Ο εν αναμονή νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, ξέρει ακριβώς τι θέλει από τις Βρυξέλλες, και οι Βρυξέλλες ξέρουν τι περιμένουν από τη Βουδαπέστη.
Κάπως έτσι, ανοίγει ο δρόμος για μια μεγάλη συμφωνία που θα φέρει σε τροχιά σύγκλισης Ουγγαρία και Ευρώπη, σημειώνει το Politico.
Παρότι ο Μάγιαρ, σχεδόν σίγουρα, δεν αναμένεται να αναλάβει το τιμόνι της χώρας πριν τις 5 Μαΐου, έχει ήδη αρχίσει το «κόρτε» με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν -μίλησε μαζί της το βράδυ της Δευτέρας- προκειμένου να προσπαθήσει να αποκαταστήσει της σχέσεις της Βουδαπέστης με την ΕΕ, οι οποίες διερράγησαν κατά τη διάρκεια της 16χρονης διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
Για τη νέα κυβέρνηση του Μάγιαρ, η υπ' αριθμόν 1 προτεραιότητα μετά την νίκη στις εκλογές της Κυριακής είναι να εξασφαλίσει την αποδέσμευση 18 δισ. ευρώ κοινοτικών κονδυλίων που έχει παγώσει η ΕΕ εξαιτίας της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης της χώρας επί Όρμπαν. Ο Μάγιαρ θέλει επίσης να διασφαλίσει πρόσβαση σε περίπου 16 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών δανείων για την άμυνα και να απαλλάξει τη Βουδαπέστη από το πρόστιμο ύψους 1 εκατ. ευρώ την ημέρα που της έχει επιβληθεί λόγω της άρνησης της προηγούμενης κυβέρνησης να συμμορφωθεί με την κοινοτική νομοθεσία για τη μετανάστευση.
Οι Βρυξέλλες, όμως, δεν πρόκειται να κάνουν τόσα «δώρα» στον νέο ηγέτη της Ουγγαρίας πριν ακόμα παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του. Ο Μάγιαρ θα πρέπει να προσπελάσει αρκετά εμπόδια προκειμένου να εξασφαλίσει αυτά τα κεφάλαια και να αποδείξει ότι σοβαρολογεί όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις που θα «ξηλώσουν» το αυταρχικό κράτος του Όρμπαν, ενώ και οι Βρυξέλλες έχουν τις δικές τους, υψηλού προφίλ, προτεραιότητες τις οποίες ο Μάγιαρ θα πρέπει να εκπληρώσει.
Για τις Βρυξέλλες, βασικός πολιτικός στόχος είναι να άρει η Ουγγαρία το βέτο της στο κρίσιμο δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο και να στηρίξει το νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ σε βάρος της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει επίσης να άρει η Βουδαπέστη την αντίστασή της όσον αφορά την έναρξη επίσημων ενταξιακών συνομιλιών με την Ουκρανία.
Ευτυχώς και για τις δύο πλευρές, όλοι φαίνονται πρόθυμοι να κινηθούν, και μάλιστα γρήγορα, προς αυτήν την κατεύθυνση, Ο Μάγιαρ γιατί τον πιέζει ο χρόνος, καθώς θα χάσει σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κονδυλίων αν δεν εφαρμόσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου έως τον Αύγουστο.
«Πρέπει να πω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε [τα κονδύλια] στη χώρα, και μάλιστα το συντομότερο δυνατό», δήλωσε τη Δευτέρα ο Μάγιαρ.
Στο πλαίσιο αυτό, κατά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με την πρόεδρδο της Κομισιόν τη Δευτέρα, συμφώνησε να δεσμευτεί για μεταρρυθμίσεις, ενώ υπογράμμισε τη σημασία λήψης μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς -μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία- διασφαλίζοντας παράλληλα την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και προστατεύοντας την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Η φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκε αισιόδοξη τη Δευτέρα όσον αφορά την ενδεχόμενη επανεκκίνηση των σχέσεων με την Ουγγαρία. «Φυσικά, θα αρχίσουμε να συνεργαζόμαστε με την κυβέρνηση το συντομότερο δυνατόν …ώστε να υπάρξει γρήγορα πρόοδος προς όφελος του ουγγρικού λαού», δήλωσε.
