ΑΠΟΨΕΙΣ


Επίλυση του προβλήματος του Κοσσόβου: Μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους

Η πρόσφατη αποτυχία του Κοσσόβου να αποτελέσει μέλος της Interpol, δυναμίτισε τις ήδη τεταμένες σχέσεις με τη Σερβία, καθώς η Πρίστινα πιστεύει ότι πίσω από αυτή την υπόθεση βρίσκεται το Βελιγράδι.

Χρησιμοποιείστε τα πλήκτρα ← → για να πλοηγηθείτε
 
 
 
Η πρόσφατη αποτυχία του Κοσσόβου να αποτελέσει μέλος της Interpol, δυναμίτισε τις ήδη τεταμένες σχέσεις με τη Σερβία, καθώς η Πρίστινα πιστεύει ότι πίσω από αυτή την υπόθεση βρίσκεται το Βελιγράδι.

Ως αντίποινα, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός του Κοσσόβου, Ενβέρ Χοτζάι, ανακοίνωσε την αύξηση των δασμών στα εισαγόμενα από τη Σερβία προϊόντα κατά 100%. Η μη ένταξη λοιπόν, πιστώνεται ως διπλωματική επιτυχία της σερβικής κυβέρνησης και συγκεκριμένα του προέδρου Βούτσιτς, καθώς το Κοσσυφοπέδιο θεωρείται από τους Σέρβους ως αναπόσπαστο τμήμα της χώρας τους και λίκνο του έθνους τους.

Όμως, ο χειρισμός του συγκεκριμένου ζητήματος, τόσο από τη Σερβία όσο και από τη διεθνή κοινότητα, κάθε άλλο παρά απλός είναι.

Ανεξάρτητα λοιπόν από τη σημασία που έχει το Κόσσοβο για τους Σέρβους, ένα ερώτημα που ανακύπτει είναι κατά πόσο ο σερβικός λαός και τα πολιτικά κόμματα θέλουν πραγματικά το Κόσσοβο ως τμήμα της Σερβίας. Βέβαια, το ερώτημα μπορεί να είναι ρητορικό καθώς ύστερα από τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας το 2008, αλλά και την αναγνώρισή του από 113 κράτη – μέλη του ΟΗΕ, ο δρόμος του χωρισμού δεν φαίνεται να έχει επιστροφή.

Η εκτίμηση όμως είναι ότι κανείς δεν θέλει την ένταξη περίπου δύο εκατομμυρίων Αλβανών στο σερβικό κράτος, οι οποίοι στο πλαίσιο των δικαιωμάτων τους θα στελεχώνουν τις δομές του κράτους, καθώς και τις κρίσιμες υπηρεσίες (διπλωματία, ένοπλες δυνάμεις, αστυνομία κ.λπ.).

Η σερβική κυβέρνηση προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές του παρελθόντος, να συμφιλιώσει μια βαθιά διαιρεμένη κοινωνία και να οδηγήσει τη χώρα στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Κατά συνέπεια, η επιστροφή σε οράματα του παρελθόντος μόνο ζημιά μπορεί να προκαλέσει στη χώρα. Σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσεται και η φημολογούμενη ανταλλαγή εδαφών μεταξύ Σερβίας και Κοσσόβου, η οποία βαθμιαία θα οδηγήσει σε ένα οριστικό και συναινετικό διαζύγιο. Όμως, και στην περίπτωση της ανταλλαγής των εδαφών υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα:

•Τι θα γίνει με τους Σέρβους που είναι διασκορπισμένοι στην υπόλοιπη επικράτεια του Κοσσόβου;
•Τι θα γίνει με τη λίμνη Γκάζιβοντε που ελέγχεται από τους Σέρβους του Βόρειου Κοσσόβου; Θα δοθεί στη Σερβία; Μην ξεχνάμε ότι από τη λίμνη υδροδοτείται το 50% του Κοσσόβου, ενώ από τον υδροηλεκτρικό σταθμό που υπάρχει στο φράγμα ηλεκτροδοτείται μεγάλο μέρος του κοσσοβάρικου πληθυσμού.
•Τι θα γίνει με τα ορυχεία της Τρέπτσα, τα κοιτάσματα άνθρακα των οποίων υπολογίζονται σε 17 δισ. τόνους; Θα δοθούν και αυτά στη Σερβία;
•Τι θα γίνει με τον διάδρομο 10 που διέρχεται από την κοιλάδα του Πρέσεβο και είναι στρατηγικής σημασίας για τις ευρωπαϊκές μεταφορές; Θα εκχωρηθεί στο Κόσσοβο;

Αυτά είναι λοιπόν κάποια από τα ερωτήματα στα οποία πρέπει να δοθούν απαντήσεις. Επιπλέον, η ενδοτικότητα από πλευράς Βελιγραδίου θα οδηγήσει σε κοινωνικές εκρήξεις και, πιθανότατα, στον πολιτικό θάνατο του Αλεξάντρ Βούτσιτς. Έτσι, ο Σέρβος πρόεδρος ενδεχομένως περιμένει να ωριμάσουν οι συνθήκες, ώστε ο σερβικός λαός να αποδεχτεί την οριστική απώλεια του Κοσσόβου.
Μέχρι τώρα αναφέρθηκε αριθμός διμερών προβλημάτων που ανακύπτουν από την προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος. Όμως, τα περιφερειακά προβλήματα ενδέχεται να είναι ακόμα πιο πολύπλοκα, δεδομένου ότι η αναγνώριση από τη Σερβία ή ακόμα και η ανταλλαγή των εδαφών θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου στα Βαλκάνια. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που κάποιες χώρες δεν αναγνωρίζουν το Κόσσοβο.

