Του Χρυσόστομου Τσούφη
Σε πλήρη επιφυλακή η κυβέρνηση σχετικά με την πορεία τιμών της ενέργειας με στελέχη της – όπως ο Υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος – να μην διστάζουν να δηλώνουν ανοιχτά ότι αν χρειαστεί θα ληφθούν μέτρα στήριξης νοικοκυριών κι επιχειρήσεων.
Προς το παρόν πάντως – και με μόλις 2 ημέρες, σήμερα θα είναι η τρίτη – μέτρησης των επιπτώσεων του πολέμου στη Μ. Ανατολή, είμαστε πολύ μακριά από αυτό το ενδεχόμενο. Η κυβέρνηση μετράει και υπολογίζει – χθες υπήρχαν συσκέψεις σε όλα σχεδόν τα παραγωγικά υπουργεία – ώστε να είναι έτοιμη αν χρειαστεί αλλά η απόσταση μέχρι να χρειαστεί είναι ακόμη μεγάλη.
Σε θεωρητικό επίπεδο η προεργασία έχει γίνει. Στον προϋπολογισμό του 2026 ενσωματώνονται 2 σενάρια τα οποία αν ο πόλεμος συνεχισθεί για μεγάλο διάστημα είναι πιθανό να γίνουν πραγματικότητα. Το πρώτο εξετάζει τις επιπτώσεις μίας αύξησης του επιτοκίου της ΕΚΤ κατά 100 μονάδες βάσης και το δεύτερο εξετάζει τις επιπτώσεις μίας αύξησης της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι, στα $102 δηλαδή καθώς ο προϋπολογισμός εδράζεται στην παραδοχή για μια μέση τιμή του μαύρου χρυσού στα $62.
Πληθωρισμός
Εκεί που η αγορά εκτιμούσε ότι ίσως πηγαίναμε για μια ακόμη μείωση των επιτοκίων έως το τέλος του έτους, πλέον το σενάριο αύξησης των επιτοκίων μπήκε πάλι στο τραπέζι.
Μιλώντας στο Reuters ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας δήλωσε ότι αν η σύγκρουση συνεχιστεί θα υπάρξει πίεση στον πληθωρισμό και η ΕΚΤ θα πρέπει να είναι ευέλικτη και σε εγρήγορση.
Το σενάριο που έχει τρέξει το Υπουργείο Οικονομικών προβλέπει ότι μια αύξηση 100 μονάδων βάσης στο βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ θα μειώσει το ΑΕΠ κατά 0,2 μονάδες στο 2,1%. Από την άλλη ρίχνει τον πληθωρισμό 0,6 μονάδες στο 2%.
Στη συνάντηση που είχε ο Τάκης Θεοδωρικάκος με την επικεφαλής της ανεξάρτητης αρχής εποπτείας της αγοράς Δέσποινα Τσαγγγάρη ζήτησε αυξημένους ελέγχους χαρακτηρίζοντας τις όποιες αυξήσεις γίνονται ενδείξεις αισχροκέρδειας καθώς δεν δικαιολογούνται μιας και υπάρχει επάρκεια προϊόντων.
Ο Υπουργός σύμφωνα με πληροφορίες του skai.gr βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με συναρμόδιους υπουργούς, παράγοντες της αγοράς αλλά και την Τράπεζα της Ελλάδας προκειμένου κάθε μέρα να έχει ολοκληρωμένη εικόνα για να πάρει τις αποφάσεις του αν οι συνθήκες το απαιτήσουν. Αποφάσεις που αξιωματούχοι του Υπουργείου Ανάπτυξης δεν μπορούσαν να αποκλείσουν ότι ενδεχομένως να συμπεριλάβουν την επιβολή εκ νέου πλαφόν κέρδους.