Η Σουηδή υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Τζέσικα, Ρόζενκραντς, συμφώνησε επίσης ότι το διπλωματικό περιβάλλον φαίνεται πλέον πρόσφορο. «Και μόνο το γεγονός ότι ο Πέτερ Μάγιαρ δηλώνει τόσο ξεκάθαρος ότι θέλει να αποκαταστήσει τους δεσμούς και την εμπιστοσύνη με την ΕΕ είναι σημαντικό από μόνο του», ανέφερε. «Αυτό αποτελεί μια καλή αρχή και ενισχύει τις ελπίδες ότι θα είναι ευκολότερη η συνεργασία με την Ουγγαρία», πρόσθεσε.
Διάθεση για γρήγορες κινήσεις
Την πρώτη ημέρα του ως εν αναμονή πρωθυπουργός, ο Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε επίπεδο ΕΕ και ότι θέλει «να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων».
Στη συνέντευξη Τύπου διάρκειας τριών ωρών που παραχώρησε τη Δευτέρα, άφησε ξεκάθαρα να εννοηθεί ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς το Κίεβο. Τόνισε ότι η Βουδαπέστη είχε συμφωνήσει σε αυτή τη χρηματοδότηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου και ότι θέλει «να είναι συνεπής» ως προς εκείνη τη δέσμευση.
Τόνισε επίσης, ότι πλέον διαθέτει την κρίσιμη πλειοψηφία των 2/3 στο ουγγρικό κοινοβούλιο, η οποία θα του επιτρέψει να προχωρήσει σε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη ώστε να συμμορφωθεί με τους κανόνες της ΕΕ και να αποδεσμευτούν τα κονδύλια προς την Ουγγαρία. Έδειξε ακόμα, ότι θέλει να κρατήσει αποστάσεις από τη Μόσχα και, παρότι αντιτίθεται στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ με διαδικασία fast track, ότι η κυβέρνησή του «θα βοηθήσει χώρες που είναι έτοιμες να ενταχθούν, αντί να τις αφήνει να περιμένουν στην ουρά».
Υπήρξε όμως, και μια δήλωσή του που δεν άρεσε τόσο στην ΕΕ. Τόνισε πως η Ουγγαρία εξακολουθεί να θέλει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, αλλά αποδέχεται ότι οι κυρώσεις κατά της Μόσχας πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ όσο διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία. Επίσης, δεν απάντησε αν θα στηρίξει το 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ σε βάρος του Κρεμλίνου.
Η Ουκρανία είναι ευαίσθητο θέμα για τον Μάγιαρ -δεδομένου του έντονου αντιαουκρανικού αισθήματος που υπάρχει στην Ουγγαρία-, αλλά οι διπλωμάτες είναι βέβαιοι ότι μπορεί να υπάρξει κάποιος συμβιβασμός.
«Το [κόμμα του Μάγιαρ] Tisza έχει πει ότι δεν θέλει διαδικασία fast track. Και η Σουηδία επίσης θέλει η διαδικασία να βασίζεται σε αξιοκρατικά κριτήρια», ανέφερε η Ρόζενκραντς. «Η Ουκρανία πληροί τα αξιοκρατικά κριτήρια -έχει πράγματι προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις- και τώρα είναι ώρα να ανοίξει επίσημα η πρώτη δέσμη κεφαλαίων των διαπραγματεύσεων».
