Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), φημίζεται για την ασυνέπειά του. Ωστόσο, ακόμη και με τα δικά του δεδομένα, πραγματοποίησε δύο θεαματικές στροφές 180 μοιρών στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την περασμένη εβδομάδα – μία σχετικά με το Ιράν και μία σχετικά με την Ουκρανία.
Τον περασμένο μήνα, λίγο πριν υπογράψει ένα μνημόνιο κατανόησης που προσέφερε στο Ιράν οικονομικά οφέλη δισεκατομμυρίων δολαρίων με αντάλλαγμα την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, ο Τραμπ είχε εκφραστεί με ιδιαίτερα θερμά λόγια για την ιρανική ηγεσία. «Ήταν ευχάριστοι στις διαπραγματεύσεις», είχε δηλώσει, προσθέτοντας ότι ήταν «ισχυροί», «έξυπνοι άνθρωποι», «δεν είναι ακραίοι» και «θέλουν να βοηθήσουν τη χώρα τους».
Την περασμένη εβδομάδα, όμως, έπειτα από τις επιθέσεις του Ιράν σε πλοία στο κρίσιμο Στενό, ο Τραμπ χαρακτήρισε τους ηγέτες της χώρας «σκουπίδια», «άρρωστους ανθρώπους», «ψεύτες» και «βίαιους και επικίνδυνους», δηλώνοντας ότι η κατάπαυση του πυρός «έχει τελειώσει». Παράλληλα, διέταξε αντίποινα με στρατιωτικά πλήγματα και ανακάλεσε την εξαίρεση από τις κυρώσεις που επέτρεπε στο Ιράν να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας, η μεταστροφή του κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση: από την εχθρότητα στη συμπάθεια. Πριν από περισσότερο από έναν χρόνο, ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχαν μια έντονη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η οποία οδήγησε στην προσωρινή αναστολή της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας.
Αντίθετα, την περασμένη εβδομάδα στην Άγκυρα, η συνάντηση Τραμπ και Ζελένσκι πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα φιλικό κλίμα. Ο Αμερικανός πρόεδρος επαίνεσε δημόσια τον Ουκρανό ηγέτη, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους: «Έχει κάνει καταπληκτική δουλειά... Έχει υπάρξει πολύ αποτελεσματικός». Μάλιστα, ανέφερε ότι θα ικανοποιήσει ένα πάγιο αίτημα του Κιέβου, επιτρέποντας στην Ουκρανία να κατασκευάζει με αμερικανική άδεια τα δικά της αντιαεροπορικά βλήματα Patriot.
Οι αλλαγές στη ρητορική του Τραμπ μπορεί να είναι ευπρόσδεκτες, ωστόσο, είναι δύσκολο να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, καθώς θα μπορούσε εύκολα να επιστρέψει στις προηγούμενες θέσεις του ανά πάσα στιγμή. Αν και ο ίδιος ίσως θεωρεί ότι η αβεβαιότητα δυσκολεύει τους αντιπάλους του, η συνεχής μεταβολή στάσης αποδυναμώνει τη διεθνή σταθερότητα και δυσχεραίνει τόσο την αποτροπή των αντιπάλων όσο και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των συμμάχων.
Πιο σημαντικές από τα λόγια είναι οι πράξεις. Ωστόσο, τόσο στην περίπτωση του Ιράν όσο και της Ουκρανίας, η πολιτική του παραμένει ασαφής, γεγονός που δείχνει ότι, παρά την εικόνα του αποφασιστικού ηγέτη που επιδιώκει να προβάλλει, δυσκολεύεται να λάβει οριστικές αποφάσεις.
