Με τη σύγκρουση με το Ιράν να φαίνεται πως πλησιάζει σε μια ασαφή ακόμη κατάληξη, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα σε ένα εκδικητικό ιρανικό καθεστώς και έναν ασταθή Αμερικανό πρόεδρο. Η κατάσταση αυτή θέτει σε σοβαρό κίνδυνο τόσο την ασφάλεια του βασιλείου όσο και τα μεγαλεπήβολα σχέδια εκσυγχρονισμού του.
Ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δεν επιθυμούσε αυτόν τον πόλεμο, όχι επειδή δεν στήριζε τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά επειδή φοβόταν τις συνέπειες για τη Σαουδική Αραβία και τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου. Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν μια σφοδρή εκστρατεία βομβαρδισμών πλήττοντας περισσότερους από 10.000 στόχους στο Ιράν και η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και στρατιωτικές βάσεις, η σαουδαραβική αεροπορία αντέδρασε αρχικά στρατιωτικά. Όμως, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) ανεχόταν μια εύθραυστη εκεχειρία περισσότερο απ’ όσο διήρκεσε ο ίδιος ο πόλεμος και επανειλημμένα απειλούσε με επανάληψη των εχθροπραξιών χωρίς να προχωρά, ο μπιν Σαλμάν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να συνυπάρξει με ένα εχθρικό καθεστώς στην Τεχεράνη. Πλέον, προτεραιότητά του φαίνεται να είναι ο κατευνασμός του Ιράν ώστε να προστατεύσει τη Σαουδική Αραβία.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ περί σχεδίου ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν δημιουργούν την εντύπωση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί περισσότερο από την Τεχεράνη να τερματίσει αυτή τη σύγκρουση. Το ιρανικό καθεστώς, αν και αποδυναμωμένο, εμφανίζεται αποφασισμένο να αντέξει τόσο τις βόμβες όσο και τη ρητορική του Τραμπ.
Για τον μπιν Σαλμάν, όλα αυτά αποτελούν τεράστιο πονοκέφαλο. Το όραμά του για μια σύγχρονη οικονομία που δεν θα εξαρτάται από τα πετρελαϊκά έσοδα αλλά από φαραωνικά έργα ανάπτυξης και διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις, ώστε να προσελκύσει τουρίστες και επενδύσεις, βρίσκεται πλέον σε κίνδυνο. Ακόμη και πριν από τον πόλεμο, αρκετά από τα φιλόδοξα σχέδιά του είχαν περιοριστεί ή εγκαταλειφθεί λόγω δημοσιονομικών πιέσεων και μη ρεαλιστικών σχεδιασμών. Τώρα, όμως, ο πόλεμος και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχουν μειώσει κατά ένα τρίτο τις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου. Παράλληλα, το Ιράν απειλεί ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης, θα επεκτείνει τη σύγκρουση, ίσως όχι μόνο μπλοκάροντας το Στενό του Ορμούζ αλλά και παρεμβαίνοντας στη ναυσιπλοΐα μέσω του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, από όπου πλέον διέρχεται σημαντικό μέρος των σαουδαραβικών εξαγωγών.
Η αποσταθεροποίηση της περιοχής αποθαρρύνει επίσης τους ξένους επενδυτές, τα κεφάλαια των οποίων είναι κρίσιμα για την επιτυχία του προγράμματος Vision 2030. Το ίδιο ισχύει και για τον τουρισμό. Η Σαουδική Αραβία πρόκειται να φιλοξενήσει την Παγκόσμια Έκθεση Expo το 2030 και το Παγκόσμιο Κύπελλο το 2034, εφόσον καταφέρει να ολοκληρώσει εγκαίρως τις απαιτούμενες υποδομές. Ήδη, η σαουδαραβική κυβέρνηση έχει αποσυρθεί από τα σχέδια διοργάνωσης των Ασιατικών Χειμερινών Αγώνων του 2029.
Ακόμη κι αν ο πόλεμος με το Ιράν λήξει σύντομα, η Σαουδική Αραβία και οι γείτονές της στον Κόλπο θα βρεθούν αντιμέτωποι είτε με ένα εκδικητικό ιρανικό καθεστώς που εξακολουθεί να ελέγχει το Ορμούζ, απ’ όπου περνούσε το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, είτε, ίσως ακόμη χειρότερα, με μια κατάρρευση του Ιράν που θα βυθίσει την περιοχή στο χάος.
