Διορθώνεται η ζημιά που έκανε ο Τραμπ στη σχέση ΗΠΑ - Ευρώπης;

Θα μπορέσει ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ που θα διαδεχθεί τον Τραμπ να έχει τον τίτλο του «ηγέτη του ελεύθερου κόσμου» ή η ζημιά στη διατλαντική συμμαχία είναι ανεπανόρθωτη; 

Χάσμα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ

Πολλοί από τους Δημοκρατικούς που παρευρέθηκαν στη Διάσκεψη του Μονάχου αυτό το Σαββατοκύριακο θέλουν να γίνουν πρόεδροι των ΗΠΑ. Αλλά ακόμα και αν ένας από αυτούς καταφέρει να κερδίσει τις εκλογές το 2028, γνωρίζει ότι δεν μπορεί πλέον να διεκδικήσει τον τίτλο που έφεραν όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι από τη δεκαετία του 1940 και μετά ως «ηγέτες του ελεύθερου κόσμου».

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ανέβηκε στη σκηνή για να επισημάνει ότι η πολιτεία του είναι πιο μόνιμη από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (Trump). Ωστόσο, σε συνέντευξή του στο CNN παραδέχτηκε ότι οι ηγέτες με τους οποίους συναντήθηκε πιστεύουν ότι η ζημιά στη διατλαντική συμμαχία είναι ανεπανόρθωτη.

Η προοδευτική βουλευτής Αλεξάνδρια Οκάσιο-Κορτέζ από τη Νέα Υόρκη έφτασε στη Διάσκεψη του Μονάχου για να προωθήσει μια αριστερή λαϊκιστική εξωτερική πολιτική, αλλά αντίθετα έγινε πρωτοσέλιδο λόγω ενός τεράστιου ολισθήματος.

Αρκετοί γερουσιαστές του Δημοκρατικού Κόμματος, που ήλπιζαν να ενισχύσουν τη θέση τους ενόψει των προεδρικών υποψηφιοτήτων, βρέθηκαν σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση απέναντι στην πρωθυπουργό της Δανίας Μέττε Φρεντέρικσεν, καθώς ορισμένοι Δημοκρατικοί προσπάθησαν να κατευνάσουν τις επιθετικές δηλώσεις του Ρεπουμπλικάνου γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος υπαινίχθηκε ότι ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει τα σχέδιά του για τη Γροιλανδία, το ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας.

Και τα περισσότερα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων που σχεδίαζαν να παρευρεθούν δεν ταξίδεψαν τελικά, αφού ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής Mάικ Τζόνσον ακύρωσε τη συμμετοχή της κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας.

Άλλος τόνος, ίδιο μήνυμα από Ρούμπιο

Η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ήταν πολύ πιο συμβιβαστική από εκείνη που έδωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς στην ίδια συνάντηση πέρσι. Ωστόσο, ο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προς το Μόναχο είπε στους Αμερικανούς δημοσιογράφους: «Ο παλιός κόσμος έχει χαθεί». Επίσης, έφυγε από τη διάσκεψη για να πετάξει προς τη Σλοβακία και την Ουγγαρία, οι ηγέτες των οποίων είναι φίλα προσκείμενοι στον Τραμπ.

Η ομιλία του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς αποτύπωσε τη νέα πραγματικότητα της Ευρώπης.

«Έχει δημιουργηθεί ένα χάσμα μεταξύ της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Mερτς την Παρασκευή. «Η ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει αμφισβητηθεί και πιθανώς έχει χαθεί».

Δεν είναι μόνο λόγια. Ο Mερτς ανέφερε ότι είχε συνομιλίες με τη Γαλλία σχετικά με την πυρηνική αποτροπή. Είναι μια εκπληκτική παραδοχή ότι δεν υπάρχει πλέον άνευ όρων εμπιστοσύνη ότι οι ΗΠΑ θα κάνουν ό,τι πρέπει για τους συμμάχους τους.

