Από πορίσματα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ προέκυψαν ποινικές ευθύνες για βουλευτές της ΝΔ και ζητήθηκε η ποινική τους δίωξη. Με απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής άρθηκε για 13 βουλευτές της ΝΔ η προβλεπόμενη από το άρθρο 62Σ ασυλία μόνο για το αδίκημα της ηθικής αυτουργίας για την πράξη της απιστίας (αρθ.390ΠΚ) των οργάνων του ΟΠΕΚΕΠΕ, που με παρέμβασή τους εγκρίνανε παράνομα κτηνοτροφικές επιδοτήσεις σε μη δικαιούχους. Ο χαρακτηρισμός της πράξης ως κακούργημα ή πλημμέλημα εξαρτάται από το ύψος της ζημίας που υπέστη η Ε.Ε. ή το Δημόσιο, αλλά μπορεί να διαφοροποιηθεί κατά την προδικασία ή με τη δικαστική απόφαση με βάση τις αποδείξεις κυρίως λογιστικές πραγματογνωμοσύνες, που θα προκύψουν.
Η άσκηση ποινικής δίωξης κατά βουλευτή ακόμα και για κακούργημα ή πλημμέλημα δεν αποτελεί κώλυμα για την υποβολή υποψηφιότητας στις προσεχείς βουλευτικές εκλογές, αλλά έχει εκδηλωθεί ηθική δέσμευση από τη ΝΔ, ώστε οι βουλευτές με εμπλοκή στα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ να μην περιλαμβάνονται στα ψηφοδέλτιά της.
Επειδή οι 13 βουλευτές έχουν ισχυρό εκλογικό αποτύπωμα και το ζήτημα είναι γενικής φύσης, που απαιτεί πάγια ρύθμιση, ο Υπουργός Δικαιοσύνης κατέθεσε τροπολογία, που ψηφίστηκε από τη Βουλή και με την οποία προστίθεται στο Κ.Ποιν.Δ, το άρθρο 32Α.με τίτλο «Ανάκριση και εκδίκαση αξιόποινων πράξεων βουλευτών» και με στόχο, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, την άμεση εκκαθάριση ποινικών υποθέσεων, στις οποίες εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα. Συγκεκριμένα, με τη ρύθμιση αντιμετωπίζεται το ζήτημα της καθυστέρησης στην ποινική διερεύνηση και εκδίκαση αξιόποινων πράξεων, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια ποινική εκκρεμότητα και να επηρεάζει αρνητικά την άσκηση των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων και την πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας.
Ειδικότερα, επιδιώκεται η επιτάχυνση όλων των σταδίων της ποινικής διαδικασίας για υποθέσεις βουλευτών με: α) τη θέσπιση σύντομων και δεσμευτικών προθεσμιών για την ανάκριση και εκδίκαση των υποθέσων, β) την άμεση εισαγωγή των υποθέσεων στα ακροατήρια, γ) την υποχρεωτική ανάκριση για τα κακουργήματα από εφέτη ανακριτή, δ) την πρόβλεψη για την ενιαία εξέταση της υπόθεσης σε όλα τα στάδια της διαδικασίας για όλους τους συμμετέχοντες (βουλευτές και μη) στην αξιόποινη πράξη και με τη διαδικασία, που προβλέπει το άρθρο.
Για την παραπάνω ρύθμιση υπήρξε σαφής αντίδραση από την Ευρωπαία Εισαγγελέα, αλλά φαίνεται ότι το ζήτημα προσωρινά διευθετήθηκε με την αναγνώριση της αρμοδιότητας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την έρευνα και δίωξη πράξεων σε βάρος του κοινοτικού χρήματος. Δεν αποκλείεται όμως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να προσβάλλει τη ρύθμιση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Η παραπάνω ειδική νομοθετική ρύθμιση για τους βουλευτές, προκάλεσε ερωτήματα με αμφιλεγόμενες εκ μέρους των συνταγματολόγων γνώμες, αν είναι συμβατή με την ισότητα των πολιτών ενώπιον του νόμου (αρθ.4παρ.1Σ). Φαίνεται πάντως, κατά τη μέχρι τώρα δικαστική πρακτική, ότι αυτή και η ασυλία των βουλευτών, που προβλέπεται από τα άρθρα 61,62Σ βρίσκονται στα όρια της αποδεκτής αντισυνταγματικότητας. Σε κάθε όμως περίπτωση θυμίζουν το άρθρο 1 του Συντάγματος από τη «Φάρμα των ζώων» του Τζωρτζ Οργουέλ «Όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά μερικά ζώα είναι περισσότερο ίσα από τα άλλα.»
Οι διατάξεις που προβλέπουν σύντομες προθεσμίες για την ανάκριση και την εκδίκαση υποθέσεων, που εμπλέκονται βουλευτές είναι νόμιμες μόνο, αν θεωρηθούν ενδεικτικές και όχι δεσμευτικές, γιατί τότε προσκρούουν στη λειτουργική ανεξαρτησία του δικαστή (αρθ.87παρ.1Σ). Οι διατάξεις για την άμεση εισαγωγή των υποθέσεων για εκδίκαση, ο ορισμός εφέτη ανακριτή για τη σε βαθμό κακουργήματος ανάκριση, που πρέπει να γίνει σύμφωνα με το άρθρο 28ΚΠοινΔ και η ενιαία εξέταση της υπόθεσης για όλους τους συμμέτοχους (βουλευτές και μη) είναι μεν νόμιμες, αλλά μπορεί να παρουσιάσουν προβλήματα κατά τη διαχείρισή τους, όταν σε άλλες περιπτώσεις, πλην της παρούσης, εμπλέκονται συγκεκριμένοι βουλευτές.
Οι δίκες για τα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ, που εμπλέκονται βουλευτές, λόγω της ενιαίας εκδίκασης με όλους τους συμμέτοχους, θα απαιτήσουν μακρά ανακριτική και δικαστική διαδικασία εκτός αν οι βουλευτές απαλλαγούν με βούλευμα ή με εισαγγελική διάταξη εισαγωγή της υπόθεσης στο αρχείο.
Φοβάμαι όμως ότι η όλη διαδικασία για τις σε βαθμό κακουργήματος υποθέσεις δεν είναι δυνατόν να τελειώσουν σε πρώτο βαθμό πριν από τις προσεχείς εκλογές.
* Ο Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.
