Όταν επισκέφθηκα για πρώτη φορά το Κίεβο τον Μάιο του 2023, η πρωτεύουσα της Ουκρανίας βρισκόταν υπό μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές επιθέσεις του πολέμου: η Ρωσία εκτόξευσε 25 πυραύλους και εννέα drones. Μπορούσα να ακούσω τις εκρήξεις έξω από το δωμάτιο του ξενοδοχείου μου, καθώς οι ουκρανικές αεράμυνες κατέρριψαν όλα τα βλήματα. Την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της τρίτης μου επίσκεψης στην Ουκρανία εν καιρώ πολέμου, η Ρωσία σημείωσε ένα ακόμα θλιβερό ρεκόρ, εκτοξεύοντας 30 πυραύλους και σχεδόν 1.000 drones Shahed μέσα σε διάστημα 24 ωρών.
Του ρωσικής καταγωγής, Αμερικανού αρθρογράφου, ιστορικού και συγγραφέα, Max Boot
Η ριζική αύξηση του μεγέθους των αεροπορικών επιθέσεων τα τελευταία τρία χρόνια δείχνει ότι ο ρωσικός πόλεμος επιθετικότητας δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης. Αλλά η Ουκρανία, αν και πολύ μικρότερη από τη Ρωσία, κρατάει τον ρυθμό με τον επιτιθέμενο. Παρόλο που ένα drone προκάλεσε ζημιές σε μια ιστορική εκκλησία στην πόλη Λβιβ, οι ουκρανικές αεράμυνες κατέρριψαν την περασμένη εβδομάδα το 95% των Shahed, εν μέρει χρησιμοποιώντας φθηνά drones αναχαιτιστές, που παράγονται μόνο στην Ουκρανία.
Ενώ η Ρωσία στόχευε ουκρανικά σπίτια, νοσοκομεία και εκκλησίες, η Ουκρανία έστελνε drones μεγάλου βεληνεκούς για να χτυπήσει τα ρωσικά τερματικά εξαγωγής πετρελαίου στη Βαλτική Θάλασσα, πάνω από 600 μίλια μακριά. Αυτές οι τολμηρές επιθέσεις μείωσαν τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου κατά 40%, μειώνοντας τα έσοδα που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν τη μηχανή πολέμου του Βλαντίμιρ Πούτιν. Αυτό μπορεί να αντισταθμίσει εν μέρει το υπερκέρδος που η Ρωσία θα αποκομίσει από τον πόλεμο στο Ιράν, που οδήγησε σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου και χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων.
Στο μεταξύ, οι Ουκρανοί εργάτες δούλεψαν σκληρά για την επισκευή των ζημιών στις ενεργειακές υποδομές κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Οι εκτεταμένες ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones είχαν προκαλέσει εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, νερού και θέρμανσης ενώ οι θερμοκρασίες έπεσαν στους -4 βαθμούς Κελσίου. Όλοι όσοι μίλησα στο Κίεβο θυμούνταν ότι αυτός ήταν ο πιο δύσκολος χειμώνας που έζησαν ποτέ. Αλλά η άνοιξη ήρθε, και η ηλεκτροδότηση επανήλθε.
Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας μου στην Ουκρανία, ως μέλος αντιπροσωπείας από το Renew Democracy Initiative, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που έχει παραδώσει σχεδόν 15 εκατομμύρια δολάρια σε ανθρωπιστική βοήθεια στην Ουκρανία (και στην οποία βρίσκομαι στο συμβουλευτικό της συμβούλιο), δεν βίωσα καμία διακοπή ρεύματος. Οι δύο πόλεις που επισκεφθήκαμε, το Κίεβο και το Χάρκοβο, παραμένουν ζωντανές και γεμάτες ζωή, ακόμη και αν το Χάρκοβο απέχει μόλις 20 μίλια από τα ρωσικά σύνορα και έχει υποστεί σημαντικές ζημιές.
