προτιμώντας αντίθετα το συμβατικό κοστούμι των πολιτικών για τις επίσημες ομιλίες του.
TikTok
Στη Γαλλία, η ακροδεξιά έχει σκόπιμα βελτιώσει την εικόνα της, καθώς έχει κερδίσει περισσότερη υποστήριξη τα τελευταία χρόνια. Μετά τις εκλογές του 2022, όταν η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν σημείωσε ιστορική πρόοδο, αυξάνοντας τους βουλευτές από 8 σε 89 στην Εθνοσυνέλευση, η Λεπέν έδωσε αυστηρές οδηγίες στους νέους της «στρατιώτες», συμπεριλαμβανομένου ενός κώδικα ενδυμασίας. Η πρωτοβουλία της ονομάστηκε la stratégie de la cravate — η στρατηγική της γραβάτας.
Ο Ζορντάν Μπαρντελά, ο 30χρονος πρόεδρος της Εθνικής Συσπείρωσης, είναι ίσως ο πιο επιδέξιος από όλους τους ακροδεξιούς ηγέτες στην ευρωπαϊκή πολιτική σήμερα. Με το αδύνατο σώμα, τα περιποιημένα μαλλιά και τα κομψά κοστούμια του, έχει γίνει πρότυπο για τους άλλους ακροδεξιούς.
Πάρτε για παράδειγμα τον Βέλγο Τομ βαν Γκρίκεν, ηγέτη του ακροδεξιού κόμματος Φλαμανδικό Συμφέρον. Έχει έναν κανόνα ότι αυτός και η ομάδα του πρέπει να είναι «ριζοσπάστες αλλά όχι χυδαίοι». Τα μαλλιά του είναι πάντα καλοχτενισμένα και έχει ένα χαμόγελο στο πρόσωπό του όταν μιλάει στους ψηφοφόρους ή στα μέσα ενημέρωσης.
Ο Τομ βαν Γκρίκεν έχει αναγνωρίσει ότι, ενώ ορισμένοι ψηφοφόροι είναι απρόθυμοι να υποστηρίξουν το κόμμα του, τον συμπαθούν αρκετά. «Αυτό που θεωρώ ως δικό μου πλεονέκτημα είναι ότι έχω σπάσει τον κοινωνικό φραγμό», έχει δηλώσει στο παρελθόν στο Politico.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν επίσης αποκτήσει μεγάλη σημασία για αυτούς τους υποψηφίους. Όπως ο Μπαρντελά, ο οποίος έχει 2,2 εκατ. ακόλουθους, τόσο ο Φάρατζ όσο και ο Τομ βαν Γκρίκεν έχουν καταβάλει συντονισμένες προσπάθειες για να κερδίσουν ψηφοφόρους στο TikTok, με κάποια επιτυχία.
Ο Φάρατζ έγινε απροσδόκητα δημοφιλής στο TikTok πέρυσι, όταν ένα βίντεο στο οποίο φώναζε «Βαρετό!» σε διαμαρτυρόμενους έγινε viral meme. Το κόμμα του Τομ βαν Γκρίκεν φρόντισε ώστε κάθε εκστρατεία στις περσινές εκλογές στο Βέλγιο να μετατραπεί σε ανάρτηση στο TikTok.
Ξεκαθάρισμα
Το να έχουν οι ηγέτες την κατάλληλη εμφάνιση είναι ένα θέμα, αλλά ένας σημαντικός κίνδυνος για τα ακροδεξιά κόμματα σε ολόκληρη την περιοχή είναι από καιρό οι ακατάλληλες δηλώσεις προκατειλημμένων πολιτικών της βάσης. Έχουν υπάρξει πολυάριθμα παραδείγματα ατόμων που εκφράζουν ρατσιστικές ή ομοφοβικές απόψεις ή συμπεριφέρονται με άλλους απαράδεκτους τρόπους και συχνά σε βίντεο ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι Πατριώτες της Ευρώπης, η ακροδεξιά ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υιοθέτησαν μια διαδικασία ελέγχου για να διασφαλίσουν ότι δεν θα γίνονται δεκτοί ευάλωτοι σε σκάνδαλα ευρωβουλευτές. Οι έλεγχοι οδήγησαν στην απόρριψη τριών υποψηφίων ως υπερβολικά ακραίων ή ακατάλληλων. Αφού έγιναν η τρίτη μεγαλύτερη δύναμη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πέρυσι, οι Πατριώτες καθιέρωσαν μια διαδικασία πειθαρχίας και πρόσθεσαν επίσης τμήματα επικοινωνίας και Τύπου.
