Όταν ο επισκέπτης φτάνει στη Σαγράδα Φαμίλια είναι αναπόφευκτο τα μάτια του να μην ακολουθήσουν ενστικτωδώς τις ιδιαίτερες ελικοειδείς γραμμές των γλυπτικών πύργων της βασιλικής καθολικής εκκλησίας που φτάνουν μέχρι την κορυφή του κάθε κωδωνοστασίου.
Πλέον, το βλέμμα φτάνει ψηλότερα από ποτέ. Περισσότερα από 144 χρόνια μετά την έναρξη της κατασκευής της, η ψηλότερη εκκλησία στον κόσμο έφτασε στο τελικό της ύψος των 172 μέτρων, όταν τον Φεβρουάριο τοποθετήθηκε ο τελευταίος σημαντικός δομικός της στοιχείο: ο σταυρός στην κορυφή του Πύργου του Ιησού Χριστού.
Οι πόλεμοι, οι πολιτικές αναταράξεις αλλά και οι οικονομικές δυσκολίες μπορεί να κατέστησαν την παρουσία της επιβλητικής Σαγράδα Φαμίλια που εδώ και δεκαετίας κυριαρχεί στον ορίζοντα της Bαρκελώνης, ημιτελή, αλλά τώρα, ο πολυαναμενόμενος τελευταίος πύργος είναι έτοιμος για τα επίσημα εγκαίνιά του.
Την Τετάρτη, ο Πάπας Λέων ΙΔ', που είναι ο ενδέκατος Ποντίφικας από τότε που ξεκίνησε το έργο, θα τελέσει πανηγυρική λειτουργία και θα ευλογήσει το μνημείο. Παρότι απομένουν ακόμη αρκετά χρόνια εργασιών στο εσωτερικό και σε δευτερεύοντα στοιχεία, το 2026 είχε εδώ και καιρό οριστεί ως το συμβολικό έτος της ολοκλήρωσης του έργου εν συνόλω.
Εν τω μεταξύ, η τελετή εγκαινίων αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς συμπίπτει με τη συμπλήρωση 100 ετών από τον θάνατο του οραματιστή αρχιτέκτονα Αντόνι Γκαουντί.
Ένας ύμνος στη φύση και τη μηχανική
Η Σαγράδα Φαμίλια αποτελεί θρίαμβο χρωμάτων, τεχνικής δεξιοτεχνίας και πρωτοποριακής γεωμετρίας. Είναι μνημείο όχι μόνο της πίστης, αλλά και του θαυμασμού του Γκαουντί για τη φύση και της μοναδικής του ικανότητας να συνδυάζει τέχνη και μηχανική.
Η ολοκλήρωσή της αποτελεί επίσης φόρο τιμής στις γενιές αρχιτεκτόνων και σχεδιαστών που χρειάστηκε να αποκρυπτογραφήσουν τα σχέδια του δημιουργού της, τα περισσότερα από τα οποία καταστράφηκαν τη δεκαετία του 1930.
Η πολυπλοκότητα του έργου αντικατοπτρίζεται ίσως καλύτερα στο τελευταίο κομμάτι του παζλ: τον τεράστιο λευκό σταυρό που στεφανώνει τον Πύργο του Ιησού Χριστού. Με ύψος αντίστοιχο ενός πενταώροφου κτιρίου και βάρος περίπου 100 τόνων, η τοποθέτησή του απαιτούσε μήνες προετοιμασίας και εξαιρετικά σύνθετες τεχνικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα Μαουρίσιο Κορτές υπεύθυνο για το έργο, ο Γκαουντί είχε οραματιστεί έναν ανακλαστικό σταυρό που θα λαμπυρίζει στο φως της ημέρας και θα φωτίζει τον ουρανό της πόλης τη νύχτα.
Ο σταυρός κατασκευάστηκε στη Γερμανία και μεταφέρθηκε στην Ισπανία σε 14 προκατασκευασμένα τμήματα από σκυρόδεμα και ανοξείδωτο χάλυβα. Η χρήση σύγχρονων υλικών, άγνωστων στην εποχή του Γκαουντί, κρίθηκε απαραίτητη ώστε να εξασφαλιστεί η αντοχή της κατασκευής χωρίς υπερβολικό βάρος.
Όταν το όραμα συναντά τη σύγχρονη τεχνολογία
Μετά την άφιξή τους στη Βαρκελώνη, τα τμήματα ανυψώθηκαν με γερανούς σε ειδικό εργαστήριο, περίπου 60 μέτρα πάνω από το έδαφος, στην κορυφή του κεντρικού κλίτους της βασιλικής εκκλησίας.
Εκεί ολοκληρώθηκαν με πέτρινες εσωτερικές επενδύσεις, λευκή κεραμική επικάλυψη και παράθυρα από γυαλί τοπικής παραγωγής, πριν συναρμολογηθούν και τοποθετηθούν οριστικά.
«Οι εποχές έχουν αλλάξει, η τεχνολογία έχει εξελιχθεί, όπως και οι κανονισμοί», δήλωσε ο Κορτές. Ωστόσο, εκφράζει τη βεβαιότητα ότι το τελικό αποτέλεσμα παραμένει πιστό στο αρχικό όραμα του Γκαουντί.