Η εμπειρία της Πολωνίας
Ενδεικτική των προθέσεων του Μάγιαρ είναι η πρώτη επίσκεψη που σχεδιάζει στο εξωτερικό, η οποία θα είναι στην Πολωνία, που έχει πρόσφατη εμπειρία όσον αφορά την αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος «είναι έτοιμος να τον βοηθήσει και να του εξηγήσει όλες τις λεπτομέρειες» και να «μοιραστεί εμπειρίες», δήλωσε ο επικεφαλής του κόμματος του Τουσκ, Συνασπισμός Πολιτών, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Αντρέι Χαλίτσκι.
Μετά τη νίκη του Τουσκ στις εκλογές της Πολωνίας το 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέσμευσε τον Φεβρουάριο του 2024 περισσότερα από 100 δισ. ευρώ, τα οποία είχαν παρακρατηθεί λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου, αφού πρώτα ο νέος πρωθυπουργός υπέβαλε σχέδιο μεταρρυθμίσεων στη Δικαιοσύνη και έκανε τα πρώτα βήματα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Στην περίπτωση της Πολωνίας, ωστόσο, ο ακροδεξιός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι τελικά μπλόκαρε τις μεταρρυθμίσεις που είχε υποσχεθεί ο Τουσκ, προκαλώντας διαμαρτυρίες ότι η Βαρσοβία εξασφάλισε τη χρηματοδότηση απλώς και μόνο υποσχόμενη αλλαγές.
Η πικρή εμπειρία από τη Βαρσοβία έχει κάνει την Κομισιόν πιο επιφυλακτική ως προς την εκταμίευση κονδυλίων πριν βεβαιωθεί ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν όντως εφαρμοστεί, γεγονός καθιστά απίθανο ο Μάγιαρ να εξασφαλίσει πρόωρες πληρωμές.
Παρόλα αυτά, η ισχυρή πλειοψηφία που θα έχει ο Μάγιαρ στο κοινοβούλιο σημαίνει ότι είναι απίθανο να αντιμετωπίσει τα προβλήματα ανάλογα με αυτά του Τουσκ, καθώς μπορεί να περάσει τα μέτρα που θέλει.
«Έχουμε υπερπλειοψηφία στο κοινοβούλιο, και αυτό μας δίνει τη δύναμη να μετασχηματίσουμε τα συστήματα του κράτους, και θα το κάνουμε», δήλωσε άλλωστε ο ίδιος.
Μάχη με τον χρόνο
Ο Μάγιαρ επιδιώκει επίσης να σχηματίσει κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό, και στο πλαίσιο αυτό κάλεσε τον πρόεδρο της Ουγγαρίας να επισπεύσει την ορκωμοσία του νέου κοινοβουλίου στις 5 Μαΐου αντί για τις 12 Μαΐου, ώστε να μπορέσει να καταθέσει επίσημο πακέτο που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις των Βρυξελλών.
«Μπορεί να τα κάνει όλα, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία …ξέρει ακριβώς τι πρέπει να γίνει, η Επιτροπή έχει βεβαίως τα κριτήριά της, και νομίζω ότι θα πρέπει να παρουσιάσει ένα σχέδιο για το τι θα κάνει καθώς και ένα χρονοδιάγραμμα», δήλωσε στο Politico η Ολλανδή ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Τίνεκε Στρικ, βασική εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την εποπτεία του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία.
Η Ουγγαρία υπόκειται επίσης στη διαδικασία βάσει του Άρθρου 7 των συνθηκών της ΕΕ - που είναι το πρώτο βήμα προς την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου της λόγω παραβιάσεων του κράτους δικαίου. Η επόμενη ακρόαση, όπου υπουργοί από τις άλλες 26 χώρες θα αξιολογήσουν τη θέση της Βουδαπέστης, έχει προγραμματιστεί για το τέλος Μαΐου.
«Αυτή θα ήταν η ιδανική στιγμή για να συναντηθεί, νομίζω, με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να συζητηθούν όσα πρέπει να γίνουν και το πώς ο ίδιος το βλέπει», πρόσθεσε η Στρικ.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