Κατά την επίσκεψή μας, αποκτήσαμε πολύτιμες γνώσεις για το πώς αυτή η μικρή χώρα κατάφερε να δημιουργήσει αυτό που ίσως είναι ο ισχυρότερος στρατός drone στον κόσμο. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι λέει ότι 30.000 έως 35.000 Ρώσοι στρατιώτες σκοτώνονται ή τραυματίζονται κάθε μήνα, περισσότερα από όσα προσλαμβάνει ο Πούτιν, και ότι το 90% των απωλειών προκαλείται από drones. Τον Φεβρουάριο, η Ουκρανία κέρδισε στην πραγματικότητα περισσότερη επικράτεια από ό,τι έχασε για πρώτη φορά από το 2023, βοηθούμενη από τον Elon Musk, ο οποίος απέκοψε τις ρωσικές δυνάμεις από την πρόσβαση στο Starlink.
Τα drones που κρατούν τους βάρβαρους εισβολείς σε απόσταση - η Ουκρανία στοχεύει να κατασκευάσει 7 εκατομμύρια φέτος - κατασκευάζονται σε εργαστήρια όπως αυτό που επισκεφθήκαμε, σε μια ανώνυμη δομή στο Κίεβο, που θα μπορούσε εύκολα να μοιάζει με διαμέρισμα ή γραφείο. Όταν σκέφτεσαι ένα εργοστάσιο, φαντάζεσαι μια αυτοματοποιημένη γραμμή συναρμολόγησης σε ένα αεροστασιακό κτίριο. Αλλά, τα drones στην Ουκρανία κατασκευάζονται στο χέρι, επειδή τα σχέδια αλλάζουν κάθε δύο μήνες, βασισμένα στην ανατροφοδότηση των στρατιωτών στο μέτωπο. Και οι δύο πλευρές καινοτομούν συνεχώς σε έναν αδιάκοπο αγώνα για στρατιωτικό πλεονέκτημα.
Οι εργάτες κάθονται σε καρέκλες σχεδιασμένες για παιχνίδια υπολογιστή και δουλεύουν σε λευκά γραφεία συναρμολόγησης. Μερικά από τα μέρη (ιδιαίτερα οι πλοηγοί πτήσης, οι κινητήρες και οι οπτικές ίνες) προέρχονται από την Κίνα, συχνά από τα ίδια εργοστάσια που κατασκευάζουν μέρη για ρωσικά drones. Άλλα μέρη κατασκευάζονται από ουκρανούς υπεργολάβους και κάποια παράγονται εσωτερικά με 3D εκτυπωτές.
Η γραμμή παραγωγής στο μυστικό αυτό εργοστάσιο περιλαμβάνει αναχαιτιστές αεράμυνας που μοιάζουν με πυραύλους από κόμικ του Τεν Τεν, τετρακόπτερα καμικάζι με πρώτη οπτική λήψη (FPV), και μεγαλύτερα drones ικανά να ρίξουν βόμβες ή να παραδώσουν προμήθειες. Μερικά drones ελέγχονται με οπτικές ίνες που ξετυλίγονται από τη βάση τους για να αποφευχθεί ηλεκτρονική παρεμβολή, ενώ άλλα λειτουργούν με ραδιοσυχνότητες ή μέσω συνδέσεων στο Starlink.
Κάθε drone δοκιμάζεται επιτόπου πριν συσκευαστεί και σταλεί. Αν δεν ήξερες τι υπήρχε στις παλέτες, θα μπορούσες να φανταστείς ότι ήταν χριστουγεννιάτικα παιχνίδια για Walmart ή Target. Αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για υπερσύγχρονα όπλα.