«Αυτό που ακούω τώρα είναι ότι, ακόμη και αν καταφέρουμε να αποκαταστήσουμε αυτές τις σχέσεις, θα χρειαστούν γενιές μέχρι να αισθανθούν άνετα», δήλωσε ο δημοκρατικός γερουσιαστής Μαρκ Κέλι, πιθανός υποψήφιος για την προεδρία.

Μια αποδυναμωμένη Αμερική

Η εικόνα στο Μόναχο απείχε πολύ από τις ένδοξες ημέρες του εκλιπόντος Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Τζον ΜακΚέιν, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να καταστεί η διάσκεψη βασικός σταθμός για όποιον φιλοδοξούσε να διαδραματίσει ρόλο στην ηγεσία του ελεύθερου κόσμου.

Ο Αμερικανός γερουσιαστής Τζον ΜακΚέιν μίλησε την πρώτη ημέρα της 53ης Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου στις 17 Φεβρουαρίου 2017.

Υπάρχει ακόμη δείπνο που φέρει το όνομά του την πρώτη βραδιά της διάσκεψης - φέτος την οικογένεια εκπροσώπησε ο γιος του, Τζίμι ΜακΚέιν - και η φωτογραφία του μαζί με ένα απόφθεγμά του κρέμονται στον τοίχο του ισογείου του ιστορικού ξενοδοχείου Bayerischer Hof. «Αρνούμαι να αποδεχθώ την κατάρρευση της παγκόσμιας τάξης μας» ανέφερε το απόφθεγμα του 2017. «Είμαι περήφανος, αμετανόητος υποστηρικτής της Δύσης. Πιστεύω ότι πρέπει πάντοτε, πάντοτε να την υπερασπιζόμαστε. Γιατί αν δεν το κάνουμε εμείς, ποιος θα το κάνει;»

Προσπαθώντας να συνεχίσει την παρακαταθήκη του, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Κουνς από το Ντέλαγουερ έκλεισε το βράδυ της Παρασκευής το υπόγειο tiki bar Trader Vic’s με σφηνάκια ροδάκινου schnapps, όπως συνήθιζε ο ΜακΚέιν.

Ωστόσο, φέτος δεν υπήρχε κανείς με το όνομα ΜακΚέιν να μιλά στην κεντρική σκηνή, ενώ σχετικά λίγα μέλη του Κογκρέσου παρευρέθηκαν στη δεξίωση για την αντιπροσωπεία που παρέθεσε ο Γερμανός καγκελάριος.

Ο συνήθως εύθυμος Γκράχαμ, παλιός φίλος του ΜακΚέιν που στη συνέχεια έγινε ένθερμος σύμμαχος του Τραμπ, έδειχνε σκυθρωπός, λέγοντας σε δημοσιογράφους ότι προέτρεπε τον Τραμπ να αναλάβει δράση στο Ιράν, διαφορετικά κινδυνεύει να ενθαρρύνει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ.

Αν η Αμερική δεν ανατρέψει το ιρανικό καθεστώς, «θα είναι καταστροφή», δήλωσε ο Γκράχαμ σε συνέντευξή του στο Politico. «Θα σημαίνει ότι δεν μπορείς να βασίζεσαι στην Αμερική. … Θα σημαίνει ότι ο δυτικός κόσμος είναι γεμάτος ανοησίες. Το μόνο που κάνει είναι να μιλά και, όταν έρχεται η ώρα της πράξης, δεν κάνει απολύτως τίποτα».

Δυνατοί εναντίον αδυνάτων

Ένα σημαντικός αριθμός των εκλεγμένων αξιωματούχων του αμερικανικού Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ που βρέθηκαν στο Μόναχο είναι πιθανό να ελπίζουν ότι θα αντικαταστήσουν τον Τραμπ το 2028: ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, η βουλευτής Αλεξάντρια Οκάσιο – Κορτές και ο γερουσιαστής Μαρκ Κέλι, μαζί με την πρώην υπουργό Εμπορίου Τζίνα Ρειμόντο, την κυβερνήτη του Μίσιγκαν Γκρέτσεν Γουίτμερ και τους γερουσιαστές Κρις Μέρφι, Ελίσα Σλότκιν και Ρούμπιν Γκαλέγκο.