Ένα έργο που ο δημιουργός του δεν είδε ποτέ ολοκληρωμένο
Από το υψηλότερο σημείο του ναού, η θέα αποκαλύπτει ολόκληρη τη Βαρκελώνη αλλά και τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της βασιλικής εκκλησίας: πολύχρωμες κεραμικές επιφάνειες, περίτεχνες προσόψεις και πύργους διακοσμημένους με ψηφιδωτά από γυαλί της Βενετίας.
Είναι μια εικόνα που ο Γκαουντί γνώριζε πως δεν θα προλάβαινε ποτέ να αντικρίσει. Όταν ανέλαβε το έργο από τον αρχιτέκτονα Francesc de Paula Villar, είχε πλήρη επίγνωση ότι η κλίμακα και η φιλοδοξία του σχεδίου ξεπερνούσαν τη διάρκεια της ζωής του.
Όταν κάποτε τον ρώτησαν πότε θα ολοκληρωνόταν το έργο, απάντησε χαρακτηριστικά:
«Ο πελάτης μου δεν βιάζεται». Ο πελάτης του, όπως εξηγούσε, δεν ήταν ούτε οι χρηματοδότες ούτε οι κάτοικοι της πόλης, αλλά ο Θεός.
Πόλεμος, καταστροφές και οικονομικά προβλήματα
Ο Γκαουντί πρόλαβε να δει μόνο τον πρώτο πύργο να ολοκληρώνεται πριν χάσει τη ζωή του το 1926.
Δέκα χρόνια αργότερα ξέσπασε ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος, ένα γεγονός που έπληξε καίρια το έργο. Αναρχικοί πυρπόλησαν την κρύπτη της εκκλησίας και κατέστρεψαν μεγάλο μέρος των σχεδίων και των γύψινων μοντέλων του αρχιτέκτονα.
Παρά τις απώλειες, οι μαθητές και συνεργάτες του είχαν καταγράψει πολλές από τις ιδέες του σε βιβλία, φωτογραφίες, άρθρα και σχέδια, επιτρέποντας στις επόμενες γενιές να συνεχίσουν το έργο.
Ο σημερινός επικεφαλής αρχιτέκτονας, Ζορνί Φαουλί, εξηγεί ότι ο Γκαουντί δεν άφησε απλώς σχέδια αλλά έναν ολόκληρο τρόπο σκέψης και σχεδιασμού, ο οποίος μπορεί ακόμη να αποκωδικοποιηθεί μέσω των σωζόμενων μοντέλων του.
Ο τουρισμός ως κινητήρια δύναμη
Η Σαγράδα Φαμίλια χρηματοδοτείται αποκλειστικά από δωρεές και έσοδα επισκεπτών, καθώς πρόκειται για εξιλαστήριο ναό, Templo Expiatorio, δεν εξαρτάται δηλαδή από την κρατική χρηματοδότηση.
Η ευαλωτότητα αυτού του μοντέλου έγινε εμφανής κατά την πανδημία του COVID-19 όταν ο τουρισμός κατέρρευσε και τα έσοδα μειώθηκαν δραματικά.
Έκτοτε, όμως, οι επισκέπτες επέστρεψαν μαζικά. Μόνο το 2025, σχεδόν πέντε εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν τη βασιλική εκκλησία.
Η νέα διαμάχη για τη «Δόξα»
Παρά τη συμβολική ολοκλήρωση του ναού, σημαντικές εργασίες παραμένουν σε εκκρεμότητα. Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην «Πρόσοψη της Δόξας», την τρίτη και τελευταία μεγάλη πρόσοψη που είχε σχεδιάσει ο Γκαουντί ως κεντρική είσοδο του συγκροτήματος.
Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή μιας μνημειακής σκάλας που θα συνδέει τη βασιλική εκκλησία με τον δρόμο, καθώς η είσοδος βρίσκεται περίπου τέσσερα μέτρα ψηλότερα από το επίπεδο του εδάφους.
Ωστόσο, για την υλοποίησή της ενδέχεται να απαιτηθούν κατεδαφίσεις κατοικιών που βρίσκονται ακριβώς απέναντι από τον ναό, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από κατοίκους και επαγγελματίες της περιοχής.
Η κάτοικος της γειτονιάς Alicia Busquets, η οποία ζει εκεί εδώ και τρεις δεκαετίες, δηλώνει ότι η αβεβαιότητα την εμποδίζει ακόμη και να ανακαινίσει το διαμέρισμά της.
«Ποιος μπορεί να μου εγγυηθεί ότι σε δύο χρόνια το σπίτι μου δεν θα κατεδαφιστεί;» αναρωτιέται.
Παρόμοιες ανησυχίες εκφράζει και ο πρόεδρος της ένωσης κατοίκων Σαλβαδόρ Μπαρόσο, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ούτε συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τις αρχές.
Παρά τις αντιδράσεις, η ιστορική εβδομάδα των εγκαινίων αναμένεται να επισκιάσει προσωρινά τη διαμάχη. Ωστόσο, υπενθυμίζει ότι, ακόμη και μετά από 144 χρόνια, η Σαγράδα Φαμίλια παραμένει ένα έργο σε εξέλιξη ένα αρχιτεκτονικό θαύμα που συνεχίζει να γράφει την ιστορία του.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