Λίγες μέρες αργότερα, είδα πώς χρησιμοποιούνται τα drones κατά την επίσκεψή μας στην 429η Ξεχωριστή Ταξιαρχία Ασύρματων Συστημάτων, γνωστή ως Ταξιαρχία Αχιλλέας. Σε ένα αγρόκτημα έξω από το Χάρκοβο, οι στρατιώτες έδειξαν πώς χρησιμοποιούν ένα μεγάλο αεροπλάνο Vampire για να παραδώσουν προμήθειες στους ουκρανούς στρατιώτες ή να ρίξουν βόμβες στους ρώσους στρατιώτες. Έδειξαν επίσης το Ardal, ένα επίγειο ρομπότ με ιπποδρομικούς τροχούς που μπορεί να μεταφέρει προμήθειες στο μέτωπο και να εκκενώσει τραυματίες.
Ο Ταξίαρχος Γιούρι Φεντόρενκο, 34 ετών, πρώην επιχειρηματίας, είναι ο χαρισματικός διοικητής της ταξιαρχίας. Με τη γενειάδα του και με ένα κρεμαστό σκουλαρίκι στο αριστερό αυτί, πιθανόν να μην πληρούσε τα πρότυπα του Υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ για την εμφάνιση. Αλλά ο Φεντόρενκο βραβεύτηκε με τον υψηλότερο στρατιωτικό τίτλο της Ουκρανίας, τον Ήρωα της Ουκρανίας, Τάγμα Χρυσού Αστέρα, για την επιτυχία του στην εξουδετέρωση των Ρώσων εισβολέων. Σύμφωνα με το σύστημα πόντων που χρησιμοποιεί ο ουκρανικός στρατός για την ενίσχυση της απόδοσης, οι επιδόσεις της Ταξιαρχίας Αχιλλέας θα ανταμειφθούν με περισσότερη χρηματοδότηση. Η ταξιαρχία ανέφερε ότι χτύπησε σχεδόν 38.000 στόχους πέρυσι και στοχεύει να χτυπήσει 80.000 φέτος.
Ο Φεντόρενκο ήταν μόνο ένα από τα πολλά εντυπωσιακά άτομα που συνάντησα σε αυτή την επίσκεψη. Άλλα περιλαμβάνουν επιχειρηματίες, κυβερνητικούς αξιωματούχους και κοινωνικούς ακτιβιστές. Η χώρα τους, ευλογημένη με καλά μορφωμένο πληθυσμό, πλούσιες καλλιεργήσιμες εκτάσεις και άφθονα φυσικά πόρους, θα έχει λαμπρό μέλλον μόλις τελειώσει ο πόλεμος.
Κανείς δεν μπορεί να πει πότε θα συμβεί αυτό, δυστυχώς. Ένας ανώτερος ουκρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Πούτιν μπορεί να ήταν κοντά σε μια συμφωνία πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν. Αλλά ο Ζελένσκι εκμεταλλεύεται επίσης τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, στέλνοντας ουκρανούς ειδικούς αεράμυνας στον Περσικό Κόλπο και κλείνοντας συμφωνίες με κράτη του Κόλπου που θα μπορούσαν να φέρουν πολύτιμη χρηματοδότηση στη διεθνούς κλάσης βιομηχανία drone της Ουκρανίας.
Η Ρωσία επεκτείνει επίσης την παραγωγή των drones της, ακόμη και εξάγοντας σε Ιράν, και παραμένει ισχυρός αντίπαλος. Αλλά οι Ουκρανοί έχουν ένα όπλο που οι Ρώσοι δεν μπορούν να αντιγράψουν: την αποφασιστικότητα ενός δημοκρατικού έθνους να παραμείνει ελεύθερο.
«Μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι κουρασμένοι», είπε ο Ρομάν Αντρέικο, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας μέσων Lux Media, φορώντας T-shirt. «Θέλουμε να σταματήσει ο πόλεμος. Θέλουμε ειρήνη. Αλλά δεν είμαστε έτοιμοι να υποκύψουμε». Χάρη στην ταχεία ανάπτυξη της βιομηχανίας drone, η Ουκρανία δεν κινδυνεύει να χρειαστεί να το κάνει.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