Ο Νιούσομ ξεχώριζε, μεταφορικά και κυριολεκτικά, από τους υπόλοιπους, με το ύψος του να τον καθιστά εύκολα ορατό ακόμη και στους στενούς, ασφυκτικά γεμάτους διαδρόμους του παλιού ξενοδοχείου.

«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες μας βλέπουν σαν μια μπάλα κατεδάφισης» δήλωσε ο Νιούσομ σε συνέντευξη στο περιθώριο της διάσκεψης. «Μας θεωρούν αναξιόπιστους και πολλοί από αυτούς πιστεύουν ότι αυτό είναι μη αναστρέψιμο. Δεν νομίζουν ότι θα επιστρέψουμε ποτέ στην αρχική μας μορφή.»

Ο Νιούσομ επέμεινε ότι πιστεύει πως η σχέση των ΗΠΑ με την Ευρώπη μπορεί ακόμη να αποκατασταθεί. Και ενώ αναγνώρισε ότι βρισκόταν στο Μόναχο για να μάθει, λέγοντας «δεν προσπαθώ να δώσω συμβουλές εξωτερικής πολιτικής, εγώ χρειάζομαι συμβουλές», είχε επίσης ένα μήνυμα τόσο προς την Ευρώπη όσο και προς τους συναδέλφους του Δημοκρατικούς.

«Αυτό που λειτουργεί στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ότι η δύναμη γεννά δύναμη», είπε ο Νιούσομ. Παρέθεσε επίσης τον πρώην πρόεδρο Μπιλ Κλίντον, προσθέτοντας: «Όταν τίθεται επιλογή, ο αμερικανικός λαός θα στηρίξει πάντα το ‘ισχυρός και λάθος’ αντί για το ‘αδύναμος και σωστός’. Και νομίζω ότι υπάρχει ένα δίδαγμα σε αυτό».

Ένα ταπεινωτικό ντεμπούτο

Μακριά από τα δικά της δυνατά σημεία, η προοδευτική και πιθανότατα πολιτική κληρονόμος του κινήματος του Μπέρνι Σάντερ, Αλεξάντρια Οκάσιο - Κορτές, δυσκολεύτηκε στην πρώτη της μεγάλη δοκιμασία στη διεθνή σκηνή.

Η ίδια και η ομάδα της είχαν παρουσιάσει την εμφάνισή της στο Μόναχο ως ένα είδος παγκόσμιου ντεμπούτου για τη διάσημη αλλά έως τώρα εστιασμένη στις ΗΠΑ πολιτικό από τη Νέα Υόρκη. Άρθρο στους New York Times που προανήγγειλε το ταξίδι της είχε τίτλο: «Η Αλεξάντρια Οκάσιο - Κορτές κάνει βήμα σε μια ευρύτερη σκηνή».

Τελικά, συμμετείχε σε μια αδιάφορη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης για τη λαϊκιστική πολιτική το απόγευμα της Παρασκευής. Όμως μια νυχτερινή εμφάνιση άλλαξε το κλίμα των τίτλων (το ρεπορτάζ του Σαββάτου στους New York Times έγραφε: «Η Ocasio-Cortez παρουσιάζει ένα όραμα για την εργατική τάξη στο Μόναχο, με ορισμένα ολισθήματα») και ανάγκασε την ομάδα της να περιορίσει το πρόγραμμά της στη διάσκεψη.

Το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο αν θα υποστήριζε την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων για την υπεράσπιση της Ταϊβάν σε περίπτωση κινεζικής εισβολής.