Καταρχάς, η ανεξαρτητοποίηση θα αποτελέσει κίνητρο για την κορύφωση του αλβανικού αλυτρωτισμού, αφού τα Τίρανα θα αρχίσουν να εγείρουν αξιώσεις σε εδάφη γειτονικών χωρών όπου υπάρχουν πραγματικές ή φανταστικές μειονότητες.

Μία άλλη σοβαρή συνέπεια στην περιοχή θα είναι η προβολή αξιώσεων για ανεξαρτησία της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας (Republika Srpska), μιας από τις δύο οντότητες της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης, που εγκαθίδρυσε η Συνθήκη του Dayton. Ιδιαίτερα σήμερα, που πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας είναι ο εθνικιστής Μίλοραντ Ντόντικ, το συγκεκριμένο σενάριο είναι εξαιρετικά πιθανό. Βέβαια, μια ακόμα χειρότερη εξέλιξη της υπόθεσης θα είναι η παρουσία και ενός Κροάτη εθνικιστή στην τριμελή Προεδρία της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης, που θα ενισχύσει τις φυγόκεντρες τάσεις στη χώρα και θα επιδιώξει και την ανεξαρτητοποίηση περιοχών που κατοικούνται από Κροάτες.

Η περιοχή του Σαντζάκ (Ράσκα) στη Νοτιοανατολική Σερβία, όπου κατοικούν περίπου 145.000 Βόσνιοι μουσουλμάνοι, ενδεχομένως να καταστεί μια ακόμα εστία ανάφλεξης για τα Βαλκάνια. Η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται στα σύνορα με το Μαυροβούνιο και πολύ κοντά στη Βοσνία, με αποτέλεσμα να υπάρχει επαφή με τους Βόσνιους μουσουλμάνους.

Η Τουρκία έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη μειονότητα, καθώς θεωρεί τους εκεί μουσουλμάνους ως τουρκικής καταγωγής και ως πολιτισμική συνέχεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μάλιστα, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, κατά την επίσκεψή του στο Βελιγράδι τον Οκτώβριο του 2017 μετέβη στο Νόβι Παζάρ, πρωτεύουσα της επαρχίας της Ράσκα, όπου του έγινε ιδιαίτερα θερμή υποδοχή από δεκάδες χιλιάδες μουσουλμάνους. Στην ομιλία του μάλιστα, τόνισε ότι το Σαντζάκ αποτελεί γέφυρα φιλίας μεταξύ Σερβίας και Τουρκίας, ενώ υποσχέθηκε τη χρηματοδότηση έργων υποδομής στην περιοχή.

Τέλος, ένα άλλο ζήτημα που ενδέχεται να ανακύψει από έναν κακό χειρισμό του ζητήματος του Κοσσόβου είναι το θέμα των ουγγρικών μειονοτήτων στα Βαλκάνια. Το ζήτημα αυτό δεν θεωρείται σημαντικό επί του παρόντος, όμως ο ευρωσκεπτικισμός, η εσωστρέφεια και, κυρίως, ο αυξανόμενος εθνικισμός υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπάν, δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε αλυτρωτικές βλέψεις και σε εδαφικές απαιτήσεις.

Αυτή τη στιγμή στα Βαλκάνια υπάρχουν ουγγρικές μειονότητες σε δύο χώρες, στη Σερβία και στη Ρουμανία. Αναφορικά με τη Σερβία, υπάρχει μεγάλη ουγγρική μειονότητα στην Αυτόνομη Επαρχία της Βοϊβοντίνας, που κατέχει το βόρειο τμήμα της χώρας. Η έκταση της επαρχίας, η οποία συνορεύει με την Ουγγαρία, είναι 21.504 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ο πληθυσμός της υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια, ενώ πρωτεύουσά της είναι το Νόβι Σαντ. Αν και ο πληθυσμός της περιοχής είναι πολυεθνικός (υπάρχουν 25 εθνικές ομάδες και 6 γλώσσες σε χρήση), ο σερβικός πληθυσμός ανέρχεται στο 67%, ενώ ο ουγγρικός στο 13%. Η ουγγρική γλώσσα θεωρείται ως μία από τις επίσημες γλώσσες της Αυτόνομης Επαρχίας.

Αν και δεν έχει τεθεί κάποιο θέμα από τη Βουδαπέστη, αναφορικά με το status της ουγγρικής μειονότητας, δεν αποκλείεται οι εξελίξεις στο ζήτημα του Κοσσόβου να φέρουν αλυσιδωτές αντιδράσεις στη Βοϊβοντίνα, εκβιάζοντας τη Σερβία.

