Έστω ότι έχεις οφειλές στην εφορία. Οι οφειλές δεν σε καθιστούν φοροφυγά. Έχεις δηλώσει τα πάντα. Οι οφειλές δεν σε καθιστούν υποχρεωτικά ούτε στρατηγικό κακοπληρωτή. Οι επιχειρήσεις δεν φορολογούνται για τις εισπράξεις τους, οπότε σε περίπτωση που οι πελάτες της δεν πληρώσουν στην ώρα τους ή δημιουργηθεί μια έκτακτη υποχρέωση μπορεί να προκύψει πρόβλημα ρευστότητας.
Λόγω των οφειλών, η ΑΑΔΕ σου στέλνει ηλεκτρονικά μια επιστολή με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και στο τέλος σε καλεί να τις πληρώσεις ή έστω να τις ρυθμίσεις εντός 30 ημερών, διαφορετικά θα προβεί σε αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, δηλαδή θα σου κατάσχει τους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Στο σημείο αυτό η ΑΑΔΕ σου γράφει συνειδητά ψέματα. Ναι μεν ο νόμος ορίζει ότι για να προβεί σε αναγκαστικά μέτρα θα πρέπει να περάσουν 30 μέρες από την ειδοποίηση, (άρθρο 46 Ν. 5104/2024 Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών και άρθρο 7 Ν.4978/2022 Κύρωση Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων), αλλά οι νόμοι στην Ελλάδα δεν ψηφίζονται για να τηρούνται. Έτσι λοιπόν το άρθρο 48 του Ν. 5104 ορίζει ότι «Σε εξαιρετικές περιπτώσεις... η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να λαμβάνει... μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ακόμη και πριν από τη νόμιμη ημερομηνία καταβολής της οφειλής ή την κοινοποίηση της ατομικής ειδοποίησης ή την παρέλευση της τριακονθήμερης προθεσμίας που προβλέπεται στο άρθρο 46 για την καταβολή της οφειλής».
Η ΑΑΔΕ, όμως, τη φράση «σε εξαιρετικές περιπτώσεις» την ερμηνεύει ως «σε κάθε περίπτωση» και πάντοτε διενεργεί την κατάσχεση πριν τις 30 μέρες, συνήθως μέσα σε 2 εβδομάδες. Έτσι λοιπόν, σε κάθε ειδοποίηση, αφού αρχικά δίνει 30 μέρες περιθώριο, στο τέλος επισημαίνει ότι «η φορολογική διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα επιβολής κατάσχεσης χρημάτων... και πριν από την παρέλευση του ανωτέρω χρονικού διαστήματος».
Η κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών είναι πολύ σοβαρό μέτρο, που μπορεί να καταστρέψει την επιχείρηση και να έχει ως παράπλευρες απώλειες το προσωπικό και τους προμηθευτές της. Δεν είναι δυνατόν η διαδικασία να γίνεται με τόση επιπολαιότητα και ο οφειλέτης να λαμβάνει μια ειδοποίηση αντιφατική που περισσότερο τον τρομοκρατεί, παρά τον προειδοποιεί. Η ΑΑΔΕ δεν μπαίνει καν στον κόπο να βεβαιωθεί ότι ο οφειλέτης την έχει λάβει. Σε κάτι τόσο σοβαρό, όμως, όπως η κατάσχεση του λογαριασμού, η ΑΑΔΕ θα έπρεπε να διασφαλίζει ότι η ειδοποίηση διαβάστηκε από τον οφειλέτη. Έτσι γινόταν παλιά με την αποστολή συστημένων επιστολών. Είναι αντιφατικό να καλεί επιχειρήσεις στο τηλέφωνο για να υπενθυμίζει μη ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις και να μην κάνει κάτι αντίστοιχο όταν επίκειται η κατάσχεση των τραπεζικών τους λογαριασμών.
Αν η ΑΑΔΕ ήταν ειλικρινής, στην ειδοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών θα έπρεπε να γράφει το εξής: «Από τη στιγμή που διαβάζεις αυτή την ειδοποίηση, να ξέρεις ότι ανά πάσα στιγμή οι τραπεζικοί σου λογαριασμοί μπορεί να κατασχεθούν. Ξεκινάμε έναν αγώνα ταχύτητας. Αν εμείς ως ΑΑΔΕ προλάβουμε να τους κατάσχουμε πριν εσύ προλάβεις να κάνεις ρύθμιση των οφειλών πληρώνοντας την πρώτη δόση, ξεχνάς τη ζωή σου όπως τη γνώριζες. Για να κάνουμε μερική άρση κατάσχεσης κατά 30% ή 40% ή 50% ανάλογα με το είδος των οφειλών, θα πρέπει να πληρώσεις τις 4 πρώτες δόσεις της ρύθμισης και να χάσεις ένα σωρό εργατοώρες σε συνεννοήσεις μεταξύ της ΑΑΔΕ και της τραπεζών».
Αν η ΑΑΔΕ έγραφε μια τέτοια ειδοποίηση, θα ήταν μεν ειλικρινής, αλλά θα την θεωρούσαμε απαράδεκτη. Αυτή όμως είναι η πραγματικότητα των επιχειρήσεων τα τελευταία 10 χρόνια. Είναι απορίας άξιο πώς ως κοινωνία την έχουμε αποδεχτεί ως φυσιολογική. Η φορολογική αρχή οφείλει να καλλιεργεί κλίμα εμπιστοσύνης στους φορολογούμενους. Η ΑΑΔΕ πολύ συχνά επικαλείται το άλλοθι, ότι δεν φτιάχνει η ίδια τους νόμους, απλά τους εφαρμόζει. Όταν ο νόμος όμως δίνει το δικαίωμα στην ΑΑΔΕ να επισπεύδει τα χρονοδιαγράμματα σε έκτακτες περιπτώσεις, είναι συνειδητή της επιλογή να θεωρεί κάθε περίσταση έκτακτη και να αφήνει τους φορολογούμενους στο έλεος των μονομερών αποφάσεών της.
* Ο Αγαμέμνων Σταυρόπουλος είναι Οικονομολόγος - Φοροτεχνικός