Η Σαουδική Αραβία, η σημαντικότερη χώρα του Κόλπου, με έκταση τριπλάσια του Τέξας, πληθυσμό περίπου 35 εκατομμυρίων κατοίκων και τον μεγαλύτερο αραβικό πετρελαϊκό τομέα, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διεθνή σταθερότητα. Ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστεί αυτές τις προκλήσεις αφορά ολόκληρο τον κόσμο.
Ο μπιν Σαλμάν διαθέτει τη διορατικότητα και την αποφασιστικότητα για να αντιμετωπίσει αυτή τη δοκιμασία. Ωστόσο, οι φιλόδοξοι στόχοι ανάπτυξης που έχει θέσει θα χρειαστούν πλέον περισσότερο χρόνο και θα αποδειχθούν πολύ δυσκολότεροι στην υλοποίηση. Παρ’ όλα αυτά, ο MBS έχει χρόνο με το μέρος του.
Ο 40χρονος πρίγκιπας θα γίνει βασιλιάς όταν πεθάνει ο ηλικιωμένος πατέρας του, ο 90χρονος βασιλιάς Σαλμάν. Ήδη ελέγχει πλήρως την εξουσία, έχοντας παραμερίσει τόσο τους θρησκευτικούς ηγέτες όσο και ισχυρά μέλη της βασιλικής οικογένειας πριν από μία δεκαετία. Παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής στους νέους Σαουδάραβες χάρη στο νέο κοινωνικό συμβόλαιο που τους προσέφερε: πίστη προς το πρόσωπό του με αντάλλαγμα θέσεις εργασίας και πρωτόγνωρες μορφές ψυχαγωγίας, όπως κινηματογράφους, πολυτελή εστιατόρια και ροκ συναυλίες.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο μπιν Σαλμάν φρόντισε να κρατήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές του. Ο Ιρανός πρέσβης παρέμεινε στο Ριάντ καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης και είχε συχνές επαφές με σαουδαραβικούς αξιωματούχους. Ο πρίγκιπας διάδοχος, που υπέγραψε αμυντικό σύμφωνο με το Πακιστάν τον περασμένο Σεπτέμβριο, υποδέχθηκε αυτόν τον μήνα 8.000 Πακιστανούς στρατιώτες, περίπου 16 μαχητικά JF-17 και δύο μοίρες drones. Παράλληλα, συνεχίζει να φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη χώρα και να διατηρεί καλές σχέσεις με την Κίνα.
Οι πληροφορίες ότι πίεσε τον Τραμπ να μην επαναλάβει τις εχθροπραξίες κατά του Ιράν δείχνουν πως δεν εμπιστεύεται τον Αμερικανό πρόεδρο ότι θα ολοκληρώσει αυτό που ξεκίνησε και θα εξουδετερώσει οριστικά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αντίθετα, ο MBS φαίνεται πλέον να επιδιώκει την αποκλιμάκωση με την Τεχεράνη, προκειμένου να προστατεύσει όσα έχει ήδη χτίσει, και όσα θέλει ακόμη να δημιουργήσει, στη Σαουδική Αραβία.
Το βασίλειο δεν είναι χρεοκοπημένο. Έχει δανειστεί σημαντικά ποσά για να χρηματοδοτήσει τα αναπτυξιακά του σχέδια, όμως το δημόσιο χρέος του, ύψους 405 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αντιστοιχεί περίπου στο 31,7% του ΑΕΠ, ποσοστό αρκετά χαμηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Παρά τις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, ο μπιν Σαλμάν συνεχίζει να εκπέμπει αυτοπεποίθηση. Η υπομονή δεν ήταν ποτέ το δυνατό του σημείο. Για χρόνια έδινε την εικόνα ενός νέου ανθρώπου που βιαζόταν να αλλάξει τη χώρα του. Σήμερα, παραδέχεται ότι η υπερβολική ταχύτητα σε ορισμένα σχέδια οδήγησε σε σπατάλες και αναποτελεσματικότητα, και υπόσχεται μεγαλύτερη σύνεση στο μέλλον. Όμως, ό,τι κι αν κάνει, η Σαουδική Αραβία παραμένει σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη γειτονιά, αντιμέτωπη με το Ιράν και τους συμμάχους του: τους Χούθι, τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς.
Σε πιο αισιόδοξες εποχές, ο μπιν Σαλμάν μου είχε πει ότι οι αλλαγές που προωθεί «κυλούν σαν χιονοστιβάδα». Και είχε προσθέσει: «Για να συμβούν όλα αυτά, χρειαζόμαστε μια σταθερή περιοχή». Κάτι που, τελικά, ούτε τα χρήματα μπορούν να εξασφαλίσουν.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