Στη Ρουμανία και συγκεκριμένα στην περιοχή της Τρανσυλβανίας υπάρχει, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, σημαντική ουγγρική μειονότητα, που ανέρχεται στο 20%, επί συνολικού πληθυσμού 7.200.000 κατοίκων. Από αυτούς, οι 600.000 περίπου κατοικούν στην περιοχή Szekelys, όπου αποτελούν το 75% του τοπικού πληθυσμού. Πάγιο αίτημα αυτής της κοινότητας είναι η ίδρυση αυτόνομης περιοχής, κάτι που φυσικά δεν συζητά η πολιτική ηγεσία της Ρουμανίας. Μάλιστα, τον προηγούμενο Μάρτιο 3.000 μέλη της ουγγρικής κοινότητας της περιοχής προέβησαν σε διαμαρτυρίες απαιτώντας την εκχώρηση αυτονομίας. Το θέμα της ουγγρικής μειονότητας στη Ρουμανία αποτελεί αγκάθι στις διμερείς σχέσεις, ενώ στο πρόσφατο παρελθόν υπήρχαν εμπρηστικές δηλώσεις από ακραίους πολιτικούς χώρους της Ουγγαρίας, σχετικά με τα δικαιώματα και το καθεστώς της ουγγρικής μειονότητας. Μάλιστα το 2014, το ρουμανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακήρυξε τον αρχηγό του ακραίου ουγγρικού κόμματος Jobbik ως «persona non grata», ακριβώς λόγω των εμπρηστικών του δηλώσεων.

Βέβαια, τόσο η Ρουμανία όσο και η Ουγγαρία είναι μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, γεγονός που μειώνει κατακόρυφα τις πιθανότητες για βίαιες ενέργειες. Τίποτα όμως δεν μπορεί να προεξοφληθεί, δεδομένης της κατακόρυφης ανόδου του εθνικισμού στην Ουγγαρία, όπως αυτός εκφράζεται από τον πρωθυπουργό Ορμπάν. Η άνοδος άλλωστε του ουγγρικού εθνικισμού και η ύπαρξη της συγκεκριμένης μειονότητας στην Τρανσυλβανία, είναι η αιτία που η Ρουμανία δεν αναγνωρίζει το Κόσσοβο ως ανεξάρτητο κράτος.
Κλείνοντας θα πρέπει να πούμε για ακόμη μια φορά, ότι το πρόβλημα του Κοσσόβου μόνο εύκολο δεν είναι ως προς τη διευθέτησή του, ενώ άνετα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους.

Ο Φώτης Καρύδας είναι δημοσιογράφος
"Ούτε ένα τενεκούδι πετρέλαιο"
Και μπορεί πολύ σωστά να καταγγέλλουμε τους ακραίους της Τουρκίας, μπορεί να δίνεται η ευκαιρία σε λογής...
13.12.2018, 11:18
Τα μυστικά του Σταύρου
To Prespes or not to Prespes, that is the question...
12.12.2018, 11:02
Ο όχλος και το λιντσάρισμα είναι απειλή για όλους
Υπεύθυνοι για τον λιντσάρισμα του 19χρονου, δεν είναι μόνο οι αυτόκλητοι τιμωροί- συγκρατούμενοι του, αλλά...
11.12.2018, 17:30
Τουρκία: Μπρος γκρεμός και πίσω Ευρώπη
Δυστυχώς για την Τουρκία, η Ρωσία, ακόμα κι αν ήθελε πραγματικά, δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να...
11.12.2018, 16:00
Στοματικός καρκίνος: Μια «υποτιμημένη» αλλά ισχυρή απειλή
Tο κάπνισμα, το αλκοόλ και η λοίμωξη από ογκογόνα στελέχη του ιού HPV είναι οι κύριοι αιτιολογικοί...
10.12.2018, 14:51
Ο κίτρινος πυρετός της Δημοκρατίας
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ένα μεμονωμένο γεγονός, όπως η αύξηση της τιμής των καυσίμων, προκάλεσε μια...
06.12.2018, 07:43
Επίλυση του προβλήματος του Κοσσόβου: Μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους
Η πρόσφατη αποτυχία του Κοσσόβου να αποτελέσει μέλος της Interpol, δυναμίτισε τις ήδη τεταμένες σχέσεις με...
04.12.2018, 15:01
Ερυθροπλακία: Ο «κόκκινος συναγερμός» του στοματικού καρκίνου
Η ερυθροπλακία του στόματος εμφανίζεται συνηθέστερα σε άτομα 50-70 ετών ως μία ερυθρή περιοχή με μαλακή...
03.12.2018, 11:46
Συνωμοσία ή γκάφα;
Η αίσθηση ότι υπάρχουν καλές πρακτικές που επιβραβεύονται μπορεί να αποτελέσει κίνητρο όχι μόνο για να μην...
29.11.2018, 18:00
Λευκοπλακία στόματος: Αθώα ή ένοχη;
Ο καρκίνος του στόματος συνιστά τον 6ο συχνότερο τύπο καρκίνου παγκοσμίως
26.11.2018, 12:07

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.