«Εεε, ξέρετε, νομίζω ότι αυτό είναι ένα τόσο, ξέρετε, νομίζω ότι αυτό είναι, εεε - αυτό είναι, φυσικά, μια, εεε, πολύ μακροχρόνια, εεε, πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών» ήταν η απάντησή της.

«Και νομίζω ότι αυτό που ελπίζουμε είναι να διασφαλίσουμε ότι δεν θα φτάσουμε ποτέ σε αυτό το σημείο» πρόσθεσε.

Η στιγμή προκάλεσε επικρίσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, όμως, έδειξε ότι δεν ήταν προετοιμασμένη να απαντήσει σε ένα ζήτημα που πιθανότατα θα αποτελέσει μία από τις κεντρικές προκλήσεις της εξωτερικής πολιτικής που θα καθορίσουν τον επόμενο αιώνα στη γεωπολιτική.

Ακόμη και όταν η Ocasio-Cortez παρέμενε στο μήνυμα που ήθελε να περάσει, αυτό ήταν επιφυλακτικό απέναντι στις ελίτ που σήμερα βρίσκονται στην κορυφή της παγκόσμιας τάξης που διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αλλαγή στο εσωτερικό - Σκεπτικισμός στο εξωτερικό

Στο εσωτερικό, φυσικά, οι προοπτικές των Δημοκρατικών βελτιώνονται ραγδαία. Η δημοτικότητα του Τραμπ έχει πέσει και οι Δημοκρατικοί έχουν την ευκαιρία να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής στις φετινές ενδιάμεσες εκλογές.

«Ο Τραμπ θα υποστεί συντριπτική ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές. Το ξέρει αυτό. Νομίζω ότι ο κόσμος γίνεται όλο και πιο εξοικειωμένος με αυτή την πραγματικότητα», δήλωσε ο Νιούσομ στο CNN.

Μια χούφτα Δημοκρατικών μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων έκαναν την προσπάθεια να ταξιδέψουν ανεξάρτητα στη διάσκεψη μετά την ακύρωση της αποστολής, μεταξύ των οποίων και ο βουλευτής Τζέισον Κρόου από το Κολοράντο. 

Στις αίθουσες της διάσκεψης, προσπαθούσε να διαβεβαιώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι οι Δημοκρατικοί είναι έτοιμοι να ανακτήσουν τουλάχιστον μέρος της εξουσίας από τον Τραμπ. Ωστόσο, στάθηκε επίσης στο πλευρό της Oκάσιο - Κορτέζ για να προειδοποιήσει ότι η μεταπολεμική τάξη που βασίζεται σε κανόνες αφήνει πίσω τους απλούς ανθρώπους.

«Αν και πολλοί από αυτούς τους θεσμούς και τους κανόνες έφεραν την ειρήνη, βρισκόμαστε τώρα σε μια στιγμή όπου πολλοί από αυτούς έχουν αποτύχει να ανταποκριθούν στις ανάγκες των εργαζομένων στην πλειονότητα των κοινοτήτων και των χωρών», δήλωσε ο Κρόου στους δημοσιογράφους σε συνέντευξη Τύπου το Σάββατο.

Και οι ηγέτες της Ευρώπης έχουν υποστεί το ίδιο σοκ με το αμερικανικό κοινό, περνώντας την πρώτη θητεία του Τραμπ πρόθυμοι να πιστέψουν ότι η εκλογή του ήταν μια ανωμαλία. Η επανεκλογή του Τραμπ και η θρασύτητα της στάσης του στη διεθνή σκηνή κατά τη δεύτερη θητεία του έχουν πείσει την Ευρώπη ότι αυτό δεν είναι μια παράξενη απόκλιση από το φυσιολογικό.

«Η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες βρίσκεται σε διαδικασία καταστροφής», δήλωσε ο Μερτς στην ομιλία του. «Αυτή η τάξη δεν υπάρχει πλέον σε αυτή τη μορφή», επεσήμανε.

Πηγή: skai.gr
2 0 Bookmark