Η ήττα του Όρμπαν δεν συνιστά απόρριψη του εθνικού συντηρητισμού

Παρότι αποτελεί ένα πολύ σαφές μήνυμα κατά του δεξιού λαϊκισμού, δεν μπορεί να θεωρηθεί ξεκάθαρα ως επικράτηση του φιλελεύθερου χώρου 

Όρμπαν

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίστηκε ιδιαίτερα ικανοποιημένος μετά τη σαρωτική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ επί του νυν πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν στις κοινοβουλευτικές εκλογές της Κυριακής στην Ουγγαρία.

«Είναι μια καλή μέρα», δήλωσε στους δημοσιογράφους, χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα «ένα πολύ σαφές μήνυμα κατά του δεξιού λαϊκισμού».

Ωστόσο, όπως αναφέρει το Politico, το κατά πόσο η νίκη Μάγιαρ συνιστά απόρριψη του εθνικού συντηρητισμού και πλήγμα για τη διεθνή ακροδεξιά δεν είναι τόσο ξεκάθαρο.

Παρά την ικανοποίηση των κεντρώων πολιτικών στην Ευρώπη για την ήττα ενός από τους βασικούς τους αντιπάλους, και ενώ κόμματα που πρόσκεινται στον Όρμπαν ανησυχούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται πλέον να αποτελεί πολιτικό βάρος, υπάρχει ο κίνδυνος να δοθεί υπερβολική ερμηνεία στο εκλογικό αποτέλεσμα, το οποίο δεν συνιστά νίκη του φιλελεύθερου χώρου.

Η αναμέτρηση επικεντρώθηκε κυρίως σε ζητήματα καθημερινότητας, όπως η οικονομία και η διαφθορά, με τον ίδιο τον Μαγιάρ να αποδίδει τη νίκη του σε έναν «υγιή λαϊκισμό». Το νέο ουγγρικό κοινοβούλιο, ωστόσο, παραμένει δεξιό, εθνικιστικό και προσανατολισμένο στην εθνική κυριαρχία.

Για το στρατόπεδο του MAGA, η ήττα Όρμπαν αποτέλεσε αναμφίβολα σοκ. Στην Ουάσινγκτον επικράτησε αμηχανία μετά την πτώση ενός από τους πιο στενούς ιδεολογικούς συμμάχους του Τραμπ στην Ευρώπη - του αποκαλούμενου «Τραμπ πριν τον Τραμπ». Παρότι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, συνεχάρησαν τον Μαγιάρ, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να μην τοποθετηθεί δημόσια.

Η σιωπή αυτή θεωρήθηκε ενδεικτική, ίσως υποδηλώνοντας ότι και στην Ουάσινγκτον η εξέλιξη εκλαμβάνεται ως δυσοίωνο μήνυμα για τα λαϊκιστικά κινήματα. Ο Τραμπ και το MAGA είχαν επενδύσει σημαντικά στην ενίσχυση του Όρμπαν, παρεμβαίνοντας ανοιχτά υπέρ του.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εκφράσει επανειλημμένα τη στήριξή του, ακόμη και λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία, ενώ είχε υποσχεθεί οικονομική ενίσχυση της Ουγγαρίας σε περίπτωση επανεκλογής Όρμπαν.

Η κινητοποίηση αυτή κορυφώθηκε με την επίσκεψη του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, στη Βουδαπέστη, ενώ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε προηγουμένως παρέμβει, δείχνοντας τη σημασία που έδινε η Ουάσινγκτον στην έκβαση των εκλογών.

Παρά τις πιέσεις και τις προειδοποιήσεις - που συνέπιπταν με τη ρητορική του Όρμπαν περί κινδύνου εμπλοκής της Ουγγαρίας στον πόλεμο - οι ψηφοφόροι δεν πείστηκαν.

Παρόλα αυτά, το αποτέλεσμα δεν συνιστά κατ’ ανάγκη συντριπτικό πλήγμα για την ακροδεξιά. Συχνά, εκλογικά αποτελέσματα ερμηνεύονται ως ενδείξεις ευρύτερων πολιτικών τάσεων, όμως στην πράξη αντανακλούν κυρίως τις εσωτερικές πολιτικές και οικονομικές συνθήκες κάθε χώρας.

Παράδειγμα αποτελεί και η σαρωτική νίκη των Εργατικών στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2024, που ερμηνεύτηκε περισσότερο ως απόρριψη των Συντηρητικών παρά του συντηρητισμού συνολικά.

Η νίκη Μαγιάρ ενδέχεται πάντως να εκληφθεί ως συμβολικό πλήγμα για τον λαϊκισμό, ιδίως λόγω της διεθνούς κινητοποίησης υπέρ του Όρμπαν. Ήδη, στελέχη του χώρου αναγνώριζαν ότι μια ήττα θα είχε ιδεολογικές επιπτώσεις.

Όπως σημείωσε ο Φρανκ Φουρέντι, σύμμαχος του Όρμπαν, μια τέτοια εξέλιξη επηρεάζει τη δυναμική των πολιτικών ισορροπιών στην Ευρώπη, δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζει ο Ούγγρος ηγέτης στον χώρο αυτό.

Η νίκη Μάγιαρ απομονώνει, μεταξύ άλλων, τον Σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και πιθανόν να αποθαρρύνει άλλα ευρωσκεπτικιστικά κινήματα, ενώ παράλληλα αποτελεί πλήγμα κύρους για την ακροδεξιά διεθνώς. Επιπλέον, ενδέχεται να ενισχύσει την τάση αποστασιοποίησης ευρωπαϊκών λαϊκιστικών κομμάτων από το MAGA, καθώς η σύνδεση με τον Τραμπ φαίνεται να εγκυμονεί πολιτικούς κινδύνους.

Ωστόσο, στην περίπτωση της Ουγγαρίας, το εκλογικό αποτέλεσμα σχετίζεται περισσότερο με την οικονομία, τη στασιμότητα, την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και την αγανάκτηση για τη διαφθορά.

Όπως τόνισε ο ίδιος ο Μαγιάρ, «η ουγγρική ιστορία δεν γράφεται στην Ουάσινγκτον, τη Μόσχα ή τις Βρυξέλλες», επισημαίνοντας ότι οι ψηφοφόροι είχαν κουραστεί από την πολυετή κυριαρχία του Όρμπαν και του κόμματός του.

Το βασικό συμπέρασμα, για κάθε πολιτικό ηγέτη, είναι σαφές: η αποτυχία στην αντιμετώπιση των οικονομικών ζητημάτων της καθημερινότητας μπορεί να οδηγήσει σε εκλογική ήττα.

Όπως το έθεσε ο ίδιος ο Μάγιαρ: «Πρέπει να μένεις κοντά στους πολίτες».

Πηγή: skai.gr
6 0 Bookmark