Ο Τραμπ επιμένει ότι οι συνομιλίες με το Ιράν συνεχίζονται, παρότι η κατάπαυση του πυρός έχει λήξει, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει επαναφέρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Είναι προφανές ότι δεν επιθυμεί μια νέα γενικευμένη σύγκρουση με την Τεχεράνη λίγο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Αν όμως η ένταση κλιμακωθεί, οι οικονομικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι σοβαρές, καθώς τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν δεν επιθυμεί να δεχθεί βομβαρδισμούς, αλλά εμφανίζεται διατεθειμένο να αναλάβει αυτό το ρίσκο προκειμένου να διατηρήσει τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
Το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι μια παρατεταμένη σύγκρουση χαμηλής έντασης, με εναλλαγές μεταξύ διαπραγματεύσεων και στρατιωτικών επιχειρήσεων, χωρίς να επιτευχθεί ο διακηρυγμένος στόχος του Τραμπ για εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Με αυτόν τον τρόπο, ο πρόεδρος που είχε δηλώσει ότι «δεν θα ξεκινήσει πολέμους αλλά θα τους τερματίσει» ενδέχεται να έχει εγκλωβιστεί σε έναν ακόμη «πόλεμο χωρίς τέλος». Παράλληλα, η συνέχιση της σύγκρουσης επηρεάζει αρνητικά και την Ουκρανία, καθώς οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να καταναλώνουν πολύτιμα αποθέματα πυραύλων, μεταξύ των οποίων και αντιαεροπορικά συστήματα.
Η υπόσχεση του Τραμπ να επιτρέψει στην Ουκρανία να κατασκευάζει δικούς της πυραύλους Patriot θεωρείται θετική εξέλιξη, ωστόσο δεν προσφέρει άμεση προστασία στις ουκρανικές πόλεις που δέχονται καθημερινές ρωσικές επιθέσεις. Η Γερμανία έλαβε αντίστοιχη άδεια το 2022, αλλά τα πρώτα βλήματα αναμένεται να παραχθούν μόλις το 2027. Η Ουκρανία δεν διαθέτει αυτόν τον χρόνο αναμονής, είτε πρόκειται για τους Patriot είτε για το εγχώριο, φθηνότερο σύστημα που αναπτύσσει, γνωστό ως Freya.
Αν ο Τραμπ επιθυμεί πραγματικά να ενισχύσει την Ουκρανία, θα πρέπει να διαθέσει πυραύλους Patriot από τα ήδη περιορισμένα αμερικανικά αποθέματα και να ενθαρρύνει τους συμμάχους των ΗΠΑ να πράξουν το ίδιο. Παράλληλα, θα μπορούσε να εγκρίνει ακόμη ένα πάγιο αίτημα του Κιέβου, παρέχοντας πυραύλους cruise Tomahawk.
Η Ουκρανία έχει ήδη σημειώσει σημαντικές επιτυχίες πλήττοντας ρωσικά διυλιστήρια και πετρελαιοφόρα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Αυτό έχει προκαλέσει προβλήματα στον εφοδιασμό καυσίμων για περίπου 50 εκατομμύρια Ρώσους και έχει περιορίσει τα έσοδα που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή. Ωστόσο, τα drones μεταφέρουν μικρότερες πολεμικές κεφαλές από τους πυραύλους cruise και δεν μπορούν να προκαλέσουν αντίστοιχες ζημιές, ιδιαίτερα σε καλά οχυρωμένους στόχους. Για τον λόγο αυτό, η ουκρανική εκστρατεία βαθιών πληγμάτων θα μπορούσε να γίνει ακόμη αποτελεσματικότερη με την ενίσχυση του οπλοστασίου της με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, όπως οι Tomahawk, οι οποίοι θα λειτουργούσαν συμπληρωματικά με τους ουκρανικούς πυραύλους Flamingo.
Όσον αφορά το Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν περιορισμένες επιλογές λόγω του κινδύνου αντιποίνων κατά της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και των ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Περσικό Κόλπο. Αντίθετα, απέναντι στη Ρωσία θεωρεί ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πίεση, ενισχύοντας την Ουκρανία με περισσότερους Patriot και Tomahawk, επιβάλλοντας δευτερογενείς κυρώσεις σε ξένες εταιρείες που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και στηρίζοντας τη μεταφορά των περίπου 300 δισ. δολαρίων από δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στο Κίεβο. Σύμφωνα με την ανάλυση, τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να αναγκάσουν τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο ειρήνευσης.
Ο Τραμπ πρέπει να αποδείξει πως οι δηλώσεις του συνοδεύονται από αντίστοιχες πράξεις. Διαφορετικά, η αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία ήδη βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο, θα συνεχίσει να υποχωρεί.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