Αλλά έχουν ακόμα πολλά να κάνουν.
Ένα σκάνδαλο ρατσισμού κατά τη διάρκεια των περσινών εκλογών στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτροχίασε προσωρινά την εκστρατεία του Reform και μόλις τον περασμένο μήνα, η βουλευτής Sarah Pochin προκάλεσε σάλο όταν παραπονέθηκε για «διαφημίσεις γεμάτες μαύρους και Ασιάτες».
Στη Γαλλία, η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν αναγκάστηκε να αποκρούσει κατηγορίες για ρατσιστική συμπεριφορά τον Ιούνιο. Οι υποψήφιοι υποβάλλονται πλέον σε μια διεξοδική διαδικασία ελέγχου που περιλαμβάνει ελέγχους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεντεύξεις από ορισμένα από τα υψηλότερα στελέχη του κόμματος.
Το ξεκαθάρισμα στις τάξεις του κόμματος αποτελεί την τελευταία προσπάθεια της Λεπέν να διορθώσει την εικόνα του κόμματός της, μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον πατέρα της, Ζαν-Μαρί Λεπέν, του οποίου οι αντισημιτικές και προκλητικές θέσεις είχαν κρατήσει για πολύ καιρό το κόμμα στο περιθώριο της γαλλικής πολιτικής σκηνής.
Απσοτασιοποίηση από τον Πούτιν
Αφού κατέλαβε τη δεύτερη θέση εξασφαλίζοντας το ρεκόρ του 21% στις εκλογές του Φεβρουαρίου, το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ξεπερνά πλέον στις δημοσκοπήσεις το συντηρητικό μπλοκ του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς. Σε ορισμένες περιοχές της πρώην κομμουνιστικής Ανατολικής Γερμανίας, το AfD συγκεντρώνει υποστήριξη στο 40%.
Η Άλις Βάιντελ, ένα από τα δύο ηγετικά στελέχη του AfD, προσπαθεί να απομακρύνει το κόμμα της από την αντίληψη ότι έχει στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο. Μερικοί από τους συναδέλφους της στο AfD σχεδίαζαν να ταξιδέψουν στο Σότσι της Ρωσίας για να συμμετάσχουν σε μια διεθνή διάσκεψη αυτό το μήνα. Η Βάιντελ δεν ήταν ευχαριστημένη με αυτό.
«Δεν πρέπει να συνεχίσουμε με αυτόν τον τρόπο», δήλωσε στους δημοσιογράφους όταν ρωτήθηκε για το προγραμματισμένο ταξίδι. «Εγώ η ίδια δεν θα ταξίδευα εκεί, ούτε θα το συνιστούσα σε κανέναν».
Η Βάιντελ δήλωσε ότι θα αλλάξει τις διαδικασίες του κόμματος για την έγκριση ταξιδιών. Ένας από τους πολιτικούς, ο βουλευτής Ράινερ Ρόθφους, τελικά ακύρωσε το ταξίδι του, το οποίο αρχικά περιελάμβανε μια προγραμματισμένη συνάντηση με τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Ένας άλλος βουλευτής του AfD, ο ευρωβουλευτής Hans Neuhoff, και ένας περιφερειακός πολιτικός ταξίδεψαν εν τέλει στο Σότσι.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας «εξυγίανσης», το AfD αντικαθιστά μια εξτρεμιστική ομάδα με ένα νέο όργανο που ελέγχεται κεντρικά και έχει ζητήσει από τους βουλευτές του να υπογράψουν έναν νέο κώδικα δεοντολογίας που τους υποχρεώνει να παρουσιάζουν μια ενωμένη και «μετριοπαθή» εικόνα στον κόσμο.
Η επιρροή του Πούτιν στους ακροδεξιούς πολιτικούς δεν περιορίζεται στη Γερμανία. Υποψήφιοι για υψηλά αξιώματα στην Ιταλία, τη Ρουμανία και τη Γαλλία, μεταξύ άλλων χωρών, έχουν όλοι δεχτεί επιθέσεις για τις σχέσεις τους με τη Μόσχα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Φάρατζ προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από παλαιότερες δηλώσεις του, στις οποίες εξέφραζε τον θαυμασμό του για τον Πούτιν.
