Σε κρίσιμο τεστ αντοχής για το εύθραυστο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξελίσσεται το Στενό του Ορμούζ, μετά τη νέα ένταση που προκάλεσε η διαφωνία για την κυκλοφορία των πλοίων σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους του πλανήτη.
Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εμφανίζονται να παγώνουν, προς το παρόν, τα εκατέρωθεν πλήγματα και ετοιμάζονται για συνομιλίες στην Ντόχα, με στόχο να αποτρέψουν νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Η διπλωματική κινητικότητα εντείνεται μετά την πρώτη συνεδρίαση της Μεικτής Επιτροπής του Ορμούζ στο Μουσκάτ, με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Αμπντουλαζίζ Αλ-Χουνάιζι. Στο τραπέζι τέθηκαν τα ζητήματα που αφορούν το Στενό, η μελλοντική διαχείρισή του με βάση το άρθρο 5 του Μνημονίου Συνεργασίας του Ισλαμαμπάντ, καθώς και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών.
Σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν να σταματήσουν τα εκατέρωθεν πλήγματα, ενώ οι δύο πλευρές σχεδιάζουν να συναντηθούν την Τρίτη στην Ντόχα για να επιλύσουν τη διαφωνία γύρω από το Στενό.
Η εξέλιξη έρχεται μόλις 11 ημέρες μετά την έναρξη της εκεχειρίας, η οποία ήδη δοκιμάζεται από νέες επιθέσεις αλλά και από την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ μπορεί να ξαναρχίσουν τον πόλεμο και να «ολοκληρώσουν τη δουλειά».
Κατά το Axios, η νέα ανάφλεξη προκλήθηκε από διαφορετικές ερμηνείες του μνημονίου κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου, κυρίως ως προς τους όρους που αφορούν την ασφαλή διέλευση από το Ορμούζ.
«Αποφασίσαμε να σταματήσουμε κάθε κινητική δραστηριότητα», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, χρησιμοποιώντας τον στρατιωτικό όρο για πλήγματα και άλλες επιθέσεις.
Δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι και οι δύο πλευρές θα κάνουν πίσω «προς το παρόν» και ότι «τα πλοία μπορούν να κινούνται ελεύθερα», ενώ οι τεχνικές συνομιλίες αναμένεται να συνεχιστούν.
Καθηλωμένη παραμένει η ναυτιλιακή κίνηση
Παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσιγκτον ότι τα πλοία μπορούν να κινούνται ελεύθερα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κυκλοφορία στο Στενό του Ορμούζ παραμένει μόλις ένα κλάσμα των προπολεμικών επιπέδων.
Σύμφωνα με την Kpler, εταιρεία ανάλυσης δεδομένων που παρακολουθεί τις παγκόσμιες ροές στη ναυτιλία και στα εμπορεύματα, συνολικά 124 πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων διήλθαν από το Στενό από την Πέμπτη.
Ο αριθμός αυτός, σε διάστημα τεσσάρων ημερών, αντιστοιχεί πλέον περίπου στον όγκο πλοίων που περνούσαν από το Στενό μέσα σε μία μόνο ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου. Τα δεδομένα της Kpler δείχνουν ότι, πριν από τη σύγκρουση, περισσότερα από 100 πλοία διέρχονταν καθημερινά από τη θαλάσσια οδό.
Η καταγραφή της Kpler αφορά πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων, όπως δεξαμενόπλοια, φορτηγά ξηρού φορτίου, πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και υγραερίου, αλλά όχι πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Η ναυσιπλοΐα στο Στενό, από όπου διέρχεται περίπου το 1/5 των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένη, καθώς η αναζωπύρωση της έντασης κρατά σε αβεβαιότητα τις ναυτιλιακές εταιρείες και τα πληρώματα των πλοίων.
Τις τελευταίες ημέρες, οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν πυρά κοντά στο Στενό του Ορμούζ, ενώ στο στόχαστρο βρέθηκαν και αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου.
Το Ορμούζ σημείο τριβής
Στο πλαίσιο του μνημονίου, οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν συμφωνήσει ότι η Τεχεράνη θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από το Στενό. Σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον θα προχωρούσε στην άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Η εφαρμογή της συμφωνίας, ωστόσο, αποδεικνύεται δύσκολη. Κατά τις διαπραγματεύσεις της περασμένης εβδομάδας στην Ελβετία, η αμερικανική αντιπροσωπεία, υπό τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, συμφώνησε με το Ιράν στη δημιουργία διαύλου επικοινωνίας μεταξύ του αμερικανικού στρατού και των Φρουρών της Επανάστασης, ώστε να υπάρχει συντονισμός της κυκλοφορίας στο Στενό. Μέχρι το Σάββατο, όμως, η γραμμή αυτή δεν είχε τεθεί ακόμη σε λειτουργία.
Οι συνομιλίες της Τρίτης είχαν αρχικά προγραμματιστεί να γίνουν στην Ελβετία και να επικεντρωθούν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις διαβουλεύσεις. Η νέα κλιμάκωση άλλαξε τον σχεδιασμό: η συνάντηση μεταφέρθηκε στη Ντόχα και το Ορμούζ πέρασε στην κορυφή της ατζέντας.
Στις συνομιλίες αναμένεται να συμμετάσχει ο Νικ Στιούαρτ, επικεφαλής της αμερικανικής τεχνικής ομάδας, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή με γνώση των διαβουλεύσεων.
Το στοίχημα πλέον είναι αν η Ντόχα θα λειτουργήσει ως βαλβίδα αποσυμπίεσης ή αν το Στενό του Ορμούζ θα γίνει το σημείο από το οποίο θα ξανανοίξει η σύγκρουση. Για την ώρα, τα πλήγματα παγώνουν. Η κρίση, όμως, κάθε άλλο παρά έχει τελειώσει.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