Πετρέλαιο
Το σενάριο της ανόδου των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα $100 (και παραμονής του στο επίπεδο αυτό για όλο το 2026) είναι αρκετά πιο …επιβλαβές για την οικονομία. «Ρίχνει» το ΑΕΠ 0,45 μονάδες στο 1,9% και εκτοξεύει τον πληθωρισμό στο 4,7%.
Στις 2 πρώτες ημέρες λειτουργίας των αγορών από την έναρξη του πολέμου και οι 2 βασικές ποικιλίες αυξήθηκαν χονδρικά κατά $10:
- Brent: $73,7 à 83,8, +12%
- West Texas: $67 à 77%, +14,9%
Τα πάντα θα εξαρτηθούν από την πορεία των επόμενων ημερών. Θα πρέπει όμως να έχουμε ως δεδομένο ότι την τελευταία φορά που η κυβέρνηση παρενέβη με μέτρα στήριξης όπως το fuel pass οι διεθνείς τιμές είχαν «καβαλήσει» τα $100 και είχαν μείνει εκεί για ένα μήνα και οι τιμές της βενζίνης στα αστικά κέντρα είχαν «καβαλήσει» τα €2/λίτρο. H μέση πανελλήνια τιμή αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο €11,76/λίτρο ενώ η αγορά έχει βάλει πάλι στο τραπέζι τη μείωση του ΕΦΚ.
Και στο κομμάτι αυτό της αγοράς έχουν εντατικοποιηθεί οι έλεγχοι για αδικαιολόγητες αυξήσεις στην αντλία.
Ενέργεια
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση που μας χωρίζει από την εφαρμογή ενός power pass, την επιδότηση δηλαδή που είχε εφαρμοστεί στο ρεύμα.
Και ο Σταύρος Παπασταύρου είχε συσκέψεις επί συσκέψεων με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, τις πετρελαϊκές και τις εταιρείες φυσικού αερίου για μια επισκόπηση της κατάστασης των πραγμάτων, στην οποία δεν διαπιστώθηκαν ελλείψεις ή προβλήματα στην τροφοδοσία.
Τα αποθέματα αργού πετρελαίου σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς ξεπερνούν τους 3 μήνες. To 2024 ο κύριος τροφοδότης της χώρας ήταν το Ιράκ – περίπου 33% το μερίδιο του - και ακολούθησαν το Καζακστάν, η Λιβύη, η Σ. Αραβία και η Νορβηγία και υπάρχουν διαβεβαιώσεις ότι έχουν γίνει απαραίτητες ενέργειες για την υποκατάσταση των ποσοτήτων που έρχονται από τη Μ. Ανατολή.
Ακόμη πιο θετικά τα πράγματα όσον αφορά την τροφοδοσία του φυσικού αερίου. Η Ελλάδα το 2025 σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ δεν αγόρασε καθόλου LNG από το Κατάρ καθώς κατά 86% οι ποσότητες που έφτασαν στη χώρα ήταν Αμερικανικές. Ακολούθησαν με πολύ μικρότερες ποσότητες Νιγηρία, Αίγυπτος, Αλγερία και Νορβηγία.
Εκεί που υπάρχει ένα ζήτημα είναι με τις τιμές του φυσικού αερίου οι οποίες Δευτέρα και Τρίτη αυξήθηκαν από τα €32 στα €54/Mwh , μια αύξηση 69%.
Μοιραία έχει αυξηθεί και η χονδρική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος από τα €40 στα €100/Mwh τάση που αν παγιωθεί θα έχει επιπτώσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος του Απριλίου για όσους δεν βρίσκονται σε σταθερά τιμολόγια.
Όπως και να έχει βρισκόμαστε πολύ μακριά από το να σημάνει συναγερμός και να έλθουν μέτρα στήριξης. Για να έρθει για παράδειγμα το power pass, έπρεπε η τιμή του φυσικού αερίου να πιάσει τα €350 και να αποκλιμακώνεται βασανιστικά αργά μένοντας για μήνες πάνω από τα €100/Mwh.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