Το παράδειμα της Μελόνι
Για πολλούς στην λαϊκιστική δεξιά, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι θεωρείται πρότυπο για το πώς να κερδίσει κανείς - και να διατηρεί - την εξουσία από μια σκληρή θέση. Σε αντίθεση με τους φόβους των κεντρώων πριν από την εκλογή της, η Μελόνι έχει διατηρήσει την Ιταλία σταθερά ευθυγραμμισμένη με τις κύριες προτεραιότητες της ΕΕ και έχει προκαλέσει ελάχιστα προβλήματα στη Φον ντερ Λάιεν και σε άλλους κεντρώους που κάθονται στο τραπέζι της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες. Παρά το γεγονός ότι εκφράζει ιδιωτικά κάποια κούραση από τον πόλεμο, δεν έχει εμποδίσει τη συνέχιση της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Ενώ η Μελόνι παραμένει αδιάλλακτη όσον αφορά τον περιορισμό της μετανάστευσης και την «woke» κουλτούρα στην πατρίδα της, πολλοί σχολιαστές και αξιωματούχοι της ΕΕ της αναγνωρίζουν το γεγονός ότι έχει οδηγήσει το κόμμα της, Αδέλφια της Ιταλίας - το οποίο έχει τις ρίζες του στους μεταπολεμικούς φασίστες - σε πιο μετριοπαθείς θέσεις, ειδικά σε διεθνή και οικονομικά ζητήματα.
Αυτό είναι παραπλανητικό, σύμφωνα με τη Nathalie Tocci, διευθύντρια του Istituto Affari Internazionali, ενός ανεξάρτητου think tank διεθνών σχέσεων στη Ρώμη. «Το λάθος που κάνουμε είναι να λέμε ότι το παράδειγμα της Μελόνι είναι ένα μοντέλο της ακροδεξιάς που μετριάζει, αντί για την ακροδεξιά που ριζοσπαστικοποιεί κρυφά την ατζέντα», είπε. «Υπάρχει μια επαγγελματικοποίηση της ριζοσπαστικής ατζέντας. Αυτό δεν την κάνει πιο μετριοπαθή. Απλώς την κάνει πιο επαγγελματική, και ίσως με το να γίνεται πιο επαγγελματική μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική — και αυτό είναι ακόμα πιο ριζοσπαστικό».
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Φάρατζ πρόσφατα ανέφερε τη Μελόνι μεταξύ των ηγετών που θαυμάζει. Νωρίτερα αυτό το μήνα, εγκατέλειψε τα σχέδια για τεράστιες φορολογικές περικοπές, προειδοποιώντας ότι θα δώσει προτεραιότητα στην εξισορρόπηση των λογαριασμών, σε μια προσπάθεια να δείξει ότι το κόμμα Reform θα είναι δημοσιονομικά υπεύθυνο στην κυβέρνηση.
Πώς οι επαγγελματίες έγιναν ακροδεξιοί
Δεν είναι μόνο ότι η ακροδεξιά αποκτά πιο επαγγελματικό προφίλ, αλλά και οι επαγγελματίες κεντρώοι πολιτικοί υιοθετούν ακροδεξιές πολιτικές ιδέες.
Το ξαφνικό ενδιαφέρον της βρετανικής κεντροαριστερής κυβέρνησης των Εργατικών να αναθεωρήσει τους κανόνες ασύλου για να πατάξει τους παράνομους μετανάστες αποτελεί μια άμεση προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η εκλογική απειλή του Φάρατζ. Η μετανάστευση αποτελεί πλέον ένα από τα κύρια θέματα που απασχολούν τους κεντρώους συντηρητικούς σε όλη την Ευρώπη, με τον Μερτς στη Γερμανία να επιδιώκει επίσης να σκληρύνει το σύστημα υπό την πίεση του AfD.
Οι προτεραιότητες της ακροδεξιάς έχουν βρει τη θέση τους στις κυρίαρχες συζητήσεις για τους κανόνες σχετικά με το κλίμα. Οι φόβοι ότι θα πληγούν οι θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης και θα υποστούν ζημιά οι επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει ένα νέο κύμα αντίστασης στα πράσινα μέτρα από την κεντροδεξιά.
Και φυσικά η ακροδεξιά έχιε ήδη κυβερνητικές θέσεις, συχνά σε συνασπισμό, σε χώρες όπως η Φινλανδία, το Βέλγιο, η Ουγγαρία και η Ιταλία. «Ακούμε συχνά από το κέντρο ότι «στην πραγματικότητα εξημερώνουμε αυτά τα ακροδεξιά πλάσματα και καθώς τα εντάσσουμε στο σύστημα, γίνονται πιο μετριοπαθή», είπε η Tocci. «Διαφωνώ απόλυτα», σημείωσε. «Αυτό υποτιμά πραγματικά το τι είναι η ακροδεξιά».